Рӯҳонӣ: Бархеҳо бо унвони давр задани таҳримҳо пули миллатро бардоштанд
Image copyrightFarsҲасани Рӯҳонӣ, раиси ҷумҳури Эрон дар суханоне дар Ҳурмузгон аз вуҷуди фасод дар кишвар интиқод карда ва кулоҳбардории се ҳазор миллиёрдтумониро ба маротиб бештар донистааст.
Оқои Рӯҳонӣ гуфтааст, ки як гурӯҳ бо унвони давр задани таҳримҳо "манофеъи миллиро давр заданд ва пули миллатро бардоштанд." Вай дар ишора ба кулоҳбардории сеҳазормилёрдтумонии ахир гуфтааст, ки ҳамон мавқеъ "даҳон аз ин мизон боз буд ва акнун 9 ҳазор милёрд тумон аст."
Оқои Рӯҳонӣ дар айни ҳол изофаи карда, ки "тоза мутмаин нестам, ки ин 9 ҳазор милёрди тумон ҳамааш бошад ва мумкин аст чизҳои дигаре ҳам бошад, ки баъдан кашф шавад."
Парвандаи фасоди сеҳазормилёрдтумонии машҳур ба "бузургтарин фасоди молии" торихи Эрон наздики ду соли пеш ба ҷараён афтод. Чаҳор муттаҳами аслии ин парванда аз ҷумла Меҳофарид Хусравӣ, бунёнгузори ширкати Амир Мансури Ориё ба эъдом маҳкум шуданд ва ҳукми эъдоми онон тавассути девони олии кишвар таъйид шудааст.
Банобар гузориши қувваи қазоияи Эрон аз 39 муттаҳами ин парванда чаҳор нафар ба эъдом, ду нафар ба ҳабси абад ва бақияи муттаҳамон ба таҳаммули ҳабсҳои 25 сол, 20 сол, 10 сол ва поинтар маҳкум шудаанд.
Яке аз муттаҳамони ин парванда Маҳмуд Ризо Ховарӣ, мудири омили пешини Бонки миллии Эрон аст, ки ба Конодо рафтааст. Ба гуфтаи мақомҳои қувваи қазоияи Эрон оқои Ховарӣ ба таври ғиёбӣ муҳокима шудааст.
Оқои Рӯҳонӣ бо ишора ба парвандаи Бобаки Занҷонӣ ҳам гуфта, ки як гурӯҳ бо унвони давр задани таҳримҳо "манофеъи миллиро давр заданд ва пули миллатро бардоштанд."
Оқои Занҷонӣ тоҷири хабарсозе аст, ки номи ӯ дар ҷараёни фаъолиятҳои молии муртабит бо давр задани таҳримҳои байналмилалӣ дар интиқоли пули ҳосил аз фурӯши нафти Эрон ба Эрон матраҳ шудааст. Мақомоти қазоӣ ӯро ба кулоҳбардорӣ аз созмонҳои давлатӣ муттаҳам кардаанд ва ӯ рӯзи душанбеи 9 дай (30 декабри 2013) тавассути додситонии кули кишвар боздошт ва дар зиндони Эвин ҳабс шуд.
Бархе омор аз бидеҳии ду милёрду 600 миллиюндулории оқои Занҷонӣ ба давлат ҳикоят дорад ва оқои Рӯҳонӣ гуфтааст, ки "ҳамаи ин пул на ин ки як маҳмулаи нафти хом бидиҳем, ки бибаранд ва бифурӯшанд, балки бахши бузурге аз он пули нақде аст, ки ба ӯ дода буданд, ки бидеҳиҳои моро пардохт кунад."
Оқои Рӯҳонӣ гуфта, ки "ин саҳеҳ нест, ки як иддаи мардум ранҷ бикашанд ва иддае бо ҳила ва ба баҳонаи таҳримҳо, байтулмолро ғорат кунанд."
Дархост барои инсироф аз гирифтани ёрона
Раиси ҷумҳурии Эрон ҳамчунин аз мардум хостааст аз гирифтани ёрона инсироф диҳанд.
Давлати Эрон ба далели камбуди манобеъи молӣ дар садад аст дубора фурмҳоеро дар ихтиёри мутақозиёни дарёфти ёрона қарор диҳад ва бо таваққуфи барномаи пардохти ёрона ба ҳамаи эрониён ин пардохтҳоро ба афроде, ки ниёзманд ташхис медиҳад, мунҳасир кунад.
Давлат солона бештар аз 40 ҳазор милёрд тумон ёронаи нақдӣ ба хонаводаҳо медиҳад, дар ҳоле ки даромади ҳосил аз афзоиши қиматҳо дар натиҷаи ҳадафи ёронаҳои давлатӣ бисёр камтар аз ин рақам аст.
Оқои Рӯҳонӣ гуфта, ки "ҳар пуле, ки аз қимати изофаи энержӣ ба даст меоварем дар канори пуле, ки дар ҷоҳои дигар ва хазона ба сурати ғайриқонунӣ бардошт мекунем дар қолаби ёронаи мусовӣ ба ҳамаи мардум медиҳем."
Оқои Рӯҳонӣ гуфта, ки "як идда мегӯянд, ки додани пулро ба ҳеҷ кас қатъ накунем, вале агар ин корро накунем вазъи энержӣ бадтар мешавад, вазъияти беҳдошт ислоҳ намешавад ва иддае, ки ниёзманд нестанд дар канори иддае, ки ниёзманд ҳастанд, ёрона мегиранд."
Коршиносони иқтисодӣ мегӯянд, ки марҳалаи аввали барномаи ҳазфи ёронаҳо баъд аз ташдиди таҳримҳо ва бурузи буҳрони арзӣ ва таварруми шадид бо шикаст мувоҷеҳ шудааст ва давлати оқои Рӯҳонӣ дар садад аст бо маҳдуд кардани теъдоди дарёфткунандагони ёрона монеъ аз шикасти ин тарҳи иқтисодӣ шавад.
Ба гуфтаи оқои Рӯҳонӣ маҷлис ба давлат муҷаввиз додааст, ки дар соли оянда ёронаро ба касоне бидиҳад, ки "мутақозӣ ва ниёзманд ба он ёрона бошанд."
Ёрона ё субсид шакле аз кумаки молӣ аст, ки ба бахшҳое аз иқтисод ё мардуми кишвар дода мешавад.
