Vita vya Ukraine: Jinsi hatima ya Putin inavyofungamana na uvamizi wa Urusi

Ninaendelea kufikiria jambo nililosikia kwenye TV ya serikali ya Urusi miaka mitatu iliyopita.

Wakati huo Warusi walikuwa wakihimizwa kuunga mkono mabadiliko ya katiba ambayo yangemwezesha Vladimir Putin kusalia madarakani kwa miaka 16 zaidi.

Ili kuushawishi umma, mtangazaji huyo wa habari alionyesha Rais Putin kama nahodha wa baharini akiongoza meli nzuri Urusi kupitia maji yenye dhoruba ya machafuko ya ulimwengu.

"Urusi ni chemchemi ya utulivu, bandari salama," aliendelea. "Kama si Putin ingekuwaje kwetu?"

Ni kama chemichemi ya utulivu na bandari salama. Mnamo tarehe 24 Februari 2022, nahodha wa Kremlin alisafiri kwa dhoruba aliyojitengenezea mwenyewe. Na moja kwa moja akaelekea kwenye kilima cha barafu.

Uvamizi wa Vladimir Putin nchini Ukraine umesababisha vifo na uharibifu kwa jirani ya Urusi.

Imesababisha majeruhi makubwa ya kijeshi kwa nchi yake mwenyewe: makadirio mengine yanaweka idadi ya wanajeshi wa Urusi waliokufa katika makumi ya maelfu.

Mamia ya maelfu ya raia wa Urusi wameandikishwa jeshini na wafungwa wa Urusi (pamoja na wauaji waliopatikana na hatia) wamesajiliwa kupigana nchini Ukraine.

Wakati huo huo, vita hivyo vimeathiri bei ya nishati na chakula duniani kote na vinaendelea kutishia usalama wa Ulaya na kimataifa.

Kwa nini rais wa Urusi alianzisha vita?

"Uchaguzi wa rais wa Urusi wa 2024 ulikuwa ukikaribia," anasema mwanasayansi wa siasa Ekaterina Shulman.

"Miaka miwili kabla ya kura hiyo [Urusi] walitaka tukio la ushindi.

Mnamo 2022 wangefikia malengo yao. Mnamo 2023 ingekuwa katika akili za Warusi wengi bado wanafikiria jinsi walivyokuwa na bahati ya kuwa na nahodha kama huyo anayeongoza meli, sio tu kuwavusha salama katika dhoruba lakini kuwaleta kwenye ufuo mpya na tajiri zaidi. Kisha mwaka wa 2024 watu wangepiga kura. Kwa wingi. Nini kinaweza kukoseka?"

Kuna mengi, ikiwa mipango yako sio ya kueleweka na imejaa makosa.

Kremlin ilitarajia "operesheni yake maalum ya kijeshi" kufanikiwa haraka sana. Ndani ya wiki kadhaa tu, ilifikiri, Ukraine itakuwa tayari imerejea kuwa nyuma ya Urusi. Rais Putin alikuwa amepuuza sana uwezo wa Ukraine wa kuleta upinzani na kupigana, pamoja na azma ya mataifa ya Magharibi kuunga mkono Kyiv.

Hata hivyo, kiongozi wa Urusi bado hajakubali kwamba alifanya makosa kuivamia Ukraine.

Njia ya Bw Putin ni kuendelea mbele, kufanya hali kuwa mbaya zaidi ili kuongeza hatari.

Ambayo inanifikisha kwenye maswali mawili muhimu: Je, Vladimir Putin anaionaje hali hiyo mwaka mmoja baadaye na ni nini itakuwa hatua yake ijayo nchini Ukraine?

Wiki hii alitoa vidokezo.

Hotuba yake kuhusu hali ilivyo kwa taifa ilikuwa imejaa kinyongo dhidi ya nchi za Magharibi.

Aliendelea kulaumu Marekani na Nato kwa vita vya Ukraine, na kuonyesha Urusi kama isiyo na hatia. Uamuzi wake wa kusimamisha ushiriki wa mkataba wa mwisho uliosalia wa kudhibiti silaha za nyuklia kati ya Urusi na Marekani wa New Start, unaonyesha kuwa Rais Putin hana nia ya kujiondoa Ukraine au kumaliza mzozo wake na nchi za Magharibi.

Siku iliyofuata, katika uwanja wa mpira wa Moscow, Bw Putin alishiriki jukwaa na wanajeshi wa Urusi waliorudi kutoka vitani.

Katika kile kilichoonekana kuwa maandamano ya wafuasi wanaopendelea Urusi, Rais Putin aliuambia umati kwamba "kuna vita vinavyoendelea hivi sasa kwenye mipaka ya kihistoria ya [Urusi]" na kuwasifu "ujasiri " wa wapiganaji wa Urusi.

Hitimisho: usitarajie Kremlin kubadili msimamo wake. Rais huyu wa Urusi sio wa kubadilika badilika.

"Ikiwa hatakabiliwa na upinzani, ataenda mbali kadri awezavyo," anaamini Andrei Illarionov, mshauri wa zamani wa kiuchumi wa Rais Putin.

"Hakuna njia nyingine ya kumzuia zaidi ya upinzani wa kijeshi."

Lakini vipi kuhusu mazungumzo juu ya vifaru? Je, mazungumzo ya amani na Bw Putin yanawezekana?

"Inawezekana kukaa chini na mtu yeyote," Andrei Illarionov anaendelea, "lakini tuna rekodi ya kihistoria ya kukaa chini na Putin na kufanya makubaliano naye.

"Putin alikiuka nyaraka zote. Makubaliano ya kuundwa kwa Jumuiya ya Nchi Huru, Mkataba wa nchi mbili kati ya Urusi na Ukraine, Mkataba wa mpaka unaotambulika kimataifa wa Urusi na Ukraine, Mkataba wa Umoja wa Mataifa, Sheria ya Helsinki ya 1975, Mkataba wa Budapest. Nakadhalika. Hakuna nyaraka ambayo hangekiuka."

Linapokuja suala la kuvunja makubaliano, viongozi wa Urusi wana orodha ndefu wenye kinyongo nayo juu ya Magharibi.

Kinachoongoza kwenye orodha hiyo ni madai ya Moscow kwamba nchi za Magharibi zilivunja ahadi ilizotoa katika miaka ya 1990 kutopanua muungano wa Nato kuelekea mashariki.

Na bado katika miaka yake ya mwanzo ya uongozi, Vladimir Putin alionekana kutoiona Nato kama tishio.

Mwaka wa 2000 hata hakuitenga Urusi siku moja kuwa mwanachama wa Muungano.

Miaka miwili baadaye, alipoulizwa kutoa maoni yake kuhusu nia ya Ukraine ya kujiunga na Nato, Rais Putin alijibu: "Ukraine ni nchi huru na ina haki ya kujichagulia jinsi ya kujihakikishia usalama wake..." Alisisitiza kuwa suala hilo halitafunika uhusiano kati ya Moscow na Kyiv.

Putin circa 2023 ni mhusika tofauti sana. Akiwa amekasirishwa na "Magharibi ya pamoja", anajifanya kuwa kiongozi wa ngome iliyozingirwa, akizuia majaribio ya madai ya maadui wa Urusi kuharibu nchi yake.

Kutokana na hotuba na maoni yake - na marejeo yake kwa watawala wa kifalme wa Urusi kama vile Peter Mkuu na Catherine Mkuu - Bw Putin anaonekana kuamini kwamba anatazamiwa kuunda upya ufalme wa Urusi katika sura au umbo fulani.

Lakini kwa gharama gani kwa Urusi?

Rais Putin aliwahi kujipatia sifa kwa kuleta utulivu katika nchi yake.

Hilo limetoweka huku kukiwa na ongezeko la wanajeshi waliojeruhiwa, usajili wa wanajeshi wa akiba na vikwazo vya kiuchumi.

Warusi laki kadhaa wameondoka nchini mwao tangu kuanza kwa vita, wengi wao wakiwa vijana, wenye ujuzi na elimu: jambo ambalo litaumiza uchumi wa Urusi hata zaidi.

Kama matokeo ya vita, ghafla, kuna vikundi vingi karibu vyenye silaha, pamoja na kampuni za kijeshi za kibinafsi, kama kikundi cha Wagner cha Yevgeny Prigozhin na vita vya kikanda.

Mahusiano na vikosi vya kawaida vya jeshi hayako sawa.

Mgogoro kati ya Wizara ya Ulinzi ya Urusi na mamluki wa Wagner ni mfano wa mapigano ya umma ndani ya wasomi.

Kutokuwa na utulivu pamoja na majeshi ya kibinafsi ni hatari.

"Vita vya wenyewe kwa wenyewe vina uwezekano wa kuifunika Urusi kwa miaka kumi ijayo," anaamini Konstantin Remchukov, mmiliki na mhariri wa gazeti la Nezavisimaya Gazeta lenye makao yake Moscow.

"Kuna vikundi vingi vya maslahi ambavyo vinaelewa kuwa katika hali hizi kuna nafasi ya kugawanya tena utajiri."

"Nafasi halisi ya kuepuka vita vya wenyewe kwa wenyewe itakuwa ikiwa mtu sahihi ataingia madarakani mara baada ya Putin. Mtu ambaye ana mamlaka juu ya wasomi na uthubutu wa kuwatenga wale wanaotaka kutumia vibaya hali hiyo."

"Je, wasomi wa Kirusi wanajadili nani mwanamume au mwanamke sahihi?" Ninamuuliza Konstantin.

"Kimya. Taa zikiwa zimezimwa. Wanajadili hili. Watapaza sauti zao."

"Na Putin anajua kwamba majadiliano haya yanafanyika?"

"Anajua. Nadhani anajua kila kitu."

Wiki hii spika wa baraza la chini la bunge la Urusi alitangaza: "Maadamu kuna Putin, kuna Urusi."

Ilikuwa ni kauli ya uaminifu, lakini si kweli. Urusi itaishi - imeweza kwa karne nyingi.

Hatima ya Vladimir Putin, hata hivyo, sasa hivi inahusishwa bila kubatilishwa na matokeo ya vita vya Ukraine.