Filannoo US 2020: Eenyutuu mo'ata laataa, Tiraamp yknis Baayidan?

Daataa qusachuuf barreeffama qofa dubbisi
Dorgommii filannoon duraatiin Tiraamp ykn Baayidaniitu dursaa jiraa?

Filannoo Ameeriikaa addunyaan qalbiin eegaa jiru Sadaasa 3, 2020tti xumura argata.

Egaan guyyaan kun kan itti Tiraamp waggoota dhufan afuriif Waayiti Hawuusii turuufi Baayidaniitti dabarsuun isaan kan itti baramuudha.

Pirezidaanti Tiraamp Riippablkaanoota bakka bu'uun, Joo Baayidan ammoo warra Dimokraatotaa bakka bu'uun garaa garummaa sagalee muraasaan wal sardaa jiru.

Joo Baayidan itti aanaa pirezidaantii duraanii Ameerikaa Baaraak Obaamaa ta'uun tataajijlaniiru. Bara 1970n irraa kaasanii siyaasa Ameerikaa keessatti kan beekamaniidha.

Osoo filannoon hinjaqabiniin dura taanaan dorgommii kaadhimamtoota kanneen jidduutti taasifamaa ture salphaa hinturre.

Kaadhimamaa kam filattu kan jedhurratti dhaabbileen sagalee walitti qabanis yeroodhaa gara yerootti tilmaama ture ifa taasisaa turan.

Gaaffiin Donaald Tiraamp aangoosaanii dabarsanii keennumoo itti fufuu laata? jedhu kan itti adda bahuu Sadaasa sadiidha.

Sagalee biyyaalessaatiin eenyutu dursa?

News image

Dimokiraatota

Baayidan

52%

News image

Rippabilikaanoota

Tiraamp

44%

Yaanni jiddugalaa sagalee kan sagaleewwan dhuunfaarratti hundaa'ee

Guyyaa
Baayiidan
Tiraamp
Nov 02 52 44
Nov 02 52 44
Nov 02 52 44
Nov 02 52 44
Nov 01 52 44
Nov 01 52 44
Nov 01 52 44
Nov 01 52 44
Nov 01 52 44
Nov 01 52 44
Oct 31 52 44
Oct 31 52 44
Oct 31 52 44
Oct 31 52 44
Oct 31 52 44
Oct 30 52 43
Oct 30 52 43
Oct 29 52 43
Oct 29 52 43
Oct 29 52 43
Oct 29 52 43
Oct 28 52 43
Oct 28 52 43
Oct 28 52 43
Oct 28 52 43
Oct 28 52 43
Oct 27 51 42
Oct 27 51 42
Oct 27 51 42
Oct 27 51 42
Oct 27 51 42
Oct 27 51 42
Oct 26 51 43
Oct 26 51 43
Oct 26 51 43
Oct 26 51 43
Oct 26 51 43
Oct 25 51 42
Oct 25 51 42
Oct 25 51 42
Oct 24 51 43
Oct 24 51 43
Oct 24 51 43
Oct 24 51 43
Oct 23 51 42
Oct 23 51 42
Oct 22 51 43
Oct 22 51 43
Oct 21 51 43
Oct 21 51 43
Oct 20 51 43
Oct 20 51 43
Oct 20 51 43
Oct 20 51 43
Oct 20 51 43
Oct 19 52 42
Oct 19 52 42
Oct 19 52 42
Oct 19 52 42
Oct 18 52 42
Oct 18 52 42
Oct 18 52 42
Oct 18 52 42
Oct 17 52 42
Oct 17 52 42
Oct 17 52 42
Oct 16 52 42
Oct 16 52 42
Oct 15 52 42
Oct 15 52 42
Oct 15 52 42
Oct 14 52 42
Oct 14 52 42
Oct 13 53 42
Oct 13 53 42
Oct 13 53 42
Oct 13 53 42
Oct 13 53 42
Oct 13 53 42
Oct 13 53 42
Oct 12 52 42
Oct 12 52 42
Oct 12 52 42
Oct 12 52 42
Oct 11 53 42
Oct 11 53 42
Oct 10 52 42
Oct 10 52 42
Oct 09 52 42
Oct 09 52 42
Oct 08 52 42
Oct 07 52 42
Oct 06 52 42
Oct 06 52 42
Oct 06 52 42
Oct 06 52 42
Oct 06 52 42
Oct 06 52 42
Oct 05 51 42
Oct 04 51 42
Oct 04 51 42
Oct 04 51 42
Oct 04 51 42
Oct 03 51 43
Oct 03 51 43
Oct 02 51 42
Oct 01 51 43
Oct 01 51 43
Oct 01 51 43
Oct 01 51 43
Sep 30 51 43
Sep 30 51 43
Sep 30 51 43
Sep 29 51 43
Sep 29 51 43
Sep 29 51 43
Sep 28 50 43
Sep 27 50 43
Sep 27 50 43
Sep 26 50 43
Sep 25 50 43
Sep 25 50 43
Sep 24 50 43
Sep 24 50 43
Sep 24 50 43
Sep 23 51 43
Sep 23 51 43
Sep 22 51 43
Sep 22 51 43
Sep 22 51 43
Sep 22 51 43
Sep 21 51 43
Sep 21 51 43
Sep 21 51 43
Sep 20 51 43
Sep 20 51 43
Sep 19 51 43
Sep 19 51 43
Sep 19 51 43
Sep 18 50 43
Sep 17 51 43
Sep 16 51 43
Sep 16 51 43
Sep 16 51 43
Sep 15 50 43
Sep 15 50 43
Sep 15 50 43
Sep 15 50 43
Sep 14 51 43
Sep 14 51 43
Sep 13 51 43
Sep 12 51 43
Sep 12 51 43
Sep 11 51 43
Sep 10 51 43
Sep 10 51 43
Sep 09 51 43
Sep 08 51 43
Sep 08 51 43
Sep 08 51 43
Sep 08 51 43
Sep 08 51 43
Sep 08 51 43
Sep 07 50 42
Sep 06 50 42
Sep 06 50 42
Sep 05 51 43
Sep 04 51 42
Sep 04 51 42
Sep 03 51 42
Sep 02 51 43
Sep 02 51 43
Sep 01 50 42
Sep 01 50 42
Sep 01 50 42
Sep 01 50 42
Sep 01 50 42
Sep 01 50 42
Aug 31 50 42
Aug 31 50 42
Aug 31 50 42
Aug 31 50 42
Aug 31 50 42
Aug 30 50 41
Aug 30 50 41
Aug 29 51 42
Aug 28 51 43
Aug 28 51 43
Aug 27 51 43
Aug 26 50 43
Aug 25 50 42
Aug 25 50 42
Aug 25 50 42
Aug 24 50 42
Aug 23 50 42
Aug 22 50 42
Aug 21 50 42
Aug 20 50 42
Aug 19 50 42
Aug 18 50 42
Aug 18 50 42
Aug 18 50 42
Aug 17 50 42
Aug 16 50 42
Aug 15 50 42
Aug 15 50 42
Aug 14 50 42
Aug 14 50 42
Aug 13 50 41
Aug 12 50 42
Aug 12 50 42
Aug 11 50 42
Aug 11 50 42
Aug 11 50 42
Aug 11 50 42
Aug 10 50 41
Aug 09 49 41
Aug 08 49 41
Aug 07 49 41
Aug 06 50 41
Aug 05 50 42
Aug 04 50 42
Aug 04 50 42
Aug 03 50 42
Aug 02 50 42
Aug 01 50 42
Jul 31 50 42
Jul 30 50 42
Jul 29 49 41
Jul 28 49 41
Jul 28 49 41
Jul 28 49 41
Jul 27 50 42
Jul 26 51 41
Jul 25 51 41
Jul 24 51 41
Jul 23 51 41
Jul 22 50 41
Jul 21 50 41
Jul 21 50 41
Jul 20 50 41
Jul 19 51 41
Jul 18 51 41
Jul 17 50 41
Jul 16 50 41
Jul 15 50 41
Jul 15 50 41
Jul 14 50 40
Jul 14 50 40
Jul 13 51 40
Jul 12 51 40
Jul 12 51 40
Jul 11 49 40
Jul 10 49 40
Jul 09 49 40
Jul 08 49 40
Jul 07 50 41
Jul 07 50 41
Jul 06 49 41
Jul 05 49 40
Jul 04 49 40
Jul 03 49 40
Jul 02 49 40
Jul 01 50 41
Jun 30 50 41
Jun 30 50 41
Jun 30 50 41
Jun 29 50 41
Jun 28 49 41
Jun 27 50 40
Jun 26 50 40
Jun 25 50 41
Jun 24 50 41
Jun 23 50 40
Jun 23 50 40
Jun 22 50 41
Jun 22 50 41
Jun 21 50 41
Jun 20 50 41
Jun 19 50 41
Jun 18 51 41
Jun 17 50 41
Jun 16 50 41
Jun 16 50 41
Jun 15 49 41
Jun 14 50 42
Jun 13 49 41
Jun 12 49 41
Jun 11 49 42
Jun 10 49 42
Jun 09 49 42
Jun 08 49 42
Jun 07 49 42
Jun 06 49 42
Jun 05 49 42
Jun 04 49 42
Jun 03 49 42
Jun 03 49 42
Jun 03 49 42
Jun 02 48 41
Jun 02 48 41
Jun 01 48 42
Jun 01 48 42
May 31 48 42
May 30 48 43
May 29 48 43
May 28 48 43
May 27 48 42
May 26 48 42
May 25 48 42
May 24 48 42
May 23 48 43
May 22 48 43
May 21 48 43
May 20 48 43
May 19 48 43
May 19 48 43
May 18 49 44
May 17 49 44
May 16 49 44
May 15 49 44
May 14 49 43
May 14 49 43
May 13 48 43
May 12 47 43
May 11 48 43
May 10 48 43
May 09 47 42
May 08 48 42
May 07 48 42
May 06 48 42
May 05 48 42
May 04 48 42
May 03 47 42
May 02 48 42
May 01 48 42
Apr 30 48 42
Apr 29 48 42
Apr 28 48 42
Apr 28 48 42
Apr 27 49 42
Apr 26 49 42
Apr 25 49 42
Apr 24 48 42
Apr 23 48 42
Apr 22 48 42
Apr 21 48 42
Apr 20 48 43
Apr 19 49 43
Apr 18 49 43
Apr 17 49 42
Apr 16 49 42
Apr 15 48 42
Apr 14 48 42
Apr 13 48 42
Apr 12 48 42
Apr 11 48 42
Apr 10 48 42
Apr 09 48 42
Apr 08 48 42
Apr 07 48 42
Apr 07 48 42
Apr 07 48 42
Apr 06 49 42
Apr 06 49 42
Apr 06 49 42
Apr 05 48 43
Apr 04 48 43
Apr 03 48 43
Apr 02 48 43
Apr 01 49 44
Mar 31 49 45
Mar 30 49 45
Mar 29 49 45
Mar 28 49 45
Mar 27 49 45
Mar 26 49 45
Mar 25 49 44
Mar 24 49 43
Mar 24 49 43
Mar 23 50 44
Mar 22 50 44
Mar 21 52 42
Mar 20 52 43
Mar 19 52 43
Mar 18 52 42
Mar 17 52 42
Mar 16 52 43
Mar 15 52 43
Mar 14 52 43
Mar 13 52 43
Mar 12 52 43
Mar 11 51 43
Mar 10 50 43
Mar 09 51 42
Mar 08 51 42
Mar 07 50 43
Mar 06 49 45
Mar 05 49 45
Mar 04 49 45
Mar 03 49 45
Mar 02 49 45
Mar 01 50 45
Feb 29 50 45
Feb 28 50 45
Feb 27 50 44
Feb 26 50 45
Feb 25 50 45
Feb 24 50 45
Feb 23 50 45
Feb 22 50 45
Feb 21 50 44
Feb 20 50 44
Feb 19 50 44
Feb 18 50 44
Feb 17 51 44
Feb 17 51 44
Feb 16 50 44
Feb 15 50 43
Feb 14 50 43
Feb 13 50 43
Feb 12 50 46
Feb 11 50 44
Feb 10 50 44
Feb 09 50 44
Feb 08 49 44
Feb 07 49 44
Feb 06 49 44
Feb 05 50 46
Feb 04 50 45
Feb 03 50 45
Feb 02 50 45
Feb 01 50 44
Jan 31 50 44
Jan 30 50 44
Jan 29 50 44
Jan 28 50 44
Jan 27 50 45
Jan 26 50 45
Jan 25 50 45
Jan 24 50 46
Jan 23 50 46
Jan 23 50 46
Jan 22 50 44
Jan 21 51 45
Jan 20 51 45
Jan 19 51 45
Jan 18 48 46
Jan 17 48 46
Jan 16 48 46
Jan 15 48 46
Jan 14 48 46
Jan 13 48 46
Jan 12 48 46
Jan 11 48 46

30 days until Guyyaa filannoo

Sagaleen BBC bakka sagalewwan dhuunfaa kan guyyoota 14 kan ilaalatuufi hanga jidduugaleessaa, jechuunis gatii lakkoofsawwan jidduutti fayyadamuun sararawwan adeemsaa uuma.

Kaadhimamaa Paartii Dimokiraatootaa kan ta'an Joo Baayiidan waliin kan dorgoman pireezidaant Tiraamp Sadaasa 03, 2020tti itti fufuufi aangoosaanii dhabuu kan beekan.

Skip Baay'ee kan dubbifame and continue reading
Baay'ee kan dubbifame

End of Baay'ee kan dubbifame

Joo Baayidan bara 1970moota keessaa qabanii waa'ee siyaasa biyyatti sirriitti kan hubataniidha. Tiraampiin duras bara bulchiinsa Baaraak Obaamaatti itti aanaa pirezidaantii ta'uun tajaajilaniiru.

Egaan bu'aan dorgommmii namoota siyaasaa gameeyyii kun kan itti baramu Onkololeessa 24 ta'a.

Haa ta'u malee dorgommiifi dullii na filadhaa akka biyyoota Itoophiyaafi kaanitti tibba sana qofa miti kan gaggeeffamu. Kenniinsi sagalee filannoon duraas jira.

Dhaabbileen sagalee kaadhimamtootaa walitti qabanis Ameerikaanoota eenyu akka filachuuf karoorfatan sagalee walitti qabuun filannoon dura ifa taasisu.

Amma dorgommii filannoon duraa kanaa eenyutu dursaa jiraa lata? Tiraamp ykn Baayidan?

Section divider

Sagaleen filannoon dura walitti qabamu kunis kaadhimamaa kamiitu caalaa ummata biratti fudhatama qabaa isa jedhu kan agarsiisuudha.

Garuu mo'ataan filannoo eenyuudha kan jedhu sana qabatamaan kan tilmaamuu ta'u dhiisuu danda'a.

Qabxiiwwan jiddugalaa isteetiiwwan dorgommii cimaan itti gaggeefamanirraa argaman haaraa

Odeeffannoo dabalataa arguuf gabatee sololaachisaa
Matadurewwaan olitti argaman tartiiba baafataatiin gubbaa gadiitti ykn dakaa oliitti baafachuu ni dandeessu
Ariizonaa 47.9% 47.0% Tiraamp + 3.6%
Filooriidaa 47.9% 47.0% Tiraamp + 1.2%
Iyoowaa 45.6% 47.6% Tiraamp + 9.5%
Joorijiyaa 47.2% 48.2% Tiraamp + 5.2%
Kaaba Kaaroliinaa 47.6% 47.8% Tiraamp + 3.7%
Miichigaan 50.0% 45.8% Tiraamp + 0.2%
Miinesotaa 48.0% 43.7% Kiliintan + 1.5%
Nevaadaa 48.7% 46.3% Kiliintan + 2.4%
Niiw Hampishaayar 53.4% 42.4% Kiliintan + 0.4%
Ohaayyoo 46.3% 47.3% Tiraamp + 8.2%
Peensilivaaniyaa 48.7% 47.5% Tiraamp + 0.7%
Teeksaas 46.5% 47.8% Tiraamp + 9.1%
Varjiniiyaa 51.7% 40.3% Kiliintan + 5.4%
Wiiskonsiin 51.0% 44.3% Tiraamp + 0.8%

Gutummaa isaa arguudhaaf maaloo barbaadduu keessa haaromsaa

Madda: US Census Lakkoofsi dhummaa kan haaromfame: 03/11

Fakkeenyaaf, bara 2016tti Hilaarii Kilintan dorgommii filannoon duraatiin Tiraampiin dursaa turte. Haa ta'u malee guyyaa filannichaatti osoo hin mo'atiin hafuunshee ni yaadatama.

Kana malees guyyaadhuma filannoo sanatti mataasaa Hilaariin Tiraampiin caalaa sagalee miliyoona sadii argattee akka turte ni yaadatama.

Haa ta'u malee sirna 'electoral college' biyyattiitti namni sagalee baayyee argateetu mo'ata jechuu miti.

Dorgommii filannoon duraa bara kanaatiin Joo Baayideen pirezidaanti Donaaldi Tiraampiin dursaa jiru. Haala sagalee walitti qabameettis Baayidan yoo xinnaate qabxii 10niin caalmaa qabu.

Kutaaleen biyyaa falmiin guddaan itti gaggeeffamu kami?

Isteetiiwwan dorgomii cimaan itti taasifaman

Muxannoo filannoo Ameerikaa bara 2016 irraa lammiileen biyyattiifi addunyaan sagalee olaanaa argachuun, mo'ataa akka nama hintaasifne barateera.

Ameerikaa keessatti dorgomaan siyaasaa tokko mo'aataadha kan jechisiisan kutaaleen biyyaa (states) murteessoon jiru. Dorgomtoonni pirezidaantummaas bulchiinsoota kanneen keessatti mo'achuun cimanii hojjatu.

Kutaaleen biyyaa Ameerikaa sagalee waliigalaa 538 qoodachuun qabatu. Haa ta'u malee sagaleewwan kunneen bulchiinsoota 50n keessatti haala walqixa ta'een kan qoodaman miti.

Bulchiinsoonni jidduugala filannoo jedhaman sagalee kan kaan caalu qabatu.

Haaluma sagalee hanga ammaatti walitti qabameenis Joo Baayidan bulchinsoota akka Miichigaan, Pensiilvaaniyaa fi Wiiskonsiin jiran keessatti fudhatama fooyya'aa argataniiru.

Filannoo darbee irratti garuu Tiraampi sagalee bulchiinsoota kanneen irraa walitti qabatanii garaa garummaa sagalaa baayyee xiqqaan Hilaarii kan mo'atanii turan.

Joo Baayidan bulchiinsoota kanneen qofaatti osoo hinta'iin bulchiinsoota filannoo darbeen handhura Tiraamp jedhaman kan akka Ohaayoo fi Teeksaas keessattilleen fudhatama gaarii argataniiru.

A composite image showing Joe Biden and Donald Trump during the first presidential debate - 29 September 2020

Madda suuraa, Getty Images

Dorgommii marii duula na filadhaatiin eenyuutuu mo'atee ture?

Doonaal Tiraampiifi Joo Baayidan mariiwwan na filadhaa TV lamarratti kallattiin waliin dhiyaachuun kokkee wal qabanii ture.

Marii jalqaba Fulbaana 29 gaggeeffamee tureerratti adeemsa haasaa Mr Tiraampi Joo Baayidan akka hindubbannee dhorkaa tureetiin kan ka'ee mariin dhugaa osoo hingaggeefamiin hafeera.

Erga alkan suun Baayidaniif gaariidha ta'unsaa yaadameen booda kallattiin sagaleen kannameera.

Haaluma kanaanis jiraattoota isteetiiwwan dorgommii cimaan itti gaggeefamu irraa kallattiin marii sana TV irratti dowwataa turan keessaa %48 Mr Baayidan akka mo'atan yoo himan kan %41 ta'an ammoo Mr Tiraampitu mo'ata jedhan.

Akkasumas namoonni %71 ta'an mariicha akka isaan aarse himaniiru.

'snap CNN Poll' ammo Mr Baayidaniif sagalee mo'ichaa olaanaa kenne. Namoota %60 ta'u Baayidantu mo'ate yoo jedhan kan %28 ta'an ammoo Mr Tiraampitu mo'ate jedhan.

Dorgommii marii marsaa lammaffaa Onkololeessa 22 gaggeeffameen qopheessitoonni akka haasaa hinbarbaachifnee dhorkaniif mala calsiisuu kaa'anii ture.

Inni caalaa Mr Tiraampiin dhorkuun akka caalaa imaammatawwan dorgomtootaa irratti xiyyeeffatan gargaareera.

Kun Mr Tiraampi akka sirriin dorgoman argasiisuulleen haalli ittiin Baayidan dorgommicha irratti yaada kennan badaa kan harksu miti jedhan kanneen hordofaa turan.

Sagaleen CNN walitti qabee garuu Joo Baayidaniif %53 yoo kannan Tiraampiif ammoo %39 argatan. Kunis Mr Baayidaniif dursa qabxii olaanaadha. Ta'ulleen kan duraa irraa gadi bu'anii mullatanii ture.

Sagaleen 'YouGoy Snap poll' jedhamuun walitti qabamees waluma fakkaataadha. Mr Baayidaniif %54 fi Tiraampiif % 35 kennamu hime.

Kanaafuu Mr Tiraampi osoo haala gaariin hojjatanii madaalli dorgommii geedaruuf carraa olaanaan jiraachusaa kan mullisuudha.

Section divider

Tiraampiifi Koronaavaayiras

Pirezidaanti Tiraampi guyyaa Onkolaaleessa 02 ture karaa ergaa Tiwiitara mataasaanitiin inniifi haatii warraasaanii Covid-19 qabamu kan ifa taasisan.

Ameerikaa keessatti jalqaba baraa kanaa irra kaasee Covid-19 dhimma ijoo ta'ee kan ture yoo ta'u, booda keessa ammoo erga mata dureen gara erga ooggannttuun Mana Marii Olaanaa biyyatti bara dheeraaf tajaajilte Fulbaana keessa boqatteen booda gara sanatti naannawame.

Kanaafuu Mr Tiraampi koronaavaayirasiin qabamunsaa rakkina biyyatti ta'un lammiilee biyyatti kuma 200 lubbusaanii kan ittiin dhaban weerarichaaf deebii kenne.

Akkuma yaadamu yaadni Tiraampi kennaa jiruufi tarkaanfiin koronaavaayirasiif fudhataniin wal qabatee baayyee akka qeeqaman taasiseera.

Tiraampi baatii Bitootessaa keessa sababii koronaavaayirasitiin, wayita labsiin yeroo muddamaa biyyaaleessaa labsameetti fudhatamnisaa dabalee ture.

Tibba sanattis namoonni %55 ta'an isaaf sagalee kennuu akka danda'an dhaabbanni sagalee walitti qabu tokko beeksiisee ture.

Haa ta'u malees sagaleen dhiheenya kana walitti qabamee tokko akka mul'iseetti ammoo, deeggartoota rippablikaanoota dabalee Tiraampi irraa fuula garagalfataa jiru.

Kanaaf yeroo dhihoo asi Tiraampi ejjannoo weerara koronaarratti qabu laaffisuun, maaskii fa'i uffachu kan eegale jechuun dubbattu ogeessoonni.

Hundi deebii weeraricha ittisuuf kennameen gammado hinturre

Dorgommiin filannoon duraa Joo Baayideeniif kan tolte fakkattuulleen, ammoo tibba filannootti dhiyaatamu haalli geeddaramu danda'a ta'a.

Kanaaf egaa namoonni baayyeen dorgommii filannoon duraa haa hafuutii filannoodhuma Onkololeessa 24 irratti wal haa agarru jechaa kan jiran.

Section divider