Mlipuko wa jua ni nini na kwa nini unaweza kusababisha kukatika kwa umeme duniani?

Jua linashuhudia msururu wa shughuli ambazo zimesababisha mlipuko mkubwa zaidi mwaka huu uliorekodiwa na chombo cha uchunguzi cha Nasa Solar Dynamics Observatory.

Wakati wa jua kali , msururu unaoendelea wa chembe za chaji zinazojulikana kama upepo wa jua huikumba Dunia mara kwa mara.

Jambo hili linaloitwa hali ya anga au dhoruba ya jua, linaweza kuathiri baadhi ya sehemu za teknolojia duniani na hata kusababisha kukatika kwa umeme pamoja na kuwaathiri wanaanga angani, lakini halina madhara kwa yoyote binadamu duniani.

Je, mlipuko wa jua ni nini?

Dhoruba za jua ni sehemu ya asili ya mzunguko wa Jua letu. Hutokea wakati Jua linapotoa milipuko yenye nguvu kwa njia ya miale ya jua na hewa ya koroni (CMEs), ikimwaga nishati ya jua anga.

Miale ya jua ni mionzi kutoka kwenye Jua ambayo husafiri kwa kasi ya mwanga na kufika duniani chini ya dakika nane

Mara nyingi hutokea kwa kushirikiana na ejections ya molekuli ya coronal, ambayo ni mlipuko mkubwa wa nishati ya chaji ambayo, ingawa haisafiri kwa kasi ya mwanga, husafiri kwa mamilioni ya kilomita kwa saa.

Nguvu ya dhoruba za jua inaweza kutofautiana kwa wakati.

Nishati ya jua inaweza kutoa mwanga mkali angani unaojulikana kama aurora borealis, taa za kaskazini, au taa za kusini.

Mara nyingi hutokea kwa kushirikiana na ejections ya molekuli ya coronal, ambayo ni mlipuko mkubwa wa nishati ya chaji ambayo, ingawa haisafiri kwa kasi ya mwanga, husafiri kwa mamilioni ya kilomita kwa saa.

Nguvu ya dhoruba za jua inaweza kutofautiana kwa wakati.

Nishati ya jua inaweza kutokeza mwanga mkali angani unaojulikana kama aurora borealis, mwanga wa kaskazini, au mwanga wa kusini.

Dhoruba ya jua ina athari gani duniani?

Kulingana na NASA, miale ya jua na milipuko inaweza kuathiri mawasiliano ya redio, gridi za nishati, na ishara za urambazaji Duniani.

Mnamo 2017, miali miwili mikubwa toka kwenye uso wa jua ilitatiza vifaa kama vile mifumo ya GPS ..

Na mnamo Februari 2011, mwanga mkubwa wa jua ulitatiza mawasiliano ya redio kote Uchina.

Na katika hali mbaya zaidi mwaka 1989, mwanga mkali wa jua ulisababisha kukatika kwa umeme kwa saa tisa kwa mamilioni ya watu katika jimbo la Canada la Quebec.

Kabla ya hapo, mnamo 1859, mwanga mkubwa wa jua ulisababisha dhoruba ya kijiografia ambayo pia iliathiri njia za reli za enzi ya Victoria na nyaya za telegraph.

Na inaonekana kwamba tatizo hili bado ni tishio hadi leo, na watafiti katika Chuo Kikuu cha Lancaster wameonya mtandao wa reli wa Uingereza kuwa tayari kwa dhoruba ambayo, licha ya kuwa nadra, inaweza kuharibu reli hiyo.

Je, dhoruba za jua hutokea baada ya muda gani?

Jua limeundwa kutokana na gesi moto, inayochajiwa na umeme ambayo huunda uwanja wenye nguvu za sumaku.

Sehemu hii ina mzunguko unaoitwa mzunguko wa jua. Kama matokeo, uso wa Jua hupata vipindi vya kawaida vya utulivu na dhoruba.

Kila baada ya miaka 11, kwenye kilele cha mzunguko wa jua, nguzo za sumaku za kaskazini na kusini za jua hubadilika.

Kulingana na kikundi cha kimataifa cha wataalam kutoka kwa mradi wa pamoja kati ya NASA na Utawala wa Kitaifa wa Bahari na Anga wa Marekani, mzunguko wa sasa, unaoitwa "Solar Cycle 25", ulianza Desemba 2019.

Mzunguko wa jua huanza na kiwango cha chini cha jua. Katika awamu hii, Jua huwa na madoa machache zaidi —mabaki meusi ambayo huwasaidia watafiti kufuatilia shughuli za nyota katika jua.

Imetafsiriwa na Seif Abdalla