Comisiynwyr yr Heddlu a Throsedd: Dyfed-Powys

Ar 5 Mai bydd etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throsedd yn cael eu cynnal yng Nghymru a Lloegr.

Tasg y Comisiynydd fydd craffu ar lu a sicrhau ei fod yn atebol.

Fe fydd Comisiynydd hefyd yn gallu penodi a diswyddo'r prif gwnstabl a gosod cyllideb ar gyfer y llu.

Y deiliad presennol yn ardal Dyfed-Powys yw'r Ceidwadwr Christopher Salmon, sy'n ceisio cael ei ailethol, ac mae'n cystadlu yn erbyn pump o bobl eraill.

Cliciwch yma am ein canllawiau i:

Heddlu Dyfed-Powys yw'r heddlu mwyaf o ran daearyddiaeth yng Nghymru a Lloegr. Mae 'na dros 350 milltir o arfordir.

Mae'n cwmpasu siroedd Caerfyrddin, Ceredigion, Sir Benfro a Phowys, gyda phoblogaeth o fwy na 488,000 ac yn plismona mwy na hanner tir Cymru.

Y prif gwnstabl yw Simon Prince, a'r dirprwy brif gwnstabl yw Carl Langley.

Y lluoedd cyfagos yw Heddlu De Cymru, Heddlu Gogledd Cymru, Heddlu Gwent a Heddlu Gorllewin Mersia yn Lloegr.

Cyfanswm cyllid yr heddlu ar gyfer y flwyddyn 2016/17 yw £93.3m.

Bydd eiddo band D yn yr ardal yn talu praesept - arian sy'n mynd yn uniongyrchol i'r heddlu lleol - o £200.07.

Mae hynny'n cymharu â £240.12 yn y Gogledd, £220.06 yng Ngwent a £207.85 yn Ne Cymru.

Roedd 20,021 o droseddau yn Nyfed-Powys yn ystod y flwyddyn hyd at fis Medi 2015.

Mae hynny wedi cynyddu o 9% ers y flwyddyn flaenorol.

Roedd achosion o drais yn erbyn y person wedi codi 28%, er bod yr holl heddluoedd ond un wedi gweld cynnydd.

Cododd nifer y troseddau rhywiol a gofnodwyd 53%, tra bod byrgleriaeth wedi codi 6%. Fe wnaeth troseddau'n ymwneud â cherbydau ostwng 24%, tra bod troseddau trefn gyhoeddus wedi gostwng 18%.

Dywedodd arolygiad diweddar gan Arolygiaeth Cwnstabliaeth Ei Mawrhydi bod Dyfed-Powys yn cydnabod bod angen gweithio gyda phartneriaid er mwyn atal troseddau a lleihau ymddygiad gwrthgymdeithasol.

Canfu'r adolygiad fod Dyfed-Powys yn defnyddio amrywiaeth o ddulliau amgen i ddargyfeirio troseddwyr oddi wrth y system cyfiawnder troseddol, ac wedi buddsoddi adnoddau sylweddol i sefydlu trefniadau partneriaeth gref ar gyfer rheoli'r troseddwyr mwyaf cyson.

Ond dywedodd bod angen gwelliannau i'r ffordd y mae'r heddlu yn nodi pobl sy'n agored i niwed a sut mae'n penderfynu pa droseddau i ymchwilio iddynt.