Amerika iri gukora iperereza ku itangazwa rya gahunda y'ibanga ya Israel yo gutera Iran

Ahavuye isanamu, Getty Images
- Umwanditsi, Max Matza
- Igikorwa, BBC News
Amerika irimo gukora iperereza ku itangazwa ry'inyandiko z'ibanga zivuga ku isuzuma ry'Amerika kuri gahunda ya Israel yo gutera Irani, nkuko umukuru w'inteko ishingamategeko y'Amerika umutwe w'abadepite, Mike Johnson, yabyemeje.
Amakuru avuga ko izo nyandiko zatangajwe ku mbuga za internet mu cyumweru gishize, ndetse zivugwa ko zisobanura amashusho y'icyogajuru agaragaza Israel yimura ibikoresho bya gisirikare mu kwitegura gusubiza igitero cya misile cya Irani cyo ku itariki ya mbere Ukwakira (10) uyu mwaka.
Izo nyandiko, zanditseho ko ari ibanga rikomeye, zahererekanyijwe mu ihuriro ry'ibihugu bitanu bihanahana amakuru y'ubutasi rizwi nka Five Eyes, rigizwe n'Amerika, Ubwongereza, Canada, New Zealand (Nouvelle-Zélande) na Australia, nkuko igitangazamakuru CBS, gikorana na BBC muri Amerika, cyabitangaje.
Israel imaze ibyumweru irimo gufata icyemezo ku kuntu n'igihe izasubiza kuri icyo gitero cya misile Irani iherutse kuyigabaho. Minisitiri w'ingabo wa Israel yaburiye ko kizaba "cyica, kidahusha kandi gitunguranye".
Amakuru avuga ko izo nyandiko ebyiri zigaragara ko zitirirwa ikigo cy'Amerika cy'ubutasi bushingiye ku isesengura ry'amashusho n'amakuru ajyanye n'ahantu (NGA) n'ikigo cy'Amerika cy'ubutasi (NSA).
Zatangajwe ku wa gatanu kuri konti yo ku rubuga rwa Telegram ifite aho ihuriye na Irani.
Johnson, wa mbere wo ku rwego rwo hejuru cyane mu bagize inteko ishingamategeko y'Amerika, ku cyumweru yabwiye igitangazamakuru CNN ko "iryo tangazwa [ry'amakuru y'ibanga] rirahangayikishije cyane".
Uwo depite uhagarariye leta ya Louisiana, wo mu ishyaka ry'abarepubulikani, yagize ati: "Hari ibirego bikomeye birimo kuvugwa, hari iperereza ririmo gukorwa, ndetse ndaza guhabwa amakuru kuri ibyo mu masaha nk'abiri ari imbere."
Ibiro bikuru by'ingabo z'Amerika (bizwi nka Pentagon) byasohoye itangazo byemeza ko byamenye amakuru ajyanye n'izo nyandiko, ariko nta kindi byazivuzeho.
Ibyo bigo by'Amerika bivugwa, hamwe na leta ya Israel, nta cyo biravuga ku mugaragaro ku itangazwa ry'ayo makuru y'ibanga.
Ibitangazamakuru CNN na Axios ni byo byatangaje bwa mbere inkuru kuri ayo makuru y'ibanga, yongeye kwemeza ko Amerika ineka inshuti yayo ikomeye, Israel.
Inyandiko imwe ikomoza ku bushobozi bw'intwaro kirimbuzi za nikleyeri za Israel – Amerika na Israel bitigera na rimwe byemera ku mugaragaro – uko bigaragara ivuga ko bidashoboka gukoresha intwaro nk'izo mu gitero icyo ari cyo cyose giteganyijwe.
Uwahoze ari umutegetsi wo mu butasi bw'Amerika yabwiye BBC ko iryo tangazwa ritatangiwe uruhushya (ritemewe), rishobora kuba ari igerageza ryo gushyira ku karubanda ingano y'ukwihimura guteganyijwe, bishoboka ko rigamije kuguhungabanya.
Abategetsi babwiye ibiro ntaramakuru Associated Press (AP) ko Amerika irimo gukora iperereza ku kumenya niba ayo makuru yaratangajwe ku bushake na maneko w'Amerika, cyangwa niba yaribwe, bishoboka ko byakozwe binyuze mu kwinjirira mudasobwa (ibizwi nka hacking).
Izo nyandiko ebyiri zigaragara ko zishingiye ku makuru y'icyogajuru yabonywe guhera ku itariki ya 15 kugeza ku itariki ya 16 z'uku kwezi kw'Ukwakira (10).
Iya mbere ifite umutwe ugira uti: "Israel: Igisirikare kirwanira mu kirere gikomeje imyiteguro yo gutera Irani ndetse gikoze umwitozo wa kabiri munini", nkuko bitangazwa n'ibiro ntaramakuru Reuters. Ivuga ku mikoreshereze ya misile zo mu bwoko bwa 'ballistic' na misile zirasirwa mu kirere zoherezwa ku butaka.
Iya kabiri ifite umutwe ugira uti: "Israel: Ingabo zikomeje imyitozo y'intwaro zikomeye n'igikorwa cyo mu ibanga cy'ibiguruka bitajyamo umupilote [UAV] urebye byanze bikunze zigamije igitero kuri Irani". Ivuga ku ngendo z'indege nto z'intambara za Israel zitajyamo umupilote.
Ku wa gatanu, Perezida w'Amerika Joe Biden yavuze ko asobanukiwe neza ibyo Israel iteganya gukora.
Umunyamakuru yaramubajije ati: "Waba usobanukiwe neza ibyo Israel igiye gukora ubu ku gusubiza kuri Irani... n'igihe mu by'ukuri [Israel] bazasubiriza?"
Biden yasubije ati: "Yego."
Umunyamakuru yamubajije ati: "Ushobora kubitubwiraho?"
"Oya."













