અયોધ્યામાં મસ્જિદ માટે નક્કી કરાયેલી જગ્યા પર હજુ સુધી બાંધકામ કેમ શરૂ નથી થયું? - બીબીસી ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ
- લેેખક, વિષ્ણુ સ્વરૂપ
- પદ, બીબીસી તમિલ
ઉત્તર પ્રદેશનું ધન્નીપુર ગામ અયોધ્યાથી 25 કિમી દૂર છે. ગામમાં ભીડ નથી ત્યાં નાનાં ઘરો, કેટલીક દુકાનો, કેટલીક મસ્જિદો અને મદરેસા જોઈ શકાય છે.
આ ગામમાં પ્રવેશતા રસ્તાની શરૂઆતમાં જ એક મોટી ખુલ્લી જગ્યા છે. કેટલાક યુવાનો ક્રિકેટ રમી રહ્યા છે અને એક બકરીઓ ચરાવી રહ્યો છે.
પરંતુ, સ્થળની સામે લગાવવામાં આવેલું બોર્ડ તેનું મહત્ત્વ દર્શાવે છે.
બોર્ડ પર 'ઇન્ડો-ઇસ્લામિક કલ્ચરલ ફાઉન્ડેશન' લખેલું છે. તેના પર બિલ્ડિંગ મૉડલ પણ છે.
2019માં સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે, અયોધ્યા કેસમાં વિવાદિત સ્થળ ટ્રસ્ટને સોપવામાં આવી શકે છે અને ત્યાં રામમંદિર બનાવી શકાય છે. સાથે જ ઉત્તર પ્રદેશ સુન્ની વક્ફ બોર્ડને કહેવામાં આવ્યું છે કે, પાંચ એકર જમીન ફાળવી શકાય છે અને ત્યાં મસ્જિદ બનાવી શકાય છે.
તે આ જગ્યા છે. ઇન્ડો-ઇસ્લામિક કલ્ચરલ ફાઉન્ડેશન ખરેખર મસ્જિદ બનાવવા માટે વક્ફ બોર્ડ દ્વારા સ્થાપિત સંસ્થા છે.
જોકે અયોધ્યામાં રામજન્મભૂમિ તીર્થક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના નેજા હેઠળ રામમંદિરના નિર્માણનો પ્રથમ તબક્કો પૂર્ણ થઈ ગયો છે. પરંતુ મસ્જિદ માટે ફાળવવામાં આવેલી જગ્યા પર હજુ સુધી કોઈ કામ શરૂ થયું નથી.
તે જગ્યાએ જૂની દરગાહનો જીર્ણોદ્ધાર કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યાં લગાવવામાં આવેલ બોર્ડ પરની આર્કિટેક્ચરલ ડિઝાઇન દર્શાવે છે કે આ સ્થળ પર નવી મસ્જિદ કેવી રીતે બનાવવામાં આવશે. ત્યાં જે મસ્જિદ બનાવવામાં આવશે તેને 'મસ્જિદ મોહમ્મદ બિન અબ્દુલ્લા' કહેવામાં આવે છે.
End of સૌથી વધારે વંચાયેલા સમાચાર
જ્યારે બીબીસીએ ધન્નીપુર ગામની મુલાકાત લીધી ત્યારે ત્યાંના લોકો મસ્જિદની જગ્યા અને ત્યાંની પરિસ્થિતિ વિશે વાત કરવામાં અચકાતા હતા. મીડિયાના પ્રતિનિધિઓની જાણ થતાં ઘરોની બહાર બેઠેલા કેટલાક લોકો ઘરોમાં ઘુસી ગયા હતા.
કામો કેમ શરૂ ન થયાં?
તમારા કામની સ્ટોરીઓ અને મહત્ત્વના સમાચારો હવે સીધા જ તમારા મોબાઇલમાં વૉટ્સઍપમાંથી વાંચો
વૉટ્સઍપ ચેનલ સાથે જોડાવ
Whatsapp કન્ટેન્ટ પૂર્ણ
ઇકબાલ અંસારી અયોધ્યામાં બાબરી મસ્જિદની જમીનના વિવાદમાં વકીલ (કોર્ટ કેસમાં મુસ્લિમપક્ષે વકીલ) હતા. તેમના પિતા હાશિમ અંસારી આ કેસમાં વરિષ્ઠ વકીલ છે. 2016 માં તેમના મૃત્યુ પછી ઇકબાલે કેસ ચાલુ રાખ્યો.
જ્યાં રામમંદિર બની રહ્યું છે તેની નજીકના નાના મકાનમાં ઇકબાલ રહે છે. હાલમાં તેમની સુરક્ષામાં બે સશસ્ત્ર પોલીસકર્મીઓ તહેનાત કરવામાં આવી છે.
ઘરની દીવાલો પર તેમના પિતાનો ફોટો અને બાબરી મસ્જિદના ચિત્રો જોવા મળે છે.
મીડિયા તેમનો પીછો કરી રહ્યું છે. એક ઇન્ટરવ્યુ પૂર્ણ કર્યા પછી, તેમણે અમારી સાથે વાત કરી. મસ્જિદ માટે ફાળવવામાં આવેલી જગ્યામાં મસ્જિદ બનાવવા અંગે હજુ સુધી કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી તે અંગે તેમના અવાજમાં હતાશા સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી હતી.
તેમણે કહ્યું કે, દેશમાં કોઈ મુસ્લિમ આ અંગે સવાલ ઉઠાવતો નથી.
"જમીન વકફ બોર્ડને ફાળવવામાં આવી છે. તેઓ ત્યાં મસ્જિદ બનાવવા માટે જવાબદાર છે. તેના માટે એક તકતી લગાવવામાં આવી છે. ત્યાર બાદ એક પણ કામ હાથ ધરાયું નથી."
તેમણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી બાબરી મસ્જિદ અસ્તિત્વમાં હતી ત્યાં સુધી તેમના પિતા તેની સારી સંભાળ રાખતા હતા.
ઇકબાલે કહ્યું કે અહીંના મુસ્લિમો નવી મસ્જિદને લઈને બહુ ચિંતિત નથી અને તેમની પાસે અહીં પૂરતી મસ્જિદો છે.
'મસ્જિદનો કોઈ વિકલ્પ નથી'
અયોધ્યા કેસમાં મુસ્લિમોના અન્ય પ્રતિનિધિ ખાલીક અહેમદ જેઓ આ કેસથી સંપૂર્ણ વાકેફ છે તેમણે કહ્યું, ખાને કહ્યું, "મુસ્લિમો નવી મસ્જિદના નિર્માણમાં વધુ રસ દાખવતા નથી."
ઇસ્લામિક શરિયા કાયદા અનુસાર વક્ફ બોર્ડના નિયમો, "મસ્જિદને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ ખસેડવી જોઈએ નહીં. અથવા મસ્જિદને બીજી જગ્યાએ ખસેડવી જોઈએ નહીં."
તેમણે કહ્યું, "ઇસ્લામિક કાયદા અનુસાર મસ્જિદને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ ખસેડી શકાતી નથી. વળી, મસ્જિદ ગીરો મૂકીને એક મસ્જિદની જગ્યાએ બીજી મસ્જિદ બાંધવી શક્ય નથી. તેથી બાબરી મસ્જિદને બીજી જગ્યાએ ખસેડવાની કોઈ વાત નથી. તેથી જ મુસ્લિમો નવનિર્મિત મસ્જિદમાં રસ દાખવતા નથી."
જોકે, તેમણે કહ્યું કે, નવી બનેલી મસ્જિદની વિરુદ્ધ કોઈ નથી.
મસ્જિદનું બાંધકામ ક્યારે થયું હતું?
અમે લખનૌમાં મસ્જિદ ટ્રસ્ટના સેક્રેટરી અત્તર હુસૈન સાથે વાત કરી હતી કે, મસ્જિદનું બાંધકામ હજી શરૂ થયું નથી.
તેમણે કહ્યું કે, વિલંબનું મુખ્ય કારણ ફંડ એકઠું યોગ્ય રીતે થયું ન હતું.
તેમણે કહ્યું કે, વક્ફ બોર્ડને આપવામાં આવેલી જમીન પર મફત કૅન્સર હૉસ્પિટલ, એક સામુદાયિક કેન્ટીન અને 1857ના પ્રથમ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામની યાદમાં એક સંગ્રહાલય બનાવવામાં આવશે.
હુસૈને બીબીસીને જણાવ્યું, "જો કે, અમે અપેક્ષા રાખીએ છીએ તેટલી ઝડપથી ભંડોળ એકત્રીકરણ થયું નથી. તેથી અમે ઝડપથી ભંડોળ એકત્રિત કરવાની પદ્ધતિઓમાં કેટલાક ફેરફારો કર્યા છે,"
તેમણે કહ્યું કે, "ફાઉન્ડેશનના સભ્યો સાથે ચર્ચા કર્યા બાદ મસ્જિદની મૂળ ડિઝાઈનમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો."
તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે, મસ્જિદનું નિર્માણ બે-ત્રણ મહિનામાં પૂર્ણ થઈ જશે.
'બાબરી મસ્જિદનો કોઈ વિકલ્પ નથી'
જ્યારે મસ્જિદને બીજી જગ્યાએ ખસેડી અથવા બનાવી શકાતી નથી તેવી ધારણા વિશે પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે નવી બંધાયેલી મસ્જિદ બાબરી મસ્જિદનો વિકલ્પ નથી.
હુસૈને કહ્યું કે, "ઇસ્લામિક ન્યાયશાસ્ત્ર 'ફિકહ'નું અર્થઘટન કેવી રીતે કરવું તે અંગે ઘણા સિદ્ધાંતો છે."
તેમણે એમ પણ કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે આપેલા ચુકાદામાં બાબરી મસ્જિદના વિકલ્પ તરીકે પાંચ એકર જમીનનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી.
નવી મસ્જિદના નિર્માણમાં મુસ્લિમોમાં કોઈ રસ ન હોવાના દાવાના જવાબમાં તેમણે કહ્યું હતું કે, "પહેલાં થોડો વિરોધ થયો હોવા છતાં હવે મસ્જિદમાં અને અંદરનાં વિકાસ કાર્યોમાં સ્વીકૃતિ અને રસ છે. મસ્જિદ વધી રહી છે."
