Климаттын өзгөрүшү: Жаштар абдан тынчсызданышат - сурамжылоо

Рожер Харрабин, Би-Би-Синин айлана-чөйрө боюнча аналитиги

Жаңы глобалдык изилдөө көптөгөн жаштардын климаттын өзгөрүшүнө тынчсыздануусун көрсөттү.

Сурамжылоого катышкан жаштардын 60%га жакыны абдан тынчсызданып жатканын айтышкан.

Сурамжылоого катышкандардын 45%дан ашыгы климатка болгон мамиле алардын күнүмдүк жашоосуна таасир эткенин айтышкан.

Алардын төрттөн үчү келечек коркунучтуу көрүнгөнүн айтышкан. Жарымынан көбү (56%) келечектен үмүтүн үзүшкөн.

Үчтөн экиси кайгы, коркуу жана тынчсыздануу сезимдерин билдиришкен. Сурамжылоого катышкандардын көпчүлүгү коркуу, ачуулануу, үмүтсүздүк, кайгы, уялуу, ошондой эле үмүттөнүү сезимдерин билдиришкен.

16 жаштагы бир өспүрүм: "Жаштар үчүн бул башкача көйгөй, биз үчүн планетанын жок болушу жеке көйгөй жаратат" деди.

10 өлкөдөгү сурамжылоону Бат университети беш университет менен биргеликте жүргүзгөн. Бул Авааз кампаниясы жана изилдөө тобу тарабынан каржыланат. Ал 16дан 25 жашка чейинки 10 000 катышуучунун жоопторун камтыган ири сурамжылоо экенин ырастайт.

Сурамжылоого катышкандардын көбү келечектен үмүт үзүшкөн, адамзаттын тагдыры бүдөмүк экенин жана өкмөттөр тийиштүү түрдө жооп бере албасын түшүнүшөт.

Көптөр саясатчылар жана чоңдор тарабынан чыккынчылык, этибарсыздык жана таштап кеткендей сезимдерге кабылганын билдиришет.

Авторлор жаштар өкмөттүн аракетсиздигинен башы маң болуп жатканын айтышат. Алардын айтымында, экологиялык коркунучтар "көптөгөн жаштарга терең таасир этет".

Алар климаттын өзгөрүшүнө байланыштуу өнөкөт стресс психикалык жана физикалык көйгөйлөрдүн тобокелдигин жогорулатат деп айтышат. Ал эми аба ырайы начарласа, психикалык саламаттыкка доо кетет дешет.

Отчетто жаштар психологиялык, социалдык жана физикалык жактан өнүгүүдө, дал ушу себептен улам климаттын коркунучуна өзгөчө дуушар болору айтылат.

Бат университетинин башкы автору Каролайн Хикман Би-Би-Сиге берген интервьюсунда мындай деди: "Бул экологиялык көйгөйлөр экологиялык кыйроолор менен гана чектелбестен, климаттын өзгөрүшүнө карата өкмөттүн аракетсиздиги менен да тыгыз байланышта экенин көрсөтүп турат. Жаштар өздөрүн өкмөт таштап кеткендей сезишет.

"Биз алардын сезимдерин гана эмес, ойлорун да баалайбыз. 10дун төртөөсү балалуу болуудан баш тартууда. Өкмөт тынчсызданган жаштарды патология кылбастан, илимди угушу керек."

Lancet Planetary Health журналына жарыялануучу баяндаманын авторлору тынчсыздануунун деңгээли өкмөттүн климаттык саясаты эң начар деп эсептелген өлкөлөрдө эң жогорку деңгээлде көрүнөт деп айтышат.

Эң чоң тынчсыздануу глобалдык түштүк болду. Эң тынчсызданган бай өлкө - Португалия, ал кайра-кайра токой өрттөрүн башынан өткөрүүдө.

E3g аналитикалык борборунун өкүлү Том Берк Би-Би-Сиге: "Жаштардын тынчсызданганы туура. Алар климаттын өзгөрүшү тууралуу массалык маалымат каражаттарынан эле окушпайт, алар анын кесепеттерине дуушар болууда" деп айтты.

Авторлор өкмөттүн климаттын өзгөрүшүнө туруштук бере албашын адам укуктары боюнча мыйзамдын ырайымсыздыгы катары бааласа болот деп эсептешет. Алты жаш активист учурда Португалия өкмөтү менен соттошуп жатышат.

Сурамжылоо Улуу Британия, Финляндия, Франция, АКШ, Австралия, Португалия, Бразилия, Индия, Филиппин жана Нигериядагы Kantar аналитикалык фирмасы тарабынан жүргүзүлгөн. Сурамжылоо адистердин кароосунда коомчулукка ачык.

Жаштардан төмөнкү билдирүүлөр боюнча өз пикирлерин айтууну суранышкан:

 • Адамдар планетаны ойлошкон жок: 83% глобалдык түрдө макул, Британия 80%

 • Келечек коркунучтуу: 75%, Британия 72%

 • Өкмөт жаштардын ишенимин актай алган жок: 65%, Британия 65%

 • Өкмөткө ишенсе болот: 31%, Британия 28%

Изилдөөчүлөр табигый кырсыктын масштабы аларды тынчсыздандырганын айтышты. Бир жаш жигит: "Өлгүм келбейт, бирок балдар менен жаныбарларга кам көрбөгөн дүйнөдө жашагым келбейт" деди.