Kauli kuu 9 zilizojitokeza katika hotuba ya kuapishwa kwa Trump

Donald Trump amerejea tena katika Ikulu ya White House baada ya kuapishwa rasmi kuwa rais wa 47 wa taifa hilo Jumatatu tarehe 20 Januari.

Trump ameahidi kuanza kwa "enzi mpya" kwa nchi hiyo na kutangaza hatua kama vile "dharura ya kitaifa" kwenye mpaka na Mexico na kuwarudisha mamilioni ya wahamiaji.

Rais amerudia kauli ya kutishia kurejesha udhibiti wa Mfereji wa Panama katika Amerika ya Kati, na kutangaza kwamba atabadilisha jina la Ghuba ya Mexico kuwa Ghuba ya Marekani "Gulf of America" - ingawa haijulikani jinsi hilo litakavyofanyika.

Kuhusu sera za ndani, Trump ameahidi kumaliza mipango ya utofauti na kusema kuwa taifa lazima liwe "kipofu" kwa tofauti za rangi na kwa kuzingatia sifa za kidemokrasia.

"Kuanzia leo, itakuwa sera rasmi ya serikali ya Marekani kwamba kuna jinsia mbili tu, ya kike nay a kiume," alisema.

Rais alitumia sehemu ya kwanza ya hotuba yake kuahidi "taifa ambalo ni la kujivunia, lenye mafanikio na huru."

"Uhuru wetu utarejeshwa, usalama wetu utarejeshwa, uzito wa haki utarejeshwa tena," Trump alisema.

Chama cha Republican kiliushambulia utawala wa Biden, hasa kuhusu jinsi unavyoshughulikia mgogoro wa uhamiaji.

Serikali imetoa "ufadhili usio na ukomo kwa ajili ya ulinzi wa mipaka ya kigeni" lakini inakataa kulinda mipaka ya Amerika, alisema.

Aliongeza kuwa nchi hiyo ina mfumo wa elimu ambao "unawafanya watoto wetu kujionea aibu."

"Hali hii yote itabadilika, kuanzia leo, na itabadilika haraka sana," aliahidi.

Trump baadaye alitangaza mfululizo wa hatua na vipaumbele.

Hizi ni kauli tisa zilizojitokeza katika hotuba ya rais:

1 - 'Dharura ya kitaifa kwenye mpaka wetu wa kusini'

Trump aliahidi kwamba atatia saini amri ya kiutendaji ya kutangaza hali ya hatari katika mpaka wa Marekani na Mexico Jumatatu.

Kuingia kwa watu wote haramu "kutakomeshwa mara moja," rais alisema katika hotuba hiyo, akiongeza kuwa serikali itaanza mchakato wa kuwarudisha mamilioni ya "wageni wa uhalifu" mahali walikotoka.

Alizungumzia baadhi ya hatua anazopanga, ikiwa ni pamoja na kuimarisha sera inayoitwa "kubaki Mexico" na kutuma wanajeshi zaidi na wafanyakazi kwenye mpaka.

"Nitakomesha tabia ya kukamata na kuachiliwa, na nitatuma wanajeshi kwenye mpaka wa kusini ili kuondoa uvamizi mbaya wa nchi yetu," alisema.

2 - Mfereji wa Panama: 'Zawadi ya ujinga ambayo haipaswi kutolewa'

Rais pia alizungumzia tena juu ya kuanza tena kwa Mfereji wa Panama, njia ya bahari inayounganisha bahari ya Pasifiki na Atlantiki.

Ilidhibitiwa na Marekani hadi mwaka 1999, mfereji huo ulikuwa "zawadi ya kijinga ambayo haingepaswa kutolewa" kwa Panama, kwa mujibu wa Trump.

Rais huyo aliishutumu nchi hiyo ya Amerika ya Kati kwa kuzitoza kodi meli za Marekani wakati ikiinufaisha China.

"Hatujafanya hivyo kwa China. Tutairudisha nyuma," Trump alisema, huku akipigiwa makofi na wafuasi wake, wakati Biden na Kamala Harris waliokuwa miongoni mwa hadhira wakioneka kutokuwa na hisia kuhusu kile alichokuwa akikizungumzia.

Mapema mwezi huu, Trump alikataa kutoa amri ya kutumia nguvu za kijeshi kuukamata mfereji huo. Alitoa madai hayo wakati wa mkutano na waandishi wa habari ambapo pia alidai kuwa Mfereji wa Panama unaendeshwa na wanajeshi wa China, bila kutoa ushahidi wowote.

3 - 'Jamii ambayo haioni rangi ya ngozi na msingi wa sifa'

Trump ameahidi kumaliza wiki hii "sera ya serikali ya kujaribu kuunda rangi na jinsia katika kila nyanja ya maisha ya umma na ya kibinafsi."

"Tubuni jamii ambayo haioni rangi ya ngozi na inategemea sifa," alisema.

"Kuanzia leo, itakuwa sera rasmi ya serikali ya Marekani kwamba kuna jinsia mbili tu, wanaume na wanawake."

Wakati wa kampeni za urais mwaka jana, Trump mara kwa mara alilaani sera ambazo ziliruhusu wanariadha wa jinsia mbili kushindana katika michezo ya wanawake na kupanua ulinzi wa haki za kiraia kwa watu waliobadili jinsia.

Utawala wa Trump huenda ukachukua hatua za kuhitaji nyaraka za shirikisho, ikiwa ni pamoja na pasipoti, kutafakari jinsia iliyopewa wakati wa kuzaliwa na kukomesha ufadhili wote wa serikali kwa ajili ya upasuaji wa kijinsia.

4 - 'Ghuba ya Amerika'

Trump alizungumzia tena kuhusu wazo lake la kuiita tena Ghuba ya Mexico Ghuba ya Amerika

"Marekani itarejesha nafasi yake ya haki kama taifa kubwa, lenye nguvu na linaloheshimika zaidi duniani, ikiamrisha heshima yake na kutamaniwa na ulimwengu wote," alisema.

"Katika muda mfupi, tutabadilisha jina la Ghuba ya Mexico kuwa Ghuba ya Amerika," alisema.

Ghuba ya Mexico iko kati ya pwani za mashariki mwa Mexico, kusini mashariki mwa Marekani, na magharibi mwa Cuba.

Kuna mikataba ya kimataifa juu ya mipaka ya baharini iliyoanzishwa na mashirika kama vile Mkataba wa Umoja wa Mataifa juu ya Sheria ya Bahari kati ya Marekani na Mexico, Marekani na Cuba, na Mexico na Cuba.

Sehemu hiyo ya maji iliitwa kwa mara ya kwanza Ghuba ya Mexico kwenye ramani za Ulaya za karne ya 16.

5 - 'Tutachimba mafuta'

Trump kwa mara nyingine ameahidi "kuchimba, visima vya mafuta", akihimiza uzalishaji wa mafuta ya visukuku na kuangamiza sekta ya vyanzo vya nishati mbadala.

"Mgogoro wa mfumuko wa bei ulisababishwa na kupanda kwa bei ya nishati na ndiyo maana leo pia nitatangaza dharura ya nishati ya kitaifa. Acha tujitokeze, tuyachimbe," alisema.

Rais wa Marekani ameahidi kuwa Marekani itakuwa ya "viwanda" tena.

"Tuna kitu ambacho hakuna taifa lingine la viwanda ambalo litakuwa nacho, kiasi kikubwa cha mafuta na gesi ya nchi yoyote duniani.

Tutaendesha bei, kujaza akiba yetu ya mafuta hadi juu, na kuuza nje nishati ya Amerika duniani kote. Tutakuwa taifa matajiri tena, ni dhahabu tuliyonayo chini ya miguu yetu ambayo itatusaidia kufanya hivyo," alisema.

6 - 'Siku ya Ukombozi'

Katika hotuba yake, Trump alikumbuka jaribio la mauaji alilopata wakati wa kampeni, wakati alipopigwa risasi kwenye sikio.

"Naamini maisha yangu yaliokolewa kwa sababu. Niliokolewa na Mungu ili kuifanya Marekani kuwa kubwa zaidi tena," alisema.

Rais aliendelea: "Tutachukua hatua kwa lengo na kasi ili kurejesha matumaini, ustawi, usalama na amani kwa raia wa kila rangi, dini, rangi na imani. Kwa raia wa Marekani, Januari 20, 2025, ni siku ya ukombozi."

Maneno haya kwa kawaida hutumiwa kutaja nchi ambazo zilikuwa chini ya uvamizi na vikosi vya kigeni.

7 - 'Nataka kuwa mpatanishi wa amani'

Trump pia ametoa wito wa umoja wa nchi hiyo na kusisitizia jukumu lake katika makubaliano ya kusitisha mapigano Gaza.

"Tutajenga tena jeshi lenye nguvu zaidi ambalo ulimwengu haujawahi kulishuhudia. Tutapima mafanikio yetu sio tu kwa vita tunavyoshinda, lakini pia kwa vita tunavyomaliza na, labda muhimu zaidi, kwa vita ambavyo hatuvipigani," alisema.

"Urithi wangu mkubwa utakuwa ule wa mtu wa amani na asiye na hatia, hicho ndicho ninachotaka kuwa, mleta amani na mtu asiye na hatia."

8 - Kupandisha bendera ya Marekani katika Mars

Kwa Wamarekani, Trump aliahidi kuwa urais wake utakuwa wakati wa "ujasiri na nguvu" katika nchi ambayo "inapanua eneo lake."

"Na tutafuatilia hatima yetu ya anga za mbali katika nyota, tukizindua mpango wa wanaanga wa Marekani kupanda nyota na milia kwenye sayari ya Mars."

Rais aliendelea kusema: "Malengo ni kiini cha taifa kubwa, na hivi sasa taifa letu lina matamanio zaidi kuliko taifa jingine lolote."

9 - 'Kurejesha uhuru wa kujieleza'

Rais Trump amesema "baada ya miaka mingi ya juhudi haramu na zisizo za kikatiba za serikali ya shirikisho kuzuia uhuru wa kujieleza," atasaini amri ya kiutendaji ya "kusimamisha mara moja udhibiti wote wa serikali na kurudisha uhuru wa kujieleza" kwa Marekani.

Pia alisema hataruhusu "nguvu za dola" kutumiwa kama "silaha ya kuwatesa wapinzani wa kisiasa," akimaanisha yeye mwenyewe binafsi..

"Chini ya uongozi wangu, tutarejesha haki, usawa chini ya utawala wa kikatiba," alisema.