Kifo cha Shinzo Abe:Mauaji ya kushtua yanayoweza kuibadilisha Japan milele

Na Rupert Wingfield-Hayes BBC News, Nara

Tangu habari zitokee asubuhi ya leo za kupigwa risasi kwa Shinzo Abe, jumbe zimekuwa zikimiminika kutoka kwa marafiki na watu wanaowasiliana nao, wote wakiuliza swali moja: hii ingewezaje kutokea nchini Japan?

Nilihisi vivyo hivyo mimi mwenyewe. Kuishi hapa unazoea kutofikiria uhalifu wa kikatili.

Utambulisho wa mhasiriwa hufanya tu habari kuwa ya kushangaza zaidi.

Shinzo Abe huenda asiwe tena waziri mkuu wa Japani, lakini bado ni mtu mkubwa katika maisha ya umma ya Japani, na pengine mwanasiasa anayetambulika zaidi wa Japani katika miongo mitatu iliyopita.

Nani angetaka kumuua Abe? Na kwa nini?

Ninajaribu kufikiria sawa - kitendo kingine cha vurugu za kisiasa ambacho kinaweza kushtua vile vile kwa wakazi wa eneo hilo. Jambo linalokuja akilini ni kupigwa risasi kwa Waziri Mkuu wa Uswidi Olof Palme mnamo 1986.

Ninaposema kwamba watu hawafikirii kuhusu uhalifu wa kutumia nguvu hapa, sina haja ya kutia chumvi.

Ndiyo, kuna Yakuza, magenge ya uhalifu yaliyopangwa yenye jeuri hapa Japani. Lakini watu wengi huwa hawawasiliani nao. Hata Yakuza wanakwepa bunduki kwa sababu adhabu za kumiliki silaha haramu hazifai.

Kumiliki bunduki huko Japan ni kugumu sana. Inahitaji mtu asiwe na rekodi ya uhalifu, mafunzo ya lazima, tathmini ya kisaikolojia, na ukaguzi wa kina ikiwa ni pamoja na polisi wanaohoji majirani.

Kwa hivyo, uhalifu wa bunduki haupo hapa. Kwa wastani, kuna chini ya vifo 10 vinavyohusiana na bunduki nchini Japani kila mwaka. Mnamo 2017, kulikuwa na vitatu tu.

Si ajabu basi kwamba umakini mwingi umeelekezwa kwa mshukiwa na bunduki aliyotumia.

Yeye ni nani? Alipata wapi bunduki? Vyombo vya habari vya Japan vinaripoti kwamba kijana huyo mwenye umri wa miaka 41 ni mwanachama wa zamani wa vikosi vya ulinzi vya nchi hiyo, sawa na jeshi.

Lakini ukaguzi wa karibu unaonyesha alihudumu miaka mitatu tu katika jeshi la wanamaji. Bunduki aliyotumia ni ya kudadisiwa zaidi. Picha zake ikiwa chini baada tukio zinaonyesha kile kinachoonekana kama silaha iliyotengenezwa nyumbani. Mabomba mawili ya chuma zilizoshikana pamoja na mkanda mweusi na aina fulani ya kichochezi kilichotengenezwa kwa mikono. Inaonekana kama kitu kilichoundwa kutoka kwa mipango iliyopakuliwa nje ya mtandao.

Kwa hiyo, je, hili lilikuwa shambulio la kimakusudi la kisiasa, au kitendo cha mtu ambaye alitaka kuwa maarufu, kwa kumpiga risasi mtu maarufu? Hadi sasa, hatujui.

Japani kwa hakika imekuwa na sehemu yake ya mauaji ya kisiasa. Maarufu zaidi ni mwaka wa 1960 wakati kiongozi wa chama cha kisoshalisti cha Japan, Inejiro Asanuma, alipochomwa kisu tumboni na mtu mrengo wa kulia aliyekuwa na upanga wa samurai. Ingawa wenye siasa kali za mrengo wa kulia bado wapo nchini Japani, Abe, mzalendo wa mrengo wa kulia, hangeweza kulengwa.

Katika miaka ya hivi karibuni, tumeona aina nyingine ya uhalifu ikienea zaidi hapa. Mwanaume mtulivu, mpweke na mwenye chuki dhidi ya mtu au kitu.

Mnamo mwaka wa 2019, mwanamume alichoma moto jengo la studio maarufu ya uhuishaji huko Kyoto, na kuua watu 36.

Mwanaume huyo aliwaambia polisi kuwa alikuwa na chuki dhidi ya studio hiyo kwa sababu "imeiba kazi yake".

Katika kisa kingine mwaka wa 2008, kijana aliyekuwa na kinyongo aliendesha lori kwenye umati wa wanunuzi katika wilaya ya Akihabara ya Tokyo, kisha akatoka na kuanza kuwachoma visu watazamaji. Watu saba waliuawa.

Kabla ya kutekeleza shambulio hilo alikuwa amechapisha ujumbe mtandaoni akisema, "Nitaua watu huko Akihabara" na "Sina rafiki hata mmoja, nimepuuzwa kwa sababu mimi ni mbaya. Niko chini kuliko takataka".

Bado haijabainika iwapo upigaji risasi wa Abe unalingana na kundi la kwanza au la pili. Lakini inaonekana hakika kwamba mauaji yatabadilisha Japan.

Kwa kuzingatia jinsi Japan ilivyo salama, usalama hapa umelegezwa sana. Wakati wa kampeni za uchaguzi, kama ile inayoendelea, wanasiasa husimama kihalisi kwenye kona za barabara wakitoa hotuba na kusalamiana na wanunuzi na wapita njia.

Ni kwa hakika ndiyo sababu mshambuliaji wa Abe aliweza kukaribia na kufyatua silaha aliyokuwa ameificha .

Hilo hakika lazima libadilike baada ya leo.