Co robić w czasie trzęsienia ziemi?

Źródło zdjęcia, Ulotka Ministerstwa Sytuacji Nadzwyczajnych Rosji za pośrednictwem EPA
Trzęsienia ziemi to jedne z najbardziej śmiercionośnych zjawisk naturalnych. Co roku setki wstrząsów o znaczącej sile wstrząsają skorupą ziemską, powodując poważne zniszczenia i ofiary.
W środę rano (30 lipca) trzęsienie ziemi o magnitudzie 8,8 uderzyło u wybrzeży półwyspu Kamczatka na rosyjskim Dalekim Wschodzie, wywołując ewakuacje w USA i Japonii oraz ostrzeżenia przed tsunami w wielu krajach Pacyfiku.
Według Amerykańskiej Służby Geologicznej (USGS), dzisiejsze trzęsienie jest szóste pod względem siły w historii – ex aequo z trzęsieniem w Biobío w Chile z 2010 roku i w Esmeraldas w Ekwadorze w 1906 roku.
Na razie nie odnotowano ofiar.
W obecnej dekadzie najbardziej śmiercionośne było trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,8, które nawiedziło Turcję i Syrię w lutym 2023 r., powodując śmierć ponad 59, 000 osób w obu krajach.
Inne tragiczne trzęsienia miały miejsce w:
- Mjanmie w marcu 2025 r. – około 3,600 ofiar
- Haiti w 2021 r. – ponad 2,200 ofiar
- Indonezji w 2018 r. – ponad 4,300 ofiar
- Iranie w 2017 r. – ponad 4,00 ofiar

Źródło zdjęcia, Handout via Reuters
Prognozowanie trzęsień ziemi quakes
Naukowcy podkreślają, że nawet jeśli da się przewidzieć, gdzie mogą wystąpić trzęsienia ziemi, to nadal jesteśmy daleko od określenia, kiedy one nastąpią. Czy więc można je przewidzieć?
"Niestety nie," mówi sejsmolog dr Stephen Hicks z Imperial College London.
"Ale możemy je prognozować. Możemy podać prawdopodobieństwo. W miejscach takich jak Kalifornia czy Japonia prognozy trzęsień ziemi są już coraz bardziej zaawansowane".
Co więc możesz zrobić, aby zachować bezpieczeństwo, a czego nie powinieneś robić?
Jak się przygotować i czego unikać?

Źródło zdjęcia, Reuters
Choć trudno przewidzieć moment trzęsienia ziemi, eksperci radzą, by zawsze być przygotowanym, co oznacza posiadanie planu działania.
"Jeśli mieszkasz w regionie o wysokiej aktywności sejsmicznej, dobrze mieć w domu zestaw ratunkowy," mówi dr Hicks.
Powinien on zawierać: zapas wody, latarkę, apteczkę oraz trochę jedzenia.
Według Czerwonego Krzyża warto również dodać gotówkę oraz kopie ważnych dokumentów, takich jak lista leków.
Zostań tam, gdzie jesteś – jeśli budynek jest bezpieczny
Według Amerykańskiej Służby Geologicznej, ryzyko obrażeń jest mniejsze, jeśli pozostaniesz na miejscu. Nie wybiegaj na zewnątrz ani nie próbuj przechodzić do innego pomieszczenia w trakcie wstrząsów.

Eksperci radzą kierować się zasadą:
„Upadnij, zakryj się i trzymaj".
Przejście do pozycji klęczącej chroni przed spadającymi przedmiotami, a jednocześnie umożliwia ograniczony ruch.
Jeśli w pobliżu jest stół lub biurko, należy schować się pod nim i trzymać się go, dopóki wstrząsy nie ustaną.
Częstym odruchem jest stanięcie w futrynie drzwi, ale eksperci ostrzegają, że lepiej schować się pod stołem, zwłaszcza w starszych domach.
Należy też unikać okien i fasad budynków, które są zazwyczaj pierwszymi elementami ulegającymi zawaleniu.
Wyjdź na zewnątrz, gdy będzie to bezpieczne
Gdy wstrząsy ustaną, najlepiej opuścić budynek i udać się na otwartą przestrzeń, na wypadek, gdyby doszło do zawalenia.

Źródło zdjęcia, Reuters
A co jeśli trzęsienie zaskoczy Cię na zewnątrz?
Eksperci radzą, żeby "pozostać tam, gdzie się jest", ale oddalić się od budynków, linii energetycznych, zapadlisk, instalacji gazowych i paliwowych.
Najlepiej przemieścić się na otwarty teren, z dala od drzew, słupów telefonicznych i konstrukcji.
Unikaj zagrożeń
Według Earthquake Country Alliance, większość obrażeń i zgonów spowodowana jest przez spadające lub lecące przedmioty takie jak, telewizory, lampy, szkło, regały.
Aby zmniejszyć ryzyko, warto przymocować ciężkie meble do ścian za pomocą elastycznych pasów.

Źródło zdjęcia, Reuters
Kolejnym zagrożeniem jest gaz wydobywający się z uszkodzonych rur.
Dr Hicks przypomina trzęsienie ziemi w San Francisco z 1906 r, w którym zginęło ponad 3,000 osób:
"Większość ofiar zginęła z powodu eksplozji gazu, a nie samych wstrząsów czy zawalenia budynków," tłumaczy.
Dlatego zaleca trzymać się z daleka od łatwopalnych substancji.
Ćwiczenia i szkolenia
Dr Hicks podkreśla także znaczenie regularnych ćwiczeń ewakuacyjnych:
"W niektórych krajach organizuje się specjalne treningi, podczas których wszyscy uczą się, co robić w przypadku trzęsienia ziemi," mówi.
Edycja: Kamila Koronska








