Eisteddfod Genedlaethol 2027 i'w chynnal yn ardal Glantwymyn

Bydd Eisteddfod Genedlaethol 2027 yn cael ei chynnal ar dir fferm yn ardal Glantwymyn ger Machynlleth.

Fe gafodd yr Eisteddfod Genedlaethol ei chynnal yno ddiwethaf yn 1981 - ar fferm Mathafarn.

Dyma fydd y tro cyntaf i'r Eisteddfod ymweld â Phowys ers Prifwyl Meifod yn 2015.

Bydd de Gwynedd hefyd yn rhan o ddalgylch Eisteddfod Genedlaethol 2027 wrth i'r ardal ymestyn i'r gogledd cyn belled ag Afon Mawddach gan gynnwys Dolgellau, Y Bala, Tywyn, Aberdyfi a'r Bermo.

Cafodd y newyddion ei gyhoeddi mewn cyfarfod cyhoeddus yn neuadd Glantwymyn nos Fawrth - daeth dros 100 o bobl i glywed am y cynlluniau

Fe ddywedodd yr Eisteddfod Genedlaethol eu bod yn gweld y Brifwyl fel "cyfle i gydweithio".

Bydd enw swyddogol yr Eisteddfod yn cael ei gyhoeddi yn ystod yr wythnosau nesaf.

Dyma'r tro cyntaf i ran o Wynedd fod yn rhan o ddalgylch Eisteddfod Genedlaethol sy'n cael ei chynnal mewn sir arall.

Croesawodd Cyngor Gwynedd y cyhoeddiad, gan ddweud bod "cryn edrych ymlaen yn barod am y manteision diwylliannol, cymdeithasol ac economaidd".

Mae disgwyl i Ŵyl Gyhoeddi yr Eisteddfod gael ei chynnal ar 9 Mai 2026.

Wedi'r cyhoeddiad yn neuadd Glantwymyn nos Fawrth dywedodd Prif Weithredwr yr Eisteddfod, Betsan Moses: "Bydd yn hyfryd iawn dod nôl i'r ardal yma - ni ddim wedi bod yma ers degawdau.

"Mae'r codi hwyl sydd wedi digwydd dros y flwyddyn ddiwethaf yn Y Garreg Las yn brawf bod cydweithio ar draws ffiniau yn rhywbeth cadarnhaol iawn.

"Mi fydd Powys yn ei gyfanrwydd yn rhan o'r Brifwyl - mae'n bwysig nodi hynny. Bydd yna gyfleoedd ar draws y sir i bobl gymryd rhan a bydd de Meirionnydd hefyd yn rhan o'r dalgylch.

"Mae'n gyfle i bobl fod yn rhan o'r gwaith paratoi gyda ni. Yr hyn sy'n bwysig yw bod pob ardal yn teimlo perchnogaeth o'r Steddfod a bod 'na gyfle i bobl gyfranogi a bod digwyddiadau yn digwydd yn yr ardal."

18 mis sydd yna i godi arian ac wrth ymateb i hynny dywedodd Betsan Moses: "Mae pob Eisteddfod yn wahanol - yr hyn sy'n bwysig yw bod amserlen yn cael ei drafod, bod 'na fodd i wireddu... gyda'r maes wedi ei benderfynu fi'n gwbl hyderus y gallwn ni gael rhaglen waith yn weithredol a bydd 'da ni Eisteddfod a hanner yn Awst 2027."

Ychwanegodd trefnwyr y Brifwyl mewn datganiad mai "Cyngor Powys sydd wedi ein gwahodd ni yma i'r sir a Phowys fydd yn arwain ar y trefniadau – ond mae cyfle i ardal de Meirionnydd chwarae rhan allweddol yn y trefniadau ac i fod yn rhan o'r prosiect cymunedol hefyd".

Dyw'r Brifwyl ddim wedi ymweld â de Gwynedd ers Eisteddfod Meirion a'r Cyffiniau yn 2009, yn Y Bala.

Dywedodd Nia Jeffreys, arweinydd Cyngor Gwynedd, bod y cyngor yn "dymuno'n dda i'n cymdogion dros Bont ar Ddyfi gyda'r trefniadau ar gyfer yr Eisteddfod".

"Mae Awst 2027 yn teimlo yn bell, ond gwyddwn o brofiad gyda Eisteddfod Llŷn ac Eifionydd 2023 y bydd yr amser yn gwibio ac edrychwn ymlaen at y bwrlwm o weithgareddau a pharatoadau dros y misoedd nesaf."

Mae yna groeso i Eisteddfod 2027 yn ardal Glantwymyn.

Dywedodd Meilyr Evans: "Mae lot o blant ifanc yr ardal a lot o bobl yn joio'r Steddfod a'n trafeilio'n bell i fynd. Fydd o'n neis cael o ar y stepen drws."

"Mae'n neis i blant y bro cael cyfle idda fo fod yn lleol a cystadlu yn yr Eisteddfod," meddai Cassie Hughes.

Dywedodd Gwenan Evans: "Mae 'na gyfle i nhw ddod i Machynlleth, mae 'na ddigon o lefydd gwledig idda nhw i fynd a gweld... mae 'na ddigon o bethau i weld yn yr ardal."

Bydd yr Eisteddfod yn 2027 yn cael ei chynnal o 31 Gorffennaf i 7 Awst.

Fe fydd yna gyfarfod yn Ysgol Bro Hyddgen, Machynlleth ddydd Sadwrn 17 Ionawr i ddechrau llunio'r rhestr testunau, a chyfarfod ar-lein nos Fawrth 10 Chwefror o ran gwaith creu'r gronfa leol.

Fe fydd modd derbyn enwebiadau ar gyfer rolau yn cynnwys Cadeirydd y Pwyllgor Gwaith hyd at 17:00 ddydd Mawrth 20 Ionawr.

"Bydd cynlluniau'r pwyllgorau gwaith lleol yn cael eu cyhoeddi maes o law a dwi'n siŵr y bydd pobl de Meirionnydd yn awyddus i gyfrannu eu hamser, brwdfrydedd a'u profiad wrth helpu i'w gwneud yn Eisteddfod i'w chofio," meddai Nia Jeffreys.

"Rydw i'n gwybod y bydd cefnogaeth arbennig ymysg cymunedau de Meirionnydd i gael yr ŵyl unigryw hon ar garreg y drws, ac y bydd pobl leol yn edrych ymlaen at groesawu cystadleuwyr ac ymwelwyr o bob rhan o Gymru a thu hwnt i'r fro."

Ychwanegodd Ms Jeffreys y bydd "dylanwad a buddion yr ŵyl i'w teimlo ar draws yr ardal am flynyddoedd i ddod".

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i [email protected], dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.