પીઠના દુખાવા માટે યોગ્ય સારવાર કઈ? કમરપટ્ટો બાંધવાથી કોઈ ફરક પડે?

પીઠનો દુખાવો એ થવો ઘણા લોકોમાં જોવા મળતી એક સામાન્ય ફરિયાદ છે. આ પ્રકારનો દુખાવો તમારા રોજબરોજના જીવનને પણ અનેક રીતે પ્રભાવિત કરે છે.

જો તમને અત્યાર સુધી પીઠનો દુખાવો થયો નથી તો એવી સંભાવના છે કે કોઈ એક દિવસ તમને થઈ શકે છે.

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન કહે છે કે, પીઠનો દુખાવો એ ઘણા પ્રકારની વિકલાંગતાનું કારણ બને છે. આ દુખાવો રોજબરોજની ક્રિયા સાથે જોડાયેલો છે.

2020ના ડેટા પ્રમાણે દર તેરમાંથી એક વ્યક્તિ આ સમસ્યાથી પીડાય છે. જો 1990ના આંકડાઓ સાથે સરખામણી કરવામાં આવે તો આ સમસ્યામાં 60 ટકા જેટલો વધારો થયો છે.

2020માં 61.9 કરોડ લોકો આ સમસ્યાથી પીડાતા હતા. વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠનનું અનુમાન છે કે આ આંકડો હજુ પણ વધશે. તેના અનુસાર આ સમસ્યા સમાજની સમસ્યા છે.

તેમણે પીઠના નીચેના ભાગે થતા દુખાવા (લોઅર બૅક પેઇન)ને લઈને પહેલી વાર એક ગાઇડલાઇન પણ બહાર પાડી હતી.

વિશ્વભરના ઘણા વિશેષજ્ઞોએ આ ગાઇડલાઇનને આવકારી હતી. પરંતુ પીઠના દુખાવાની સારવાર માટે હકીકતમાં શું જરૂરી છે? વિશેષજ્ઞોએ સારવારમાં શું અસરકારક નીવડે છે અને શું નથી નીવડતું તે અંગે એક વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણ રાખીને અહેવાલ પ્રગટ કર્યો છે.

પીઠના દુખાવાની અસરકારક સારવાર શું?

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન અનુસાર, નીચેની સારવારે પીઠના દુખાવા માટે હકારાત્મક પરિણામો આપ્યાં છે.

કઈ સારવાર કામ આપતી નથી?

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન અનુસાર વિશેષજ્ઞો સૂચવે છે કે નીચેની સારવાર પીઠના દુખાવામાં કામ આપતી નથી.

નિયત અભ્યાસ અને સંશોધન વગર થતી સારવાર

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠને એ પણ નોંધ્યું છે કે અમુક સારવારમાં તે નક્કી કરવા માટે પૂરતા વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી કે તે પીઠનો દુખાવો ઘટાડવામાં સારી રીતે કામ આપે છે કે કેમ.

નિષ્ણાતો કહે છે કે તેને યોગ્ય સારવાર ગણવા માટે વધુ સંશોધનની જરૂર છે. આ પ્રકારની સારવારમાં કોનો સમાવેશ થાય છે?

સિકલ સેલ એનીમિયાની બીમારી આદિવાસીઓમાં કેમ વધુ પ્રમાણમાં ફેલાય છે?

બજારમાં મળતી હળદર અસલી છે એ કેવી રીતે ખબર પડે? નકલીથી શું નુકસાન થાય?

નિદાનથી શરૂઆત કરવી

બ્રાઝીલિયન સોસાયટી ઑફ રૂમેટોલૉજીના પ્રમુખ ડૉ. માર્કો ઍન્ટોનિયો અરાઉજો રોચા લારેસ કહે છે, “પીઠના દુખાવાનાં અનેક કારણો હોય છે. ઘણી વખત તમારું પૉસ્ચર પણ ભાગ ભજવતું હોય છે તો ઘણી વાર અમુક સાઇકૉલૉજિકલ પરિબળો પણ ભાગ ભજવતાં હોય છે.”

તેમનું કહેવું છે કે પીઠનો દુખાવો ઘણી વાર કૅન્સરના ફેલાવાની પણ નિશાની હોય છે. ઘણી વાર કૅન્સરના કોષો હાડકાં અથવા કરોડરજ્જુમાં ફેલાઈને ગોઠવાઈ જતા હોય છે.

જો થોડા સમયમાં આ દુખાવો ન મટે તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.

હાડકાં અને કરોડરજ્જુના સર્જન લુસિઆનો મિલર કહે છે, “જો ડૉક્ટરે કરેલી પ્રાથમિક તપાસ અનુસાર કોઈ શંકા લાગે તો સીટી સ્કેન અને એમઆરઆઈ પણ કરાવી લેવો જોઈએ.”

તેઓ કહે છે, “જો બે-ત્રણ મહિના પછી પણ આ દુખાવો ઓછો ન થાય, પગમાં નબળાઈ જોવા મળે, વજનમાં ઘટાડો જોવા મળે તો એ ગંભીર ચેતવણી છે.”

નિષ્ણાતોએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી ગાઇડલાઇનથી પીઠના દુખાવા માટે સારવારને પ્રમાણિત કરવામાં મદદ મળી છે તેમ છતાં પણ દરેક દર્દીએ તેમની વ્યક્તિગત પરિસ્થિતિ અનુસાર સારવાર કરવાની જરૂર છે.

જો પીઠનો દુખાવો ઇમોશનલ ફેક્ટર્સ સાથે સંકળાયેલો હોય તો વ્યક્તિનું માનસિક મૂલ્યાંકન અને એન્ટીડીપ્રેસન્ટ દવાઓ લેવી જરૂરી હોઈ શકે છે.

જોકે, ડૉક્ટરો ભારપૂર્વક કહે છે કે પીઠના દુખાવામાં રાહત માટે કોઈ જાદુઈ ફૉર્મ્યૂલા નથી. દવાઓ થોડી રાહત આપી શકે છે. પરંતુ તેમણે કહ્યું હતું કે જો તમે તમારી રોજિંદી જીવનશૈલીમાં ફેરફાર કરશો તો તમને સારાં પરિણામો મળશે.

મિલર કહે છે, "લોકો ઘણી વાર બેઠાડુ જીવનશૈલી, તણાવ, ધૂમ્રપાન વગેરેને કારણે થતી પીડાઓને લઈને પણ ડૉક્ટર પાસે જાય છે. આપણે માત્ર પીડાની સારવાર કરવાને બદલે નિવારણ વિશે વિચારવાની જરૂર છે. યોગ્ય મુદ્રામાં બેસવું, તંદુરસ્ત આહાર લેવો, દરરોજ વ્યાયામ, સ્ટ્રેચિંગ અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ."

તમે બીબીસી ગુજરાતીને સોશિયલ મીડિયા પર અહીં ફૉલો કરી શકો છો

Facebook પર સમાચાર વાંચવા અહીં ક્લિક કરો.

Instagram પર બીબીસી ગુજરાતીને અહીં ફૉલો કરો.

YouTube પર બીબીસી ગુજરાતીના વીડિયો જોવા માટે અહીં ક્લિક કરો.

Twitter પર બીબીસી ગુજરાતીને ફૉલો કરવા અહીં ક્લિક કરો.