شهری که « شبیه خودش نیست»؛ تهران به روایت کاربران شبکه‌های اجتماعی

وسایل نقلیه در بزرگراهی در کنار یک تندیس یادبود جنگ و یک بیلبوردِ تصویری از علی خامنه‌ای، رهبر پیشین ایران که در ۲۸ فوریه در یک حمله هوایی کشته شد، در تهران عبور می‌کنند در حالی که ستون‌هایی از دود سیاه بالا می‌رود، ۸ مارس ۲۰۲۶

منبع تصویر، AFP via Getty Images

توضیح تصویر، خودروها در میان دودی که آسمان تهران را پوشانده است در رفت‌وآمد هستند
زمان مطالعه: ۴ دقیقه

اتصال به اینترنت جهانی برای شهروندان ایران بسیار مشکل است و شهروندانی که وی‌پی‌ان نداشته باشند نمی‌توانند به آن وصل شوند: در عین اینکه خرید وی‌پی‌ان روز‌به‌روز گرانتر می‌شود.

با این حال، بعضی گهگاه به اینترنت وصل می‌شوند و زندگی روزمره‌شان در شرایط جنگی را توصیف می‌کنند.

ترس از آتش و صدای مهیب دیشب در تهران و نگرانی از دودهایی که از آتش مخازن نفتی آسمان تهران را تاریک کرد از موضوع‌های بسیار مطرح است.

یکی از کاربران نوشته‌ است: «تاثیرگذار یا غیر تاثیرگذار، تا می‌توانید شیر بخورید و پنجره‌ها را ببندید.»

فاطمه رجبی، خبرنگاری که توانست به اینترنت وصل شود، از آسمان تهران عکس‌هایی منتشر کرد، آسمانی سیاه و تاریک. او نوشت: «امروز تعطیل نیست اما فرقی هم با تعطیلی ندارد.»

باران امروز صبح تهران هم موضوعی بود که از سیاهی آن تصاویری منتشر شد. کاربری نوشت همراه باران پودر سیاهی به زمین می‌نشیند. کاربر دیگری توصیه کرده است زیر این باران نروند. یکی هم در شبکه ایکس نوشت: «عجب باران به‌موقعی.»

برخی کاربران هم نگران وضعیت کسانی هستند که در نزدیکی مخازن سوخت سکونت یا کسب‌وکار دارند. کاربری اظهار نگرانی کرده است که «‏نزدیک انبار نفت شهران قبلا پمپ بنزین بود و یک خانه چهار واحدی کنارش.»

بسیاری از این روایات از احساسات متناقض کاربران درباره اتفاقات روزهای اخیر و دیدن چهره شهر پس از حملات هوایی حکایت دارد. اغلب این مشاهدات از هوای دودآلود و آسمان سیاه شهر می‌گویند: «آسمون تهران خیلی عجیب شده و هنوز روز نشده. کل آسمون ابریه، زیرش رو دود نفت گرفته، بارون میاد و همراهش گرد نفت می‌باره. صداهایی که میاد معلوم نیست صدای بمبارانه یا صدای رعد و برق.»

کاربر دیگری از سوزش گلویش در هوای امروز تهران گفت: «کل تهران رو دود سیاه گرفته و هوا چشم و گلو رو می‌سوزونه، ولی ما به لطف مازوت سوزوندن این ... هوای بدتر از اینم تجربه کردیم. یعنی یکی از بدترین روزهای جنگ هم باز یکی از حالت‌های عادی زندگی زیر سایه‌ جمهوری اسلامیه. برای همین هر طور شده اینا باید برن.»

بسیاری هم فضای تهران را غم‌انگیز توصیف می‌کنند و می‌گویند که با دیدن ویدیوهای قدیمی‌تر از تهران برای شهر احساس دلتنگی می‌کنند. کاربری نوشت: «قلبم داره می‌سوزه با تهران دودآلود و در آتش. تهران قشنگم، بی‌شرف‌ها مگه شما هی مرگ بر این و اون نگفتید، مگه دیپلمات‌ها رو به اسارت نگرفتید، ۴۷ سال دشمن‌تراشی کردید، کی تموم می‌شید؟»

پس از حملات هوایی شبانه به مخازن نفت، دود غلیظی در ۸ مارس ۲۰۲۶ در تهران، پایتخت ایران، بالا می‌رود.

منبع تصویر، Getty Images

حس اندوهی که از طرف عده‌ای از کاربران ابراز می‌شود مختص به کاربران داخل نیست. کاربری از آلمان نوشته است: «دیدن تهران توی این وضعیت برام به‌شدت دردناکه، بخصوص اینکه در دل آلمانی‌هایی دارم زندگی می‌کنم که ناراحتن به خاطر‌ جنگ قیمت سوخت توی کشورشون زیاد شده، دلم برای ایرانم و مردمم می‌تپه.»

بعضی هم که از خانه بیرون رفته بودند‌، از مشاهدات خود نوشته‌اند. اغلب این روایات از شلوغی پمپ بنزین‌ها می‌گویند. کاربری نوشت: «با اتمام تعطیلات هفت روزه، تهران کمی شلوغتر به نظر میرسه، خیلی از کافه‌ها و مغازه‌ها باز هستند، پمپ بنزینا اکثرا شلوغه و ماشینای سفید سیاهپوش شدن.»

کاربر دیگری نوشته امروز در شهری قدم زده که «دیگر شبیه خودش» نیست: «شهر ظاهرا به زندگی ادامه می‌دهد. … اما این 'عادی بودن' فقط یک پوسته نازک روی اضطراب است. مواد غذایی تقریبا همه‌جا پیدا می‌شود؛ کمبودی نیست. فقط قیمت‌ها بالاتر رفته و نگرانی در چشم‌ها عمیق‌تر شده. شیرخشک و بعضی داروهای خاص کمیاب‌تر شده‌اند و صف نانوایی‌ها همچنان طولانی است. بانک‌ها پول نقد ندارند...»

چیزی که در بین بیشتر این روایات خودنمایی می‌کند این است که نظرات مردم تهران با هر عقیده و موضع‌، با نگرانی فراوان همراه است.

به نوشته یک کاربر: «کسی که توی تهران نیست، هیچ تصوری، هیچ تصوری، تاکید می‌کنم هیچ تصوری از صداها و موقعیت تهران و هوای الان تهران و استرس این روزامون نداره.»