Jak dbać o zdrowe serce

Zdrowe serce jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Pompuje krew, dostarczając tlen i niezbędne składniki odżywcze do całego organizmu.

Według Światowej Organizacji Zdrowia, choroby układu krążenia są najczęstszą przyczyną zgonów na całym świecie, zabijając prawie 18 mln osób rocznie.

Zawał serca i udar mózgu są przyczyną czterech na pięć zgonów spowodowanych chorobami układu krążenia.

U osób dorosłych utrzymanie zdrowego serca oznacza tętno spoczynkowe na poziomie 60-100 uderzeń na minutę i według kardiologów można nad tym pracować codziennie.

"Możemy zmniejszyć wszelkie uszkodzenia serca na wczesnym etapie życia dzięki dobrej diecie, ćwiczeniom i unikaniu wyrobów tytoniowych," mówi dr Evan Levine, kardiolog z USA.

Ale czy zdrowe serce wystarczy aby zmniejszyć ryzyko zawału serca?

Czym jest zawał serca?

Zawał serca jest spowodowany nagłym zablokowaniem dopływu krwi.

Gdy przepływ krwi dostarczającej tlen do serca zostaje przerwany, mięsień sercowy może ulec uszkodzeniu lub zacząć obumierać.

Bez szybkiej pomocy medycznej mięśnie serca mogą ulec nieodwracalnemu uszkodzeniu.

Jeśli duża część serca zostanie w ten sposób uszkodzona, następuje zatrzymanie akcji serca, które prowadzi do śmierci.

Połowa zgonów spowodowanych zawałem serca ma miejsce w ciągu pierwszych trzech lub czterech godzin po wystąpieniu objawów, dlatego tak ważne jest, aby objawy zawału serca były traktowane jako nagły przypadek medyczny.

Najczęstszą przyczyną zawałów serca jest choroba wieńcowa, w której blaszki miażdżycowe gromadzą się w tętnicach, czyniąc je zbyt wąskimi, aby krew mogła przez nie swobodnie przepływać.

Jak rozpoznać zawał serca?

Zawał serca może mieć różne objawy, z których najczęstszym jest ból w klatce piersiowej objawiający się jako silny ucisk w klatce piersiowej, raczej niż ostry ból.

Niektóre kobiety mogą odczuwać bóle w klatce piersiowej, a także bóle szyi i ramion.

Dr Ailin Barseghian, kardiolog z Kalifornii, twierdzi, że atak serca na wczesnym etapie może być mylony z niestrawnością.

Jednak w przeciwieństwie do niestrawności, zawał serca często powoduje ból w innych częściach ciała takich jak lewe ramię, szczęka, plecy i żołądek.

Inne objawy zawału serca mogą obejmować zawroty głowy, nadmierne pocenie się, duszności i świszczący oddech.

Chociaż atak serca może wystąpić nagle, objawy ostrzegawcze mogą czasem pojawić się kilka godzin - lub nawet dni - wcześniej.

Ból w klatce piersiowej, który nie ustępuje po odpoczynku, może być ostrzeżeniem.

"Jeśli przepływ krwi nie zostanie przywrócony, po trzech godzinach mięśnie serca mogą zacząć umierać. Zalecam żucie aspiryny do czasu przybycia ratowników medycznych," mówi dr Ailin Barseghian.

Kardiolodzy kładą nacisk na konieczność natychmiastowej pomocy medycznej w przypadku podejrzenia zawału serca.

"Powinieneś wiedzieć jakie jest Twoje ryzyko - wiek, waga, nawyki związane z paleniem i piciem, a także historia rodzinna. Jeżeli przy tego typu czynnikach masz ucisk w klatce piersiowej, wezwij pomoc medyczną," mówi amerykański kardiolog dr Evan Levine.

Jak zapobiegać zawałom serca

Istnieje kilka sposobów na zmniejszenie ryzyka zawału serca, takich jak obniżenie ciśnienia krwi i poziomu cholesterolu poprzez dietę i ćwiczenia.

Cholesterol to substancja znajdująca się we krwi, która jest niezbędna do budowy zdrowych komórek.

Jednak wysoki poziom niektórych rodzajów cholesterolu może zwiększać ryzyko chorób układu krążenia.

Kardiolodzy kładą nacisk na utrzymywanie zdrowego stylu życia każdego dnia, aby chronić serce.

Zalecana jest dieta niskotłuszczowa i bogata w błonnik, a także ograniczenie spożycia soli do nie więcej niż 6 g dziennie, ponieważ zbyt duża ilość soli może podnosić ciśnienie krwi.

Zaleca się również unikanie spożywania zbyt dużej ilości ultra przetworzonej żywności i żywności zawierającej tłuszcze nasycone, ponieważ zwiększa to poziom cholesterolu we krwi.

Żywność, której należy unikać to pasztety mięsne, ciasta, herbatniki, kiełbasy, masło i żywność zawierającą olej palmowy.

Zbilansowana dieta powinna zawierać tłuszcze nienasycone, które zwiększają poziom "dobrego" cholesterolu i pomagają odblokować tętnice.

Pokarmy te obejmują tłuste ryby, awokado, orzechy i oleje roślinne.

"Dieta śródziemnomorska jest świetna, ponieważ naukowo udowodniono, że zmniejsza liczbę epizodów sercowo-naczyniowych," mówi dr Ailin Barseghian.

Połączenie zdrowej diety z regularnymi ćwiczeniami jest uważane za jeden z najskuteczniejszych sposobów na utrzymanie zdrowia serca.

Zdrowa waga zmniejsza ryzyko wystąpienia wysokiego ciśnienia krwi.

Kardiolog dr Evan Levine zaleca ćwiczenia przez co najmniej 30 minut dziennie, pięć razy w tygodniu.

Ale jego kluczową radą dotyczącą zdrowego stylu życia jest "nigdy" nie palić ani nie wapować.

Według Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego osoby, którzy używają zarówno e-papierosów, jak i tradycyjnych papierosów, mają takie samo ryzyko chorób sercowo-naczyniowych jak osoby, które palą tylko tradycyjne papierosy.

Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne twierdzi, że wśród osób, które przeszły już jeden zawał serca, około jedna piąta może zostać ponownie przyjęta do szpitala z powodu drugiego zawału w ciągu pięciu lat.

Według naukowców z Imperial College London i Lund University w Szwecji, przepisywanie pacjentom po zawale serca statyn i ezetymibu, które obniżają poziom cholesterolu we krwi, może pomóc zmniejszyć ryzyko drugiego zawału.

"Mamy dziesiątki lat danych, które wskazują, że im niższy poziom ["złego"] cholesterolu LDL , tym niższe ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych," mówi dr Ailin Barseghian.

Wzrost liczby zawałów serca wśród młodych ludzi

Chociaż ryzyko zawału serca generalnie rośnie z wiekiem, dane z amerykańskiego National Center for Health Statistics wskazują na wzrost liczby przypadków wśród młodszych osób dorosłych.

W 2019 r. około 0,3% osób w wieku od 18 do 44 lat miało zawał serca.

Do 2023 r. wskaźnik ten wzrósł do 0,5%.

Dr Evan Levine przypisuje ten wzrost zmianom w stylu życia, w tym wysokiemu spożyciu przetworzonej żywności i brakowi ruchu w tej grupie wiekowej.

"Wszyscy musimy więcej się ruszać. Niekoniecznie chodzić na siłownię, ale trochę poćwiczyć. Obawiam się, że od czasu pandemii COVID ludzie pracujący w domu prowadzą toksyczny, siedzący tryb życia," mówi.

Chociaż wiadomo, że palenie przyczynia się do rozwoju miażdżycy, czyli odkładania się tłuszczu w tętnicach, kardiolodzy tacy jak dr Evan Levine twierdzą, że obawiają się również nieznanego wpływu wapowania na młodych ludzi.

Ponadto dr Ailin Barseghian mówi: "Genetyczne czynniki ryzyka, takie jak hiperlipidemia, również przyczyniają się do wyższego ryzyka wcześniejszych zawałów serca. Czynniki środowiskowe, takie jak stres i brak wystarczającej ilości snu, są coraz częściej uznawane za czynniki przyczyniające się do tego."

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Nicole Frydrych i Magdalena Mis