Kamala Harris ni nani, makamu wa rais ambaye Biden anamuunga mkono kuwa rais?

Na Rachel Looker na Holly Honderich

BBC News

Chini ya miezi minne kabla ya uchaguzi, Makamu wa Rais Kamala Harris alijikuta katika hali ngumu.

Matokeo mabaya ya Rais Joe Biden kwenye jukwaa la mjadala ulichochea ukosoaji mkubwa kuhusu uwezo wake wa kushinda uchaguzi. Wasiwasi ulipozidi kuwa mvutano ndani ya chama cha Democratic, jina lake liliibuka miongoni mwa orodha ya wagombeaji mbadala.

Kwa tangazo la Bw Biden kwamba atahitimisha kampeni yake na kumuunga mkono, Bi Harris hatimaye amefikia nafasi ambayo alikuwa akitafuta kwa muda mrefu: kilele cha tiketi ya chama cha Democratic na uwezekano wa kuwa rais.

Lakini safari ya huko imekuwa ngumu na iliyojaa maswali magumu, haswa katika miezi ya hivi karibuni.

Miaka minne iliyopita, mgombea huyo wa mara moja wa uteuzi wa chama cha Democratic angekaribisha sifa za chama. Kufikia Julai 2024, Harris alikuwa katika hali ya hatari zaidi kama sehemu ya tiketi iliyokwama, nafasi yake ya muhula mwingine ikihusishwa na utendaji wa Bw Biden katika mdahalo.

Saa 24 baada ya mjadala huo, Bi Harris alichagua uaminifu mkubwa kwa Bw Biden.

Makamu wa rais alizungumza kwenye CNN, MSNBC na kwenye mkutano wa kampeni. Alitetea rekodi ya mshirika wake wa kisiasa na kumshambulia mpinzani wao, Rais wa zamani Donald Trump.

"Tunaamini katika rais wetu, Joe Biden, na tunaamini katika kile anachosimamia," alisema kwenye mkutano huo.

Bi Harris hakuwahi kuyumba huku kisima kipya cha uungwaji mkono ndani ya chama cha Democratic kikimsukuma kwenye uangalizi na wakosoaji walimshinikiza Bw Biden kustaafu.

Bado, ni nafasi ya pili katika kampeni za urais kwa mwanamke wa kwanza na vile vile mtu wa kwanza mweusi na mwenye asili ya Asia kuhudumu kama makamu wa rais.

Licha ya kuhangaika kuwavutia wapiga kura mwaka wa 2020 na kuwa na viwango vya chini vya kuidhinishwa wakati wa uongozi wake kama makamu wa rais, wafuasi wa Bi.Harris wanaashiria utetezi wake wa haki za uzazi, mvuto kwa wapiga kura weusi na historia yake kama mwendesha mashtaka ambaye angeshindana na sasa- aliyepatikana na hatia kujitetea kama anayestahili kuwa kamanda mkuu.

"Ninaamini amekuwa muhimu katika kushughulikia masuala muhimu kama vile haki za kupiga kura na mageuzi ya uhamiaji," Nadia Brown, mkurugenzi wa Mpango wa Mafunzo ya Wanawake na Jinsia katika Chuo Kikuu cha Georgetown, alisema.

"Pia amekuwa msaidizi mwenye nguvu zaidi wa Biden katika maswala ya ufikiaji wa utoaji mimba na ufikiaji kwa jamii ya watu weusi."

Jinsi Kamala alivyoinuka hadi kuwa makamu wa rais

Miaka mitano tu iliyopita, Bi Harris alikuwa seneta kutoka California akitarajia kushinda uteuzi wa chama cha Democratic kuwa rais.

Alianza kazi yake katika Ofisi ya Mwanasheria wa Wilaya ya Alameda na kuwa wakili wa wilaya - mwendesha mashtaka mkuu - wa San Francisco mnamo 2003, kabla ya kuchaguliwa kuwa mwanamke wa kwanza na mtu mweusi wa kwanza kuhudumu kama mwanasheria mkuu wa California, wakili mkuu na afisa wa utekelezaji wa sheria katika jimbo lenye watu wengi zaidi la Amerika.

Alipata sifa kama mmoja wa nyota wanaochipukia wa chama cha Democratic, akitumia kasi hii kumsukuma kuchaguliwa kama seneta mdogo wa California wa Marekani mwaka wa 2017.

Lakini malengo yake ya urais hayakufaulu mnamo 2020.

Utendaji wake mahiri wa mijadala haukutosha kufidia sera zilizotamkwa vibaya.

Kampeni yake ilikufa katika kipindi cha chini ya mwaka mmoja na ni Bw Biden ambaye alimrejesha Kamala mwenye umri wa miaka 59 kwenye darubini ya kitaifa kwa kumweka kwenye tiketi yake.

Gil Duran, mkurugenzi wa mawasiliano wa Bi Harris mwaka wa 2013 ambaye alikosoa kugombea kwake uteuzi wa urais, aliita "mabadiliko makubwa ya bahati kwa Kamala Harris".

"Watu wengi hawakufikiria kuwa alikuwa na nidhamu na umakini wa kupaa hadi nafasi katika Ikulu ya White House haraka sana ... ingawa watu walijua alikuwa na matamanio na uwezo wa nyota. Ilikuwa wazi kila wakati kwamba alikuwa na talanta mbichi," Duran anasema.

Bi Harris alizingatia mipango kadhaa muhimu akiwa katika Ikulu ya White House na alikuwa muhimu katika baadhi ya mafanikio ya utawala wa Biden.

Alizindua ziara ya nchi nzima ya "Pigana kwa Uhuru wa Uzazi" akitetea wanawake kuwa na haki ya kufanya maamuzi kuhusu miili yao. Aliangazia madhara yaliyosababishwa na marufuku ya utoaji mimba na akatoa wito kwa Congress kurejesha ulinzi wa Roe v Wade baada ya majaji wa Mahakama ya Juu kubatilisha haki ya kikatiba ya kutoa mimba mwaka wa 2022.

Bi Harris aliweka rekodi mpya ya kura nyingi zaidi za kuvunja pande zote kutoshana na makamu wa rais katika historia ya Seneti. Kura yake ilisaidia kupitisha Sheria ya Kupunguza Mfumuko wa Bei na Mpango wa Uokoaji wa Marekani, ambao ulitoa ufadhili wa misaada ya COVID ikijumuisha malipo ya vichocheo.

Kura yake ya kuvunja kura pia ilithibitisha Jaji Ketanji Brown Jakson katika Mahakama ya Juu.

Lakini pia alijitahidi kufikia mvuto mpana miongoni mwa Wamarekani, akikabiliwa na ukosoaji kutoka pande zote.

Licha ya mielekeo ya mrengo wa kushoto katika masuala kama vile ndoa za wapenzi wa jinsia moja na hukumu ya kifo, alikabiliwa na mashambulizi ya mara kwa mara kwa kutokuwa na msimamo legevu zaidi kwa baadhi ya wapiga kura wa Kidemokrasia. "Kamala ni askari" lilikuwa ni jibu la kawaida katika kampeni ya 2020.

Bw Biden pia alitoa wito kwa Bi Harris kuongoza juhudi za kushughulikia sababu kuu za uhamiaji huku idadi kubwa ya wahamiaji wakikimbilia mpaka wa Marekani na Mexico, suala ambalo wapinzani wanalitaja kuwa ambalo hajapiga hatua za kutosha.

Alipokea upinzani kutoka kwa Republican na baadhi ya Democrats kwa kuchukua miezi sita kupanga safari ya mpaka baada ya kuingia ofisini.

Lakini katika wiki za hivi majuzi, huku uvumi kuhusu uwezo wa Bw Biden kushinda Novemba ukizidi, alipata msingi mpya wa kumuunga mkono.

Njia nyingi za Kamala Harris kujitambua

Mzaliwa wa Oakland, California, kwa wazazi wawili wahamiaji - mama mzaliwa wa India na baba mzaliwa wa Jamaika - wazazi wake walitalikiana akiwa na umri wa miaka mitano na alilelewa hasa na mama yake Mhindu, Shyamala Gopalan Harris, mtafiti wa saratani na mwanaharakati wa haki za kiraia.

Alikua akijishughulisha na urithi wake wa Kihindi, akiungana na mamake kutembelea India, lakini Bi Harris amesema kwamba mamake alikubali utamaduni wa watu weusi wa Oakland, akiwazamisha binti zake wawili - Kamala na dadake mdogo Maya - ndani ya utamaduni huo.

“Mama yangu alielewa vizuri kwamba alikuwa akiwalea mabinti wawili weusi,” aliandika katika wasifu wake The Truths We Hold. "Alijua kwamba nchi yake ya asili ingetuona mimi na Maya kama wasichana weusi na alikuwa amedhamiria kuhakikisha kwamba tutakua wanawake weusi wanaojiamini na wenye kujivunia."

Mizizi na malezi yake ya watu wa kabila mbili humaanisha kwamba anajumuisha na anaweza kujihusisha na kuvutia utambulisho mbali mbali wa Marekani. Shemu hizo za nchi ambazo zimeshuhudia mabadiliko ya haraka ya idadi ya watu, mabadiliko ya kutosha kubadilisha siasa za eneo fulani, yanaona alama ya matarajio ndani yake.

Lakini ilikuwa ni wakati wake katika Chuo Kikuu cha Howard, moja ya vyuo vikuu vya watu weusi maarufu kihistoria, ambayo ameelezea kuwa kati ya uzoefu mzuri zaidi wa maisha yake.

Lita Rosario-Richardson alikutana na Kamala Harris akiwa Howard katika miaka ya 1980 wakati wanafunzi wangekusanyika katika eneo moja la chuo kikuu ili kujumuika na kujadili siasa, mitindo na uvumi.

"Niliona alikuwa na hisia kali ya kubishana," alisema.

Walishikamana juu ya uwezo wa mjadala wa nguvu na warepublican wa chuo kikuu, uzoefu wao wa kukua na mama wasio na waume, hata wote wawili wakiwa ishara ya nyota ya Libra. Ilikuwa enzi ya malezi ya kisiasa pia.

"Reagan alikuwa rais wakati huo na ilikuwa enzi ya ubaguzi wa rangi na kulikuwa na mazungumzo mengi juu ya kubadilishana mawazo na 'trans Africa' na suala la likizo ya Martin Luther King," Bi Rosario-Richardson alisema.

"Tunajua kuwa, kuwa vizazi vya watu watumwa na watu wa rangi inayotoka kwenye ukoloni, kwamba tuna jukumu maalum na kuwa na elimu kunatupa nafasi maalum katika jamii kusaidia kuleta mabadiliko," alifafanua - ilikuwa falsafa na wito wa kuchukua hatua ambao ulikuwa sehemu ya uzoefu wa chuo kikuu Bi Harris aliishi na kushuhudia.

Lakini Bi Harris pia anafanya kazi kwa urahisi katika jamii nyingi za wazungu. Miaka yake ya mapema ilijumuisha kipindi kifupi huko Kanada. Wakati Bi Gopalan Harris alipofanya kazi ya kufundisha katika Chuo Kikuu cha McGill, Bi Harris na dadake mdogo Maya walienda naye, wakihudhuria shule huko Montreal kwa miaka mitano.

Bi Harris anasema kila mara amekuwa akiridhika na utambulisho wake na anajielezea kama "Mmarekani".

Aliiambia Washington Post mnamo 2019 kwamba wanasiasa hawapaswi kutoshea kwenye 'vyumba vya utambulisho' kwa sababu ya rangi au asili yao.

"Hoja yangu ilikuwa: Mimi ni nani. Ninaijua vizuri. Unaweza kuhitaji kuigundua, lakini nimeridhika nayo," alisema.

Uundaji wa Kamala wa 'klabu ya mdahalo'

Tangu mapema kabisa, kama rafiki yake Bi Rosario-Richardson anavyothibitisha, alionyesha ujuzi ambao ulimruhusu kuwa mmoja wa wanawake wachache kuvunja vizuizi.

"Hilo ndilo lililonivutia kumfanya ajiunge na timu ya mdahalo [katika Chuo Kikuu cha Howard], kutokuwa na woga," alisema.

Busara na ucheshi ni sehemu ya ghala hilo la silaha zake.Katika video iliyotumwa kwenye mtandao wake wa kijamii mnamo 2020 baada ya kushinda uchaguzi, anashiriki habari za ushindi huo - kwa kicheko kikali sana - na Bw Biden: "Tumeshinda ,Tumeshinda Joe. Utakuwa rais ajaye wa Marekani!"

Kicheko alichosalimia nacho rais mteule wa wakati huo, wakati wa kupiga simu hiyo ya kwanza muhimu, kilikuwa ni kile ambacho rafiki yake alikitambua mara moja na kwa ukaribu.

"Inaonyesha wazi utu wake, hata kwa muda mfupi ambao amekuwa kwenye kampeni."

"Siku zote amekuwa na kicheko hicho, amekuwa na ucheshi pia, alikuwa na mwerevu - hata katika muktadha wa mjadala wa chuo kikuu - kupata pointi hizo."

Uwezo wa kuwasilisha makali kwa wapinzani wake katika mjadala wa moja kwa moja ulikuwa sehemu kubwa ya kasi ya kuanza kwa azma yake ya kuwania uteuzi wa urais wa chama cha Democratic'

Kamala, 'Momala', mtunzi wa historia

Mnamo 2014, Seneta wa wakati huo Harris alifunga ndoa na wakili Doug Emhoff na kuwa mama wa kambo wa watoto wake wawili.

Aliandika nakala ya jarida la Elle mnamo 2019 kuhusu uzoefu wa kuwa mama wa kambo na akafichua jina ambalo litakuja kutawala vichwa vingi vya habari siku zilizofuata.

"Mimi na Doug tulipooana, Cole, Ella, na mimi tulikubaliana kwamba hatukupenda neno 'mama wa kambo'. Badala yake walikuja na jina 'Momala'."

Walionyeshwa kama kielelezo cha familia ya kisasa ya Waamerika "iliyochanganyika", taswira ambayo vyombo vya habari vilichukua na ambayo ilichukua inchi nyingi kuhusu jinsi tunavyozungumza kuhusu wanasiasa wa kike.

Wengi wanahoji kwamba anapaswa pia kuonekana na kutambuliwa kama mzao wa aina nyingine ya familia na ambayo ni mrithi wa vizazi vya wanaharakati wa wanawake weusi.

"Yeye ndiye mrithi wa urithi wa waandaaji wa ngazi ya chini, viongozi waliochaguliwa, na wagombeaji ambao hawakufaulu ambao walifungua njia hii hadi Ikulu ya White House. Wanawake weusi wanaonekana kama nguvu ya asili ya kisiasa katika siasa za kidemokrasia na chama cha Democratic," Nadia Brown, profesa msaidizi wa sayansi ya siasa na masomo ya Waafrika Wamarekani katika Chuo Kikuu cha Purdue, aliiambia BBC.

Fannie Lou Hamer, Ella Baker na Septima Clark ni baadhi ya majina anayofuata katika nyayo zake, Bi Brown anasema.

"Ushindi wake ni wa kihistoria lakini sio wake peke yake. Umeshirikiwa na wanawake wengi weusi waliofanikisha siku hii."

Imetafsiriwa na Yusuf Jumah