จุดผ่านแดนราฟาห์คืออะไร ทำไมจึงสำคัญอย่างยิ่ง ต่อผู้คนในกาซา

พลเรือนกลุ่มแรกจากฉนวนกาซา ได้รับอนุญาตให้เดินทางข้ามพรมแดน ณ จุดผ่านแดนราฟาห์ เข้าไปในอียิปต์แล้ว ถือเป็นครั้งแรกนับแต่สงครามอิสราเอล-ฮามาส ปะทุขึ้นมาได้เกือบ 1 เดือน

พลเรือนกลุ่มแรกที่ได้ข้ามแดนออกไปจากกาซา เมื่อวันที่ 1 พ.ย. คือ ชาวปาเลสไตน์หลายสิบคน ที่บาดเจ็บหนักและต้องเดินทางด้วยรถพยาบาล รวมถึงผู้ถือหนังสือเดินทางต่างชาติอีกหลายร้อยคน

รัฐบาลอียิปต์ระบุว่าได้อนุญาตพลเรือนชาวกาซาที่บาดเจ็บ 80 คน และชาวต่างชาติหรือผู้ถือสองสัญชาติมากกว่า 500 คน ให้เดินทางผ่านจุดข้ามแดนราฟาห์เข้ามายังอียิปต์ ตามข้อตกลงที่เชื่อว่ากาตาร์เป็นตัวกลางเจรจาให้

นี่ถือเป็นการอพยพออกจากกาซาครั้งแรก นับแต่สงครามครั้งล่าสุดปะทุขึ้นเมื่อกว่า 3 สัปดาห์ก่อน แต่ยังไม่แน่ชัดว่าจุดผ่านแดนราฟาห์จะเปิดต่อไปอีกนานแค่ไหน

อันที่จริง จุดผ่านแดนราฟาห์เปิดมาได้ 10 วันแล้ว เพื่อให้รถบรรทุกสิ่งบรรเทาทุกข์ผ่านเข้าไปในฉนวนกาซาได้ ซึ่งจนถึงตอนนี้ มีรถบรรทุกความช่วยเหลือมากกว่า 200 คันที่ผ่านจุดผ่านแดนนี้เข้าไปในกาซาแล้ว แต่นี่ก็ยังไม่เพียงพอและผู้คนในกาซายังต้องการสิ่งของบรรเทาทุกข์มากกว่านี้อีกมาก

จุดผ่านแดนราฟาห์คืออะไร

จุดผ่านแดนราฟาห์เป็นจุดผ่านแดนที่อยู่ทางใต้สุดของฉนวนกาซา และอยู่ตรงพรมแดนติดกับคาบสมุทรไซนายของอียิปต์

จุดผ่านแดนราฟาห์เป็นหนึ่งในสองจุดผ่านแดนให้ผู้คนเข้า-ออก จากฉนวนกาซาได้ โดยอีกจุดคือจุดผ่านแดนอีเรซ ทางตอนเหนือที่ติดกับอิสราเอล ขณะที่จุดผ่านแดนเคเรม ชาลอม ซึ่งอยู่ทางใต้ของกาซา จะใช้เพื่อการขนส่งสินค้าระหว่างอิสราเอลกับกาซาเท่านั้น ซึ่งจนถึงตอนนี้ ทั้งจุดผ่านแดนอีเรซและเคเรม ชาลอม ถูกปิดแบบไม่มีกำหนด

ทำไมจุดผ่านแดนราฟาห์ จึงสำคัญในเวลานี้

มือปืนจากกลุ่มติดอาวุธฮามาสที่ปกครองฉนวนกาซา ได้โจมตีจุดผ่านแดนอีเรซ เมื่อวันที่ 7 ต.ค.

ไม่กี่วันต่อมา อิสราเอลประกาศว่า จะปิดจุดผ่านแดนอีเรซและเคเรม ชาลอม อย่างไม่มีกำหนด ทำให้จุดผ่านแดนราฟาห์ กลายเป็นทางเข้า-ออก จากฉนวนกาซาสำหรับผู้คนเพียงแห่งเดียวที่เหลืออยู่

จุดผ่านแดนราฟาห์ ยังเป็นทางเข้า-ออก เดียวในตอนนี้ สำหรับสิ่งของบรรเทาทุกข์ที่จะเข้าไปในกาซาด้วย

เกิดอะไรขึ้นที่จุดผ่านแดนราฟาห์แห่งนี้

กลุ่มฮามาสและอียิปต์ เป็นผู้ควบคุมว่าใครจะผ่านเข้า-ออก จุดผ่านแดนราฟาห์แห่งนี้ได้บ้าง แต่การดำเนินงานที่จุดผ่านแดนดังกล่าว ต้องชะงักไปนับแต่อิสราเอลเริ่มการโจมตีทางอากาศใส่กาซา เพื่อตอบโต้การโจมตีของฮามาส

สื่ออียิปต์รายงานว่า จุดผ่านแดนราฟาห์จำเป็นต้องปิดลง หลังการโจมตีทางอากาศของอิสราเอล 3 ครั้ง เมื่อวันที่ 9-10 ต.ค. ทำให้มีผู้บาดเจ็บทั้งในฝั่งอียิปต์และกาซา

เมื่อวันที่ 12 ต.ค. รัฐบาลอียิปต์ขอให้อิสราเอลหยุดการโจมตีใกล้กับจุดผ่านแดนราฟาห์ เพราะนี่เป็นเส้นทางเพื่อ "ต่อลมหายใจ" ช่วยเหลือผู้คนในกาซา และระบุชัดว่า อียิปต์จะไม่เปิดจุดผ่านแดนแห่งนี้ ตราบเท่าที่ไม่มีการรับประกันความปลอดภัยให้เจ้าหน้าที่อียิปต์

3 สัปดาห์ผ่านไป ประชาชนเริ่มมารวมตัวที่จุดผ่านแดนราฟาห์ หลังมีรายงานว่า กาตาร์เป็นตัวกลางเจรจาข้อตกลงให้ปล่อยประชาชนบางส่วนออกจากกาซา ผ่านจุดผ่านแดนนี้

สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า กาตาร์ได้พูดคุยกับอียิปต์ อิสราเอล และฮามาส มาอย่างต่อเนื่อง โดยมีสหรัฐฯ ช่วยประสานงานด้วย จนบรรลุข้อตกลงอนุญาตให้ผู้บาดเจ็บสาหัสและชาวต่างชาติ ออกจากฉนวนกาซาได้ ผ่านจุดผ่านแดนนี้

ทั้งนี้ ประเทศกาตาร์เป็นที่พำนักของผู้นำฝ่ายการเมืองของกลุ่มฮามาส ซึ่งมีสำนักงานอยู่ในกรุงโดฮา นับแต่ปี 2012

ปกติมีคนเข้า-ออก จุดข้ามแดนราฟาห์มากแค่ไหน

จุดผ่านแดนราฟาห์ ทางตอนใต้ของกาซาที่ควบคุมโดยทางการอียิปต์ถูกปิดลง หลังจากมีการโจมตีทางอากาศใกล้ทางเข้าด่านจากฝั่งปาเลสไตน์ ในวันที่ 9-10 ต.ค.

ในความเป็นจริง ก่อนเกิดสงครามครั้งใหม่ ชาวปาเลสไตน์ก็มีข้อจำกัดในการออกจากกาซาอยู่แล้ว ยกเว้นแต่ได้รับใบอนุญาตที่ออกโดยทางการปาเลสไตน์

ชาวปาเลสไตน์ที่ต้องการเดินทางผ่านจุดข้ามแดนราฟาห์ ต้องลงทะเบียนกับทางการปาเลสไตน์ล่วงหน้าก่อน 2-4 สัปดาห์ กระนั้นก็ยังอาจโดนปฏิเสธไม่ให้ข้ามแดนโดยเจ้าหน้าที่ของทั้งฝั่งปาเลสไตน์เองหรือเจ้าหน้าที่ฝั่งอียิปต์โดยไม่มีการแจ้งล่วงหน้า

ตามข้อมูลของสหประชาชาติ อียิปต์อนุญาตให้ประชาชน 19,608 คนออกจากฉนวนกาซาผ่านจุดข้ามแดนราฟาห์ในเดือน ส.ค. ที่ผ่านมา และปฏิเสธการข้ามแดนทั้งสิ้น 314 คน