Kwa nini 'uwezo mkubwa' wa China unazitia wasiwasi Ulaya na Marekani?

Aprili mwaka huu, "uzalisaji kupita kiasi" ghafla lilikuwa neno maarufu katika biashara ya nje ya China - kuanzia tarehe 4 hadi 9, Waziri wa Hazina wa Marekani Yellen alitembelea China na kutaja viwanda vitatu vya China vilivyo na uwezo mkubwa unaoweza kuidhuru Marekani; tarehe 16, Kansela Scholz wa Ujerumani alitembelea China na kuibua tena wasiwasi kuhusu "uzalishaji kupita kiasi".

China pia imejitetea mara nyingi. Maafisa kutoka Wizara ya Fedha, Wizara ya Biashara, na hata Waziri Mkuu Li Qiang wote wamejibu. Jambo la msingi ni kwamba kwa mtazamo wa kimataifa, hakuna uzalishaji wa kupindukia katika viwanda hivi, na hata ikiwa kuna ziada fulani, ni kawaida chini ya uchumi unaotegemea soko.

Inafaa kukumbuka kuwa kabla ya Aprili, majadiliano na wasiwasi juu ya "uzalishaji kupita kiasi" ulikuwepo sana katika muktadha wa Uchina na maoni ya vyombo vya habari.

Ikiwa kweli kuna "uzalishaji kupita kiasi", kwa nini inahusu Ulaya na Marekani? Je, mzozo huu wa kibiashara utasambaa hadi kwenye ulingo wa kisiasa?

Lawama za Ulaya na Marekani

"Marekani inaelewa kwamba viwanda vinavyoibukia viliathirika na uagizaji wa bidhaa za bei nafuu kutoka China kama vile chuma miaka 10 iliyopita." Yellen alisema wakati wa ziara yake ya hivi majuzi nchini China kwamba lengo la ziara hii lilikuwa kulenga magari ya umeme ya China na sola. Kuwasiliana na serikali ya China kuhusu masuala ya uzalishaji mwingi katika paneli za jua na bidhaa nyingine za nishati safi ambazo zinatishia wazalishaji nchini Marekani na nchi nyingine.

Pia alielezea mantiki nyuma yake. Kuna msaada mkubwa kwa viwanda kama vile magari mapya ya umeme, na uwezo wa uzalishaji umeongezeka kwa kiasi kikubwa. Walakini, mahitaji ya ndani ya Uchina ni dhaifu, kwa hivyo kuna uwekezaji kupita kiasi katika tasnia na bei za bidhaa. Bidhaa hizi zinaposafirishwa kwenda Ulaya na Marekani, hali ya makampuni ya ndani itakuwa matatani, kama vile chuma cha China kilichukua soko la kimataifa kwa dhoruba zaidi ya muongo mmoja uliopita. Zaidi ya hayo, "uchumi wa China ni mkubwa sana leo, na hatua zinazochukuliwa na mashirika ya China zinaweza kubadilisha bei za kimataifa na zinaweza kuweka maisha ya makampuni nchini Marekani na nchi nyingine kutiliwa shaka."

Scholz alisema katika hotuba yake katika Chuo Kikuu cha Tongji huko Shanghai, "Wakati fulani, kutakuwa na magari ya Wachina nchini Ujerumani na Ulaya. Kitu pekee ambacho lazima kiwe wazi ni kwamba ushindani lazima uwe wa haki. Kwa maneno mengine, hakuwezi kuwa na utupaji.

Mnamo Aprili 17, Yan Ci, mwenyekiti wa Chama cha Wafanyabiashara wa Umoja wa Ulaya nchini China, alisema kuwa shirika hilo liligundua kuwa China ina "uwezo mkubwa zaidi wa uzalishaji", iwe katika kemikali, metali au magari ya umeme. "Takriban hakuna makampuni ambayo nimewasiliana nayo ambayo hayakabiliwi na tatizo hili," na uwezo huu wa ziada wa uzalishaji utaingia sokoni katika miaka michache ijayo.

Yanci aliongeza, "Ulaya haiwezi kukubali kwamba viwanda vinavyounda msingi wa viwanda vya Ulaya vinabanwa nje ya soko kutokana na bei za chini. Kwa wakati huu, biashara inakuwa suala la usalama, na nadhani China bado haijatambua hili kikamilifu. " Uchina na Ulaya zinakabiliwa na "ajali ya treni ya mwendo wa polepole", na msuguano wa kibiashara kati ya pande hizo mbili unaweza kubadilika na kuwa vita kamili ya biashara.

Kujitetea kwa China

Katika kukabiliana na shutuma kutoka Marekani na Ulaya, China ina utetezi kuu tatu:

Kwanza, kukataa kwamba uzalishaji wa kupindukia upo. Mantiki nyuma ya hili ni kwamba viwanda vinavyolaumiwa havijawakilishwa sana kimataifa. Liao Min, Makamu Waziri wa Fedha wa China, alisema kwa mujibu wa Shirika la Nishati la Kimataifa, mahitaji ya kimataifa ya magari mapya ya umeme yatafikia uniti milioni 45 mwaka 2030, mara 4.5 ya mwaka 2022; mahitaji ya kimataifa ya uwezo mpya wa photovoltaic uliosakinishwa yatafikia GW 820, ambayo ni Takriban mara 4 ya mwaka 2022. Uwezo wa sasa wa uzalishaji uko mbali na kukidhi mahitaji ya soko, hasa mahitaji makubwa ya uwezekano wa bidhaa mpya za nishati katika nchi nyingi zinazoendelea.

Pili, hata kama kuna ziada, ni sheria ya kawaida ya soko. Baada ya kukutana na Kansela Scholz wa Ujerumani, Waziri Mkuu wa China Li Qiang alisema katika mkutano na waandishi wa habari kwamba chini ya hali ya uchumi wa soko, uwiano kati ya usambazaji na mahitaji ni mdogo, na usawa ni jambo la kawaida. Uzalishaji wa wastani unaozidi mahitaji unafaa kwa ushindani wa soko na maisha ya walio bora zaidi.

Kwa kweli, Yellen pia anafahamu utata huu. Kabla ya kuzuru China, Yellen aliambia vyombo vya habari vya Marekani, "Nimekuwa na mtazamo huu tangu nilipokuwa mtoto: Ikiwa mtu atakuuzia kitu kwa bei ya chini, unapaswa kuandika barua ya shukrani. Hiki kimsingi ndicho uchumi wa kawaida unasema." Lakini aliongeza, "Sitawahi kusema 'tuma barua ya asante' tena."

Mwanamtandao kwenye mtandao wa Kichina ambaye alidai kujishughulisha na biashara ya nje alisema, "Ikiwa usambazaji wa ndani unazidi mahitaji, inamaanisha kupita kiasi. Kulingana na mantiki hii, Ufaransa ina uwezo wa ziada wa uzalishaji wa divai nyekundu, Australia ina uwezo wa ziada wa uzalishaji wa madini ya chuma, na Ujerumani. ina uwezo wa ziada wa uzalishaji wa magari..."

Mnamo Agosti 16, 2022, Biden alitia saini rasmi Sheria ya Kupunguza Mfumuko wa Bei (IRA), akiwekeza dola bilioni 369 za Kimarekani kushughulikia mabadiliko ya hali ya hewa, na itazingatia kusaidia maendeleo ya tasnia ya nishati safi kama vile magari ya umeme. Kwa magari mapya yaliyoundwa Marekani, watumiaji wanaweza kupokea hadi $7,500 kama ruzuku. Mswada huo umesababisha hata msuguano wa kibiashara kati ya Marekani na Umoja wa Ulaya.

Ruzuku ya viwanda vya China kwa magari mapya ya nishati ilighairiwa katika mwaka huo huo ambao Mekani ilianza kutoa ruzuku. Ruzuku kwa kila gari ilikuwa kati ya dola 1,000 hadi 2,000 za Kimarekani, na ruzuku hiyo ilifikia yuan bilioni 150 katika miaka 12.

Je, kweli China ina uzalishaji kupita kiasi?

Inafaa kukumbuka kuwa kabla ya Aprili, majadiliano na wasiwasi juu ya "uzalishaji zaidi" ulikuwepo sana katika muktadha rasmi wa Uchina na maoni ya vyombo vya habari.

Kwa mfano, Mkutano Mkuu wa Kiuchumi uliofanyika mwishoni mwa mwaka jana ulionyesha kwamba kukuza zaidi ufufuaji wa uchumi kunahitaji kukabiliana na matatizo na changamoto, ikiwa ni pamoja na "uzalishaji mkubwa katika baadhi ya viwanda." Hili lilisisitizwa katika ripoti ya kazi ya serikali ya "Vikao Viwili" mwezi Machi mwaka huu.

Mara ya mwisho "uzalishaji kupita kiasi" ulionekana kwenye Mkutano Mkuu wa Kiuchumi ilikuwa miaka mitano iliyopita.

Mwishoni mwa mwaka wa 2023, kiwango cha utumiaji wa uwezo wa utengenezaji wa magari, mawasiliano ya kompyuta, tasnia ya nguo, utengenezaji wa chakula, utengenezaji wa dawa na mashine za umeme ni chini zaidi kuliko ile ya mwisho wa 2016.

Matatizo sawa, wasiwasi tofauti

"Ingawa Uchina, Ulaya na Marekani zote zina wasiwasi juu ya uzalishaji kupita kiasi, wasiwasi mahususi wa pande zote mbili ni tofauti." Su Yue, mchumi mkuu wa China katika Economist Intelligence Unit (EIU),, aliiambia BBC kwamba watunga sera wa China wana wasiwasi zaidi kuhusu ushindani usio na utaratibu, wakati washirika wa biashara wanajali zaidi ukuaji wa haraka wa uwezo wa jumla wa uzalishaji na pato la China. Hii pia inaeleza kwa nini Yellen ameelezea wasiwasi wake kuhusu ugavi kupita kiasi na ruzuku zinazoweza kuwa zisizo za haki katika soko la magari ya umeme (EV), ingawa utumiaji wa uwezo wa EV sio chini kulingana na viwango vya Uchina.

"Tunatarajia kutakuwa na uchunguzi zaidi wa kupinga utupaji katika tasnia ya utengenezaji wa China katika kipindi kilichosalia cha mwaka, haswa wakati wasiwasi wa mfumuko wa bei ukipungua katika nchi nyingi. Uchunguzi huu unaweza kuenea hadi kwa viwanda vya Uchina vya Ng'ambo, vikiwemo vile vya nchi za ASEAN. Aidha, mwaka wa uchaguzi wa Marekani unapokaribia, wagombea hao wawili wanaweza kuwa wabishi zaidi katika matamshi yao dhidi ya China ili kupata uungwaji mkono kutoka kwa wapiga kura.”

Chim Lee, mchambuzi wa Uchina katika Kitengo cha (EIU), aliiambia BBC kwamba uwezo wa kupita kiasi upo katika baadhi ya maeneo ya sekta ya viwanda ya China na utaendelea. Hata hivyo, mvutano wa kibiashara hautokani tu na wasiwasi juu ya uwezo mkubwa lakini pia kutokana na kuongezeka kwa ushindani wa bidhaa za China.

China na Marekani zinaonekana kuwa na uelewa wa kimya juu ya suala hili. Wakati Yellen alipokuwa Uchina, alisisitiza kwamba "wasiwasi juu ya uzalishaji kupita kiasi hausukumwi na hisia za kuipinga China au hamu ya kutengana." Badala yake, zinasukumwa na hamu ya kuzuia kukosekana kwa usawa wa kiuchumi wa kimataifa na kuanzisha uhusiano mzuri wa kiuchumi na China.

Imetafsiriwa na Jason Nyakundi na kuhaririwa na Dinah Gahamanyi