Czym jest wirus Nipah?

Władze walczą z czasem, aby powstrzymać rozprzestrzenianie się wirusa Nipah (NiV) po wykryciu ogniska w indyjskim stanie Bengal Zachodni.

Około 110 osób objęto kwarantanną po tym, jak na początku miesiąca dwoje pracowników ochrony zdrowia trafiło do szpitala z podejrzeniem zakażenia.

Osoby te miały kontakt z potwierdzonymi przypadkami, jednak późniejsze testy dały wynik ujemny.

Wirus, który często bywa śmiertelny, przenosi się ze zwierząt na ludzi. Obecnie nie istnieje ani szczepionka, ani skuteczne leczenie.

Światowa Organizacja Zdrowia umieściła go — obok Eboli, Ziki i COVID‑19 — na liście chorób wymagających priorytetowych badań ze względu na potencjał wywołania globalnej epidemii.

Jak niebezpieczny jest wirus Nipah i jakie są jego objawy?

Jak rozprzestrzenia się wirus Nipah?

Zakażenie wirusem Nipah jest „chorobą odzwierzęcą" przenoszoną ze zwierząt, takich jak świnie i nietoperze owocożerne, na ludzi — podaje WHO.

Może być także przenoszone przez skażoną żywność oraz poprzez kontakt z osobą zakażoną.

Ogniska choroby występują niemal co roku w częściach Azji, głównie w Bangladeszu i Indiach.

Spożywanie owoców lub produktów owocowych (takich jak surowy sok z palmy daktylowej) skażonych moczem lub śliną zakażonych nietoperzy owocożernych było najbardziej prawdopodobnym źródłem wcześniejszych zakażeń.

Jak niebezpieczny jest wirus i jakie są objawy?

Zakażenia u ludzi mogą przebiegać bezobjawowo albo prowadzić do ostrej infekcji dróg oddechowych (łagodnej lub ciężkiej) oraz śmiertelnego zapalenia mózgu (obrzęku mózgu).

U zakażonych osób często początkowo pojawiają się objawy takie jak gorączka, bóle głowy, mialgia (bóle mięśni), wymioty i ból gardła.

Następnie mogą wystąpić zawroty głowy, senność, zaburzenia świadomości oraz objawy neurologiczne wskazujące na ostre zapalenie mózgu.

U niektórych osób może także rozwinąć się atypowe zapalenie płuc oraz ciężkie problemy oddechowe, w tym ostra niewydolność oddechowa.

Zapalenie mózgu — stan powodujący stan zapalny mózgu — oraz napady padaczkowe występują w ciężkich przypadkach i mogą prowadzić do śpiączki w ciągu 24–48 godzin.

Okres inkubacji (czas od zakażenia do wystąpienia objawów) uważa się za wynoszący od czterech do 14 dni.

Zgłaszano jednak okres inkubacji trwający nawet 45 dni. Nipah zabija do 75% zakażonych.

Czy istnieje szczepionka na wirus Nipah?

Nie istnieje szczepionka ani lekarstwo.

Leczenie ogranicza się do łagodzenia objawów i opieki podtrzymującej życie.

Gdzie były poprzednie ogniska wirusa Nipah?

Pierwsze ognisko Nipah spowodowało śmierć ponad 100 osób w Malezji i doprowadziło do wybicia miliona świń w celu opanowania wirusa.

Wirus nazwano od wioski, w której po raz pierwszy został odkryty w 1999 r.

Rozprzestrzenił się także do Singapuru — odnotowano tam 11 przypadków i jeden zgon wśród pracowników rzeźni, którzy mieli kontakt ze świniami importowanymi z Malezji.

W ostatnich latach największy ciężar choroby odczuł Bangladesz — od 2001 r. z powodu Nipah zmarło tam ponad 100 osób.

Okresowo choroba wykrywana jest również w Indiach.

W południowoindyjskim stanie Kerala przypadki odnotowano w latach 2023 i 2018.

Stan ten zdołał wyeliminować wcześniejsze ogniska w ciągu kilku tygodni dzięki szeroko zakrojonym testom i ścisłej izolacji osób mających kontakt z pacjentami.

Według WHO inne miejsca zagrożone zakażeniem to Kambodża, Ghana, Indonezja, Madagaskar, Filipiny i Tajlandia, ponieważ w tych krajach wykryto obecność wirusa u nietoperzy.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Kamila Koronska