Kí ló dé táwọn obìnrin kan fi máa ń ní ilé ọmọ méjì, báwo ni obìnrin ṣe le mọ̀ àti ipa tó le ní lára wọn?

Oyun iju ni ọpọ maa n rii bii arun to kan awọn obinrin agbalagba nikan, ti wọn wa laarin Ọgbọn ọdun si Aadọta ọdun.

Ṣugbọn, itan Aisha Musa, ọmọ ọdun mẹrindinlọgbọn lati Kaduna, fihan pe aarun naa le kan awọn ọdọmọbinrin.

Aisha kọkọ ṣakiyesi diẹ ninu awọn ayipada ninu ara rẹ ni ọdun meji sẹyin, nigbati o wa ni ọdọ.

Arabinrin yii sọ fun BBC bi o ṣe bẹrẹ sii ni iriri irora ikun ati titobi ni isalẹ ikun rẹ, bakan naa pẹlu irora nla lasiko to ba fẹ tọ ati ni akoko nkan oṣu rẹ.

"Mo bẹrẹ si ni awọn iru irora ni inu ikun mi, bi pe nnkan n tẹ mi ni ẹyin ati iwaju.

Lẹyin igba diẹ, ikun mi n tobi bi ẹni pe mo loyun. Eyi ko jẹ ki ọkan mi balẹ," Aisha sọ.

O fi kun un pe, oun tun woye ayipada ninu nnkan osu oun, nibi ti ẹjẹ nnkan-osu rẹ pọju ju ti tele lo.

Bakan naa, iye ọjọ to fi n se nnkan osu naa n gun, ti ko si tete dawọ duro.

Eyi jẹ ko ma rọrun, ti wọn si ni lati gbe lọ si ile iwosan.

Lẹyìin ọpọ ayẹwo, awọn dokita fidi rẹ mulẹ pe o ni arun jẹjẹrẹ cervical cancer.

Mo nipa aarun yii?

Gẹgẹ bii alaye NHS ti Ilu Gẹẹsi ṣe, cervix jẹ iṣan ti o dagba inu tabi ita ile ọmọ meji, to si ma n kere bi ọsan, ṣugbọn nigba ti o ba dagba o le tobi bi elegede.

NHS ni ọkan ninu obinrin mẹta yoo ni arun jẹjẹrẹ endometrial laarin awọn ọjọ ori ọgbọn si aadọta, to si jẹ awọn obinrin alawọ dudu ni o ṣeeṣe ko ni aarun jẹjẹrẹ yii.

Amọ o si tun wọpọ laaarin obinrin to ba sanra nitori ara sisan le fa alekun fun iwọn estrogen ninu ara.

Ẹwẹ, NHS sọ pe awọn obinrin to ba ti bimọ ni o seese ko ma lugbadi aarun jẹjẹrẹ.

Ki awọn ami aarun yii?

Dokita Ngozi Obi to jẹ onimọ sayẹnsi to n gbe niluu Eko sọ fun BBC pe awọn ami to wa ni pe obinrin to ba ni ile ọmọ meji, ni yoo ma ri awọn apẹẹrẹ bii pe ki ẹjẹ ba da lara rẹ, eyi to le ṣe akoba fun ilera rẹ,

"Ti irora naa ba le, o le fa agbara nla lori awọn ẹya ara kan bii ti, bladder, to si le fa ki obinrin naa ma tọ ni ọpọ igba, dokita ṣalaye.

"Fibroids Uterine tun le ba awọn kidinrin jẹ ti wọn ba le, ati pe wọn tun le ni ipa lori rectum, ati pe idinamọ le wa ninu ile ọmọ meji," dokita naa fi kun.

Dokita naa tun sọ pe oun naa ti ni iru aisan jẹjẹrẹ yii ri.

Ileeṣẹ iwadii kan lati Fasiti California, San Francisco, ni Orilẹ-Ede Amẹrika, tun sọ pe afikun ami to wa ni ki nnkan oṣu gun si, ki ikun si tobi bi ti ẹni to loyun.

Iwadi ti ileeṣẹ naa ṣe fihan pe diẹ ninu awọn obinrin ni ero iwuwo laisi wọn, ati nigba miiran iwuwo tun le wa pẹlu irora inu ti o le ṣe idiwọ fun wọn lati ṣe awọn iṣẹ ojoojumọ wọn.

Iwadi naa tun rii pe oyun iju fa irora ẹhin ti o de isalẹ ẹyin.

Ki lo fa aarun yii ati pe awọn wo lo le ni?

NHS sọ pe ko si nnkan pato to n fa aisan jẹjẹrẹ cervical ninu obinrin , ṣugbọn igbagbọ wa pe estrogen ko ipa ninu idagbasoke aarun na.

Gẹgẹ bi NHS ṣe ṣalaye, estrogen jẹ kemika to wa ninu ara obinrin ti o n mu nnkan oṣu jade ati awọn ami idagbasoke miiran ti o han ninu ara obinrin nigbati o ba de ọdọ.

Idi ti ile ọmọ meji ṣe dagba pupọ ni lasiko ti obinrin ba n bimọ, eyi ti o jẹ nigba ti o loyun, nitori iyẹn ni igba ti estrogen ga julọ ninu ara rẹ.

Awọn iwadii akọsile NHS fihan pe ni kete ti obinrin ba ti pari nnkan oṣu, oyun iju ninu ara rẹ yoo bẹrẹ lati dinku bi estrogen ti ara rẹ ṣe yọkuro ni akoko yii.

Awọn akọsilẹ NHS tun fihan pe eyikeyi obirin le ni idagbasoke oyun iju, ṣugbọn awọn obirin ti o wa laarin ọdun 30 si 50 ni o ṣee ṣe ko kan ju, ṣugbọn ifọrọwanilẹnuwo BBC pẹlu Aisha,ẹni to lugbadi Asian yii ni ẹni ọdun mẹrindinlọgbọn, fihan pe ipo naa le ni ipa awọn ọdọmọbirin ju bi a ti ro lọ.

NHS tun sọ pe awọn obinrin ti o ba sanra ati ti wọn ko tii bimọ ri, tabi ti wọn ni itan-akọọlẹ idile pe wọn ni arun yii, wa ninu ewu lati ni aarun yii.

Se arun yii gbọ itọju?

Dokita Ngozi sọ pe aarun jẹjẹrẹ yii ni iwosan, ti ọpọ si jẹ iṣẹ abẹ.

"Isẹ abẹ naa le wa pẹlu ilana ti a n pe ni 'Hysterectomy' eyiti o jẹ mọ yiyọ kuro ni ile ọmọ meji tabi ọkan ti a npe ni 'Myomectomy' ti o jẹ mọ ilana iṣẹ abẹ lati yọ awọn oyun iju kuro ni ile ọmọ meji."

Dokita gba awọn obinrin ni imọran lori idinku eewu aarun yii.

Dokita tun fi kun un pe o dara ki obìnrin lọ si ile iwosan ti o ba kẹfin aisan naa tabi awọn ami yọ si lara .