Gall plant godi pob math o bethau annymunol yn yr ysgol - geiriau drwg, arferion drygionus ac, wrth gwrs, y peth y mae pob rhiant yn ei gasáu yn fwy na dim - llau pen / chwain (mae dim ond darllen amdanynt yn gwneud i chi gosi!).

Ewch drwy walltiau'ch plant yn rheolaidd. Y ffordd hawddaf yw drwy gribo'r gwallt yn ofalus dros bapur gwyn, gan edrych am blisg wyau gwag y llau neu'r nedd fel y maent yn cael eu galw. Mae'r llau eu hunain yn anoddach i'w gweld - pryfed brown neu lwyd heb adenydd, prin gymaint â phen matsien, sy'n llechu wrth wraidd y gwallt.

Os oes gan eich plentyn lau pen:

• peidiwch â chynhyrfu. Nid yw llau pen yn lledaenu afiechydon nac yn achosi unrhyw fygythiad difrifol i iechyd. Yn aml iawn nid ydynt yn gwneud i chi gosi hyd yn oed.
  
• peidiwch â beio'ch hun. Nid yw llau pen yn symptom o wallt budr. Er eu holl ffaeleddau, maent yn greaduriaid bach digon democrataidd, nad ydynt yn gwahaniaethu rhwng gwallt glân neu fudr, nac yn poeni am ei liw neu ei hyd. Nid ydynt yn gwahaniaethu ychwaith ar sail dosbarth, hil, rhyw nac oedran hyd yn oed. Yr unig reswm pam bod disgyblion ysgolion cynradd mor agored iddynt yw eu bod yn fwy cymdeithasol na'r gweddill ohonom. Maent yn llythrennol yn dod â'u pennau at ei gilydd yn amlach, gan roi cyfle i'r llau symud o un pen i'r llall.
  
• peidiwch â phoeni. All y pediculus humanus capitis ddim cystadlu yn erbyn rhiant sy'n gwneud rhywbeth ar unwaith ac sy'n benderfynol o gael gwared ohonynt.

Beth i'w wneud

Mae dwy strategaeth sylfaenol - mae'n debyg y byddai cyfuniad o'r ddwy yn synhwyrol:

• Golchwch wallt eich plentyn gydag un o'r siampws lladd llau sydd ar gael mewn unrhyw fferyllfa dda
  
• Ewch ar helfa lau. Defnyddiwch ddigon o hylif cyflyru (sy'n arafu'r llau) a chribwch y gwallt o'r gwreiddyn i'r pen gyda chrib mân ar gyfer llau (cewch brynu un yn y fferyllfa). Gwasgwch unrhyw fywyd gwyllt a welwch. Gwnewch hyn bob dau neu dri diwrnod hyd nes y bydd y broblem wedi ei datrys.