કેટલો પગાર જોઈએ છે તેની માહિતી નોકરીની અરજીમાં આપવી કેટલી યોગ્ય છે?
ઇમેજ સ્રોત, Getty Images
અમેરિકામાં રહેતાં મૅરીએ (નામ બદલેલ છે) ઑક્ટોબરમાં એક મોટી બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીમાં નોકરી માટે ઑનલાઇન અરજી કરી હતી. તેમણે લાયક ઉમેદવાર માટે ઉલ્લેખિત તમામ આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરી હતી.
અરજીઓ આમંત્રિત કરતી વખતે કંપનીએ એ પણ જણાવ્યું હતું કે, તે આ પોસ્ટ માટે કેટલો પગાર ચૂકવવા જઈ રહી છે. આમાં લઘુતમથી મહત્તમ પગાર સુધીની શ્રેણી અથવા મર્યાદા આપવામાં આવી હતી.
મૅરીએ બીબીસી વર્કલાઈફના મિલી મેકક્રેરી-રુઈઝ-ઍસ્પાર્ઝાને જણાવ્યું હતું કે, જ્યારે તેમણે અરજી કરી ત્યારે તેમણે મહત્તમ મર્યાદાની નજીકનો પગાર માગ્યો હતો. પરંતુ અરજી કર્યાંના 24 કલાકની અંદર તેમને એક ઈમેલ મળ્યો હતો કે તેમની અરજી 'નકારવામાં આવી છે'.
પાછળથી મૅરીને તે જ કંપનીના રિક્રૂટમેન્ટ વિભાગમાં કામ કરતા તેના એક પરિચિત પાસેથી કંઈક જાણવા મળ્યું.
મૅરીને કહેવામાં આવ્યું હતું કે, તેમણે જે પગાર માગ્યો હતો તે ઘણો વધારે હતો. કંપની મહત્તમ મર્યાદાની આસપાસ પગારની માગણી કરતા લોકોના બદલે ઓછા પગારની માગ કરનારાઓને નોકરી આપવા માગતી હતી.
આ માટે કંપનીએ એક અલ્ગોરિધમ બનાવ્યું હતું. જેણે મૅરી જેવા ઉચ્ચ પગારની માગણી કરનારાઓની અરજીઓને સીધી જ નકારી કાઢી હતી.
શું કંપનીઓ છેતરપિંડી કરે છે?
ઇમેજ સ્રોત, Getty Images
ઉત્તર પ્રદેશના નોઇડામાં રહેતા કન્ટેન્ટ રાઇટર પવન કુમારનો અનુભવ પણ આવો જ રહ્યો છે. તેમણે બીબીસીના સહયોગી આદર્શ રાઠોડને જણાવ્યું કે, છેલ્લા કેટલાક સમયથી તેમણે સતત ઘણી કંપનીઓ માટે અરજી કરી છે અને ઘણી વખત તેમની અરજી તરત જ નકારી કાઢવામાં આવી હતી.
તેઓ કહે છે, "શરૂઆતમાં મને સમજાતું નહોતું કે બધી લાયકાત પૂરી કરવા છતાં એવું કઈ રીતે થઈ રહ્યું હતું કે મને ટેસ્ટ કે ઇન્ટરવ્યુ માટે બોલાવવામાં આવે તે પહેલાં જ રિજેક્ટ કરવામાં આવી રહ્યો હતો. પછીથી મને સમજાયું કે કદાચ મારા પગારને કારણે આવું થયું છે. મારો અપેક્ષિત પગાર.”
End of સૌથી વધારે વંચાયેલા સમાચાર
તમારા કામની સ્ટોરીઓ અને મહત્ત્વના સમાચારો હવે સીધા જ તમારા મોબાઇલમાં વૉટ્સઍપમાંથી વાંચો
વૉટ્સઍપ ચેનલ સાથે જોડાવ
Whatsapp કન્ટેન્ટ પૂર્ણ
પવને કહ્યું, "લિંક્ડઇન પર કન્ટેન્ટ કંપનીમાં ખાલી જગ્યામાં પગારની શ્રેણી વાર્ષિક 6થી 10 લાખ રૂપિયા લખવામાં આવી હતી. જ્યારે મેં 10 લાખ રૂપિયા માગ્યા ત્યારે મારી અરજી નકારી કાઢવામાં આવી હતી. પરંતુ એક મહિના પછી મેં એ જ કંપનીમાં એ જ નોકરી માટે પોસ્ટ નીકળી ત્યારે અરજી કરતી વખતે 8 લાખ રૂપિયા માગ્યા ત્યારે મને ટેસ્ટ માટે ફોન આવ્યો.”
પવન કહે છે કે, તેમના ક્ષેત્રમાં કામ કરતા ઘણા લોકો સાથે આવું બન્યું છે.
તેમને આશ્ચર્ય થાય છે કે, જ્યારે આટલો પગાર આપવો પડતો નથી ત્યારે આ કંપનીઓ આવું કેમ લખે છે.
ઑટોમેશન સૉફ્ટવેર કંપની ઝેપિયરના રિક્રૂટિંગ મૅનેજર બોની દિલબર બીબીસી વર્કલાઇફને કહે છે કે, કંપનીઓ પગારની શ્રેણી જાહેર કરીને કોઈપણ પ્રકારની છેતરપિંડી કરી રહી નથી. બલ્કે કર્મચારીઓ પોતે નોકરીની 'સેલરી રેન્જ'નો અર્થ સમજી શકતા નથી.
તે કહે છે, "જો નોકરીની વેતન શ્રેણી 70 હજાર ડૉલરથી 1 લાખ ડૉલર લખવામાં આવે તો તે પદ પર જોડાનાર વ્યક્તિને 85 હજાર ડૉલર આપી શકાય છે. તે વ્યક્તિ એ ભૂમિકામાં રહીને 1 લાખનો પગાર અને બોનસ મેળવી શકે છે. અને પગાર વધારો મેળવીને એક લાખ ડૉલર સુધી કમાઈ શકે છે.”
દિલબર કહે છે, "મહત્તમ પગારની રેન્જ રૂ. 1 લાખ કરવાનો અર્થ એ નથી કે કંપની નવા કર્મચારીને જોઈન થતાંની સાથે જ રૂ. 1 લાખ આપશે. તેનો અર્થ એ છે કે તમે જે પોસ્ટ માટે અરજી કરી રહ્યા છો તે હોદ્દા પર હોલ્ડિંગ કરતી વખતે તમે મહત્તમ રૂ. 1 લાખ સુધીનો પગાર મેળવી શકશો."
તેઓ કહે છે કે, મોટાભાગની કંપનીઓ આ શ્રેણીની વચ્ચે ભરતી કરવા માગે છે. જેથી કર્મચારીઓના પગારમાં વધારો કરવાનો અવકાશ રહે. દરેક જણ તે શ્રેણીની ટોચ પર પહોંચી શકશે નહીં. ફક્ત શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનારાઓને સૌથી વધુ પગાર મળશે.
પગારની શ્રેણી અંગેના કાયદા
ઇમેજ સ્રોત, Getty Images
બીબીસી વર્કલાઇફ પર પ્રકાશિત એક લેખ અનુસાર, "2020થી અમેરિકાનાં સાત રાજ્યોમાં એવા કાયદા બનાવવામાં આવ્યા છે જેના દ્વારા પગારને લઈને પારદર્શિતા લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે."
આ કાયદાઓ હેઠળ, કંપનીઓ માટે ભરતી કરતી વખતે તે જણાવવું જરૂરી બની ગયું છે કે તેઓ તે પોસ્ટ માટે કઈ વેતન શ્રેણી આપવા જઈ રહ્યા છે. આ કરવાનો હેતુ એ છે કે કંપનીઓ પગાર બાબતે લોકો સાથે ભેદભાવ ન કરે.
એક રીતે જોવામાં આવે તો, આ નોકરી શોધનારાઓને સુવિધા પૂરી પાડે છે. તેઓ જાણે છે કે તે પોસ્ટ માટે તેમને કંપની કેટલો પગાર ચૂકવશેે. આવી સ્થિતિમાં તેઓ ટેસ્ટ અથવા ઇન્ટરવ્યુ જેવી પ્રક્રિયાઓ પછી પગારની ચર્ચા ન થવાને કારણે સમયનો બગાડ બચાવે છે.
પરંતુ આ કાયદાઓને કારણે કંપનીઓ અને રોજગાર આપતી સંસ્થાઓ અસહજ છે.
બીબીસી વર્કલાઇફ પરના એક લેખ અનુસાર, જૉબ સર્ચ પ્લૅટફૉર્મ ZipRecruiter દ્વારા કરવામાં આવેલા સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે "44 ટકા ઍમ્પ્લોયરોને લાગે છે કે જો તેઓ ભરતી કરતી વખતે પદની સાથે પગારની શ્રેણી જાહેર કરે છે, તો તેમના સ્પર્ધકો ઉમેદવારોને વધુ પગારની ઑફર કરીને ઉમેદવારોને આકર્ષિત કરી શકે છે."
વધુમાં કંપનીઓને એવું પણ લાગે છે કે આનાથી તેમના માટે યોગ્ય પ્રારંભિક પગાર માટે વાટાઘાટ કરવી મુશ્કેલ બને છે.
આવી સ્થિતિમાં કંપનીઓ આ કાયદાઓની ભાષામાં રહેલા છીંડાનો લાભ ઉઠાવે છે અને કોઈપણ પગાર શ્રેણી આપે છે અને પછીથી તેમના પોતાના મુજબ પગાર ચૂકવે છે. જો ઉચ્ચ પગાર મેળવવા માગતા ઉમેદવાર અલ્ગોરિધમથી બચી જાય તો પણ તેમને ઇન્ટરવ્યુમાં ઓછા પગારની ઑફર કરવામાં આવે છે.
અસ્પષ્ટતા અને મૂંઝવણ
ઇમેજ સ્રોત, Getty Images
વૉશિંગ્ટન ડીસીમાં પોતાની રિક્રુટમેન્ટ કન્સલ્ટન્સી ચલાવતા ભૂતપૂર્વ કૉર્પોરેટ રિક્રુટર કર્સ્ટન ગ્રેગ્સે બીબીસી વર્કલાઇફને જણાવ્યું કે, ખાલી જગ્યાની જાહેરાતમાં આ શ્રેણીનું વર્ણન કેવી રીતે કરવામાં આવ્યું છે તે સ્પષ્ટ નથી. ખાસ કરીને એવા લોકો માટે કે જેઓ ભરતી પ્રક્રિયા વિશે જાણતા નથી. આ કારણોસર તેઓ પગાર સંબંધિત આપવામાં આવેલી માહિતીને લઈને મૂંઝવણમાં રહે છે.
ગ્રેગ્સના જણાવ્યા અનુસાર, "કેટલીક કંપનીઓ તેમની જાહેરાતોમાં આવી સેલરી રેન્જ આપી રહી છે જે માત્ર કાનૂની ઔપચારિકતાઓ પૂરી કરવા માટે છે. તેમનું કહેવું છે કે આ જાણી જોઈને કરવામાં આવી રહ્યું છે."
કર્સ્ટન ગ્રેગ્સ કહે છે, "તેમને સમજાવ્યા વિના 'સંપૂર્ણ પગાર ધોરણ'ને પગાર શ્રેણીમાં સૂચિબદ્ધ કરવું એટલું જ સરળ નથી. ઉચ્ચ પગારનો દેખાવ પણ નોકરીને વધુ આકર્ષક બનાવે છે. આ મૂંઝવણનો એક સરળ ઉકેલ છે - સમાન શ્રેણી. કંપની ખરેખર કોઈને નોકરી પર રાખવા માગે છે તો તે તેણે જે પગાર શ્રેણી એ આપી શકે છે એ જ જાહેરાતમાં મૂકવી જોઈએ."
કોઈપણ નોકરી માટે 'હાયરિંગ રેન્જ' અને 'ફુલ પે સ્કેલ' એ બે અલગ બાબતો છે. હાયરિંગ રેન્જનો અર્થ છે ન્યૂનતમથી મહત્તમ પગાર કે જે નવા ભરતી થયેલા કર્મચારીઓને આપી શકાય છે, જ્યારે સંપૂર્ણ પગાર ધોરણનો અર્થ એ છે કે તે પોસ્ટ હોલ્ડ કરતી વખતે કર્મચારી કમાઈ શકે તેટલો મહત્તમ પગાર.
આનો ઉકેલ શું છે?
ઇમેજ સ્રોત, Getty Images
ચંદીગઢની એક સોફ્ટવેર કંપનીના એચઆર વિભાગમાં કામ કરતા નવીન ઠાકુર કહે છે કે, જૉબ લિસ્ટિંગમાં વધારે પગાર હોય અને ઓછા પગારે નોકરીએ રાખવામાં આવે તો હંમેશા ભૂલ થાય એવું જરૂરી નથી.
તે કહે છે, "આમાં નિરાશ થવાની કોઈ જરૂર નથી. એવાં ઘણાં ક્ષેત્રો છે જ્યાં અનુભવને બદલે કૌશલ્યને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં ઘણી વખત ઓછા પગારની માંગ કરતા ઓછા અનુભવી ઉમેદવારને તેના આધારે છોડી દેવામાં આવે છે. તે ઉમેદવારો પર પ્રભુત્વ ધરાવે છે. ઘણી વખત નિયત રેન્જ કરતાં વધુ પગાર પર પણ નોકરીઓ આપવામાં આવે છે."
ઝેપિયરના બોની દિલબર કહે છે કે, નોકરી માટે અરજી કરતી વખતે તેઓ "સંપૂર્ણ પગાર ધોરણ" જાણવા માગશે અને ઉપરાંત ફૂલ સ્કૅલ પણ.. તેઓ કહે છે કે કંપનીઓ અને અન્ય નોકરીદાતાઓએ પણ આ મામલે સ્પષ્ટતા અપનાવવી જોઈએ.”
તેમના મતે,"જો તમે નોકરી માટે અરજીઓ આમંત્રિત કરતી વખતે હાયરિંગ રેન્જને બદલે સંપૂર્ણ પગાર ધોરણ વિશે માહિતી આપતા હોવ, તો તેનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ કરો."
"જો મારે નોકરી લેવી પડશે, તો હું ઉલ્લેખિત શ્રેણીની ટોચની નજીકના પગાર સાથે નોકરી નહીં લઈશ, કારણ કે તે પછી મારી પાસે વૃદ્ધિ માટે કોઈ જગ્યા રહેશે નહીં."
હવે પવન પણ આવી જ રણનીતિ અપનાવી રહ્યા છે.
તે સ્મિત સાથે કહે છે, “હવે હું એવી ખાલી જગ્યાઓ માટે જ અરજી કરું છું જેમાં મારો અપેક્ષિત પગાર નીચી રેન્જમાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો મારે 10 લાખ જોઈએ છે, તો 6 થી 10 લાખની રેન્જમાં નોકરીને બદલે, હું અરજી કરું છું. 8 થી 12 લાખની રેન્જ."
તે જ સમયે મૅરી કહે છે કે, તેમણે પ્રારંભિક અરજીમાં સ્પષ્ટપણે ઉલ્લેખ કર્યો નથી કે તેમને કેટલો પગાર જોઈએ છે.
તેઓ બીબીસી વર્કલાઇફને કહે છે કે, તેઓ એ શ્રેણીની મધ્યમાં કંઈક માગે છે જેથી તેમની અરજી તરત જ નકારવામાં ન આવે.
(મૂળ અહેવાલ વાંચવા માટે અહીં લિંક પર ક્લિક કરો)
