از نخواندن سرود تا سلام نظامی؛ چه اتفاقی برای تیم ملی فوتبال زنان ایران افتاد؟
منبع تصویر، Getty Images
تیم ملی فوتبال زنان ایران با سه شکست به کارش در جام ملتهای آسیا پایان داد. این تیم پیش از شروع حمله شنبه گذشته آمریکا و اسرائیل به ایران راهی استرالیا شد و با شروع حملات از ترکشهای این جنگ دور نماند.
ایران با سه باخت از این رقابتها خداحافظی کرد، بازی اول را به سه بر صفر به کره جنوبی باخت و در ادامه هم چهار بر صفر و دو بر صفر به ترتیب از استرالیا و فیلیپین شکست خورد.
اما نکتهای که حتی شاید بیش از نتایج و حذف این تیم خبرساز شد، واکنش اعضای تیم هنگام پخش سرود ملی جمهوری اسلامی و به دنبال آن تهدید یکی از مجریان تلویزیون ایران و نگرانی از امنیت بازیکنان در برگشت بود.
از نخواندن سرود تا سلام نظامی
اعضای تیم ملی زنان ایران قبل از بازی اول مقابل کره جنوبی سرود ملی جمهوری اسلامی را نخواندند. با انتشار تصاویر بازیکنان و اعضای کادر فنی، در موج گسترده در شبکههای اجتماعی این حرکت اعتراض به حکومت تعبیر شد.
در دو بازی بعدی، اما، اوضاع کاملا فرق کرد. بازیکنان هنگام پخش سرود نهتنها آن را خواندند که همراه با آن سلام نظامی هم دادند. این بود که نگرانی از تهدید بازیکنان و خانوادههایشان شدت گرفت.
این به نوعی یادآور ماجرای تیم ملی فوتبال مردان در جام جهانی قطر ۲۰۲۲ بود که در بازی اول مقابل انگلیس سرود نخواندند و در بازیهای بعدی آن را فریاد زدند. آن بار هم گفته شد که بازیکنان تیم تهدید شده بودند و زیر فشار امنیتی قرار داشتند.
تهدید در یک برنامه تلویزیونی: «برخورد مثل خائنهای زمان جنگ»
یکی از اولین واکنشها به نخواندن سرود ملی، در شبکه دو تلویزیون ایران بود که یک مجری آشکارا بازیکنان را تهدید کرد؛ چیزی که با واکنشهای گسترده در شبکههای مجازی همراه شد.
محمدرضا شهبازی، مجری برنامههای طنز، گفت: «هرکسی که یک قدم علیه کشور در شرایط جنگی برمیدارد باید شدیدتر با او برخورد کرد. مثل این ماجرای سرود ملی نخواندن تیم ملی زنانمان. ... با اینها باید شدیدتر برخورد کرد، این دیگر یک حرکت اعتراضی نمادین و اینها نیست.»
«توی شرایط جنگی، توی این وضعیت که از دانشآموز و دختربچه هفت هشت ساله را میزنند توی مدرسه و شهید میکنند، تا به بخش جنین بیمارستان حمله میکنند، تا ورزشگاه و کجا و کجا؛ این که تو بروی آنجا و سرود ملی نخوانی، این اوج بیشرفی و بیوطنی است.»
«هم مردم و هم مسئولین با اینها به عنوان خائنین زمان جنگ برخورد میکنند. نه اینکه حالا یک اعتراضی داشتند و یک کاری کردند. ننگ بیشرفی و خیانت باید روی پیشانی اینها بماند. جدا، باید با آنها برخورد درست و حسابی هم بشود، تا بقیه هم ماستشان را کیسه کنند.»
این تهدید آشکار موجب شد که بسیاری نگران امنیت اعضای تیم ملی زنان ایران شوند و حتی توجه بینالمللی به آن جلب شد.
بخش ورزشی تلویزیون سیانان به نقل از یک منبع نزدیک به تیم نوشت: «بازیکنان تحت تدابیر شدید امنیتی هستند و مقامها آنها را بهدقت زیر نظر دارند؛ از جمله شخصی که گفته میشود به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وابسته است.»
سیانان به نقل از آن منبع نوشت که بازیکنان پیش از بازی دوم، مقابل استرالیا، با تهدید خانوادههایشان زیر فشار قرار گرفتند و ناچار به نشان دادن حمایتشان از نظام شدند.
تلاش برای حمایت از بازیکنان
منبع تصویر، Getty Images
به دنبال انتشار این خبرها بود که موجی از تقاضا برای حمایت از زنان ملیپوش به راهافتاد؛ از جمله امید جلیلی، کمدین سرشناس ایرانی-بریتانیایی، در شبکه ایکس نوشت: «تیم ملی فوتبال زنان ایران در خطر جدی است. لطفا اطلاعرسانی کنید.»
پل پاور، مدیر اجرایی شورای پناهندگان استرالیا، هم به روزنامه گاردین، چاپ بریتانیا، گفت: «طبق شواهد موجود، به نظر میرسد که اعضای تیم فوتبال زنان در صورت بازگشت در خطر خواهند بود.»
او همچنین با اشاره به سابقه حکومت ایران در سرکوب مخالفان گفت کسانی که در «اقدامهای کاملا ساده و اعتراضهای مسالمتآمیز» شرکت داشتهاند، با «پیامدهای وخیمی» روبهرو شدهاند.
این نشریه همچنین به نقل از پنی وانگ، وزیر خارجه استرالیا، نوشت: «دولت استرالیا در کنار مردم شجاع ایران در مبارزه علیه سرکوب ایستاده است. آنها با خشونت وحشیانه و ارعاب روبرو بودهاند و بهویژه زنان را زیر فشار و سرکوب قرار دادهاند.»
به دنبال این اتفاق، کارزاری آنلاین به راه افتاد که پس از مدتی بیش از ۵۰ هزار نفر آن را امضا کردند و از دولت استرالیا خواستند در صورت تمایل اعضای تیم به ماندن در استرالیا، روند کارشان را تسهیل کند.
پس از بازی با فیلیپین هم تصاویری از هواداران ایرانی حاضر در استرالیا منتشر شد که هنگام خروج اتوبوس تیم از ورزشگاه، حمایتشان از بازیکنان را نشان دادند.
با این حال علیرضا فغانی، داور بینالمللی سرشناس، که ساکن استرالیاست، میگوید بر اساس اطلاعاتی که دارد «هیچیک از بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان ایران به دلایل شخصی تمایل ندارند در استرالیا بمانند و همگی میخواهند به ایران برگردند.»
اعتراض با عدم خوشحالی
اعتراض ورزشکاران به حکومت با نخواندن سرود ملی پس از اعتراضات گسترده چهار سال پیش، به دنبال کشته شدن مهسا امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد، در ورزشهای مختلف آغاز شد. آن موقع تصاویری از ورزشکاران رشتههای مختلف منتشر میشد که هنگام گرفتن جام قهرمانی یا پس از زدن گل خوشحالی نمیکردند.
پس از کشتار گسترده حکومتی دیماه هم شماری از تیمهای ورزشی ایران از این روش برای نشان دادن اعتراضشان استفاده کردند.
از جمله این موارد، مراسم قهرمانی تیم فوتبال زنان خاتون بم در لیگ فوتبال زنان ایران بود که خبرساز شد. بازیکنان خاتون بم در حالی جام قهرمانی را بالای سر بردند که هیچ یک شادی نکردند و مراسم در سکوت برگزار شد.
بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی این رفتار را با جشن قهرمانی تیم ملی فوتسال ایران در آسیا مقایسه کردند. در آن مراسم حسین طیبی، کاپیتان تیم، در کنار مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، با بالا بردن جام قهرمانی خوشحالی کرده بود.
از دیگر موارد اخیر میتوان به شادی نکردن بازیکنان تیم زنان پلی وایتال دلیجان بعد از قهرمانی در لیگ دسته اول فوتسال و صعودشان به لیگ برتر اشاره کرد.
