Kwa nini Elon Musk anazindua maelfu ya setilaiti?

Kampuni ya SpaceX ya Elon Musk imekuwa ikizindua maelfu ya setilaiti angani. Watu wengi wanasema wameziona angani.

Ni sehemu ya mradi wa Starlink, ambao unalenga kutoa huduma ya intaneti ya kasi ya juu zaidi kutoka anga za juu, hadi maeneo ya mbali Dunia.

Starlink ni nini na inafanya kazi vipi?

Starlink inatoa hudoma ya intaneti kupitia mtandao mkubwa wa setilaiti. Inawalenga watu wanaoishi maeneo ya mbali ambayo hayawezi kupata intaneti ya kasi ya juu zaidi.

"Kuna watu nchini Uingereza ambao wako katika kundi hilo, lakini kuna wengine wengi zaidi duniani, katika maeneo kama Afika,"anasema Dk Lucinda King, Msimamizi wa Miradi ya Anga za Juu katika Chuo Kikuu cha Portsmouth.

Satelaiti za Starlink zimewekwa katika obiti ya kiwango cha chini kuzunguka Dunia ili kufanya kasi ya kuunganisha kati ya satelaiti na ardhi haraka iwezekanavyo.

Hatahivyo, satelaiti nyingi za kiwango cha chini zinahitajika ili kufikia ulimwengu kwa ukamilifu.

Inafikiriwa kuwa Starlink imeweka 3,000 kati yao angani tangu 2018. Hatimaye inaweza kutumia 10,000 au 12,000, anasema Chris Hall.

"Kutumia satelaiti hutatua tatizo la kupata miunganisho ya intaneti kwenye maeneo ya mbali katika jangwa na milima," anasema.

"Inapita hitaji la kujenga idadi kubwa ya miundombinu, kama nyaya na milingoti, kufikia maeneo hayo."

Starlink inagharimu kiasi gani na ni nani atakayeitumia?

Ikilinganishwa na watoa huduma wa kawaida wa mtandao, Starlink sio nafuu.

Ikilinganishwa na watoa huduma wa kawaida wa mtandao, Starlink sio nafuu. Inawatoza wateja dola 99 kwa mwezi. Vyombo kama dish na router vinahitajika kuunganishwa na setilaiti kwa gharama ya dola 549.

Hata hivyo, 96% wakazi nchini Uingereza tayari wanapata mtandao wa kasi ya juu, ikilinganishwa na 90% ya wakazi EU na Marekani.

"Nchi nyingi zilizoendelea tayari zimeunganishwa vyema," anasema Profesa Sa'id Mosteshar wa Taasisi ya Sera na Sheria ya Anga ya Chuo Kikuu cha London. "Wanategemea sehemu ndogo ya soko kwa mapato."

Kampuni hiyo inasema ina wateja 400,000 katika nchi 36 inazozitumia sasa - hasa Amerika Kaskazini, Ulaya na Australasia. Hii inaundwa na kaya na biashara.

Mwaka ujao, Starlink inapanga kupanua utangazaji wake zaidi barani Afrika na Amerika Kusini, na hadi Asia - maeneo ya ulimwengu ambapo ufikiaji wa mtandao ni mbaya zaidi.

"Bei za Starlink zinaweza kuwa juu sana kwa kaya nyingi barani Afrika, tuseme," Chris Hall anasema. "Lakini inaweza kuchukua jukumu muhimu katika kuunganisha shule na hospitali katika maeneo ya mbali huko."

Starlink inasaidia vipi Ukraine?

Vikosi vya Urusi vimesonga mbele katika oparesheni yao nchini Ukraine kwa kuvuruga huduma za intaneti na kujaribu kufungia mitandao ya kijamii Elon Musk alihakikisha upatikanaji wa Starlink nchini Ukraine mara baada ya uvamizi kuanza.

Takriban seti 15,000 za vyombo na vipanga njia vya Starlink vimesafirishwa hadi nchini.

"Starlink imesaidia shughuli kuendelea, kama vile huduma za umma na serikali," anasema Chris Hall. "Warusi hawajapata njia ya kuizima."

Pia imetumika kwenye uwanja wa vita.

"Vikosi vya Ukraine vinaitumia kuwasiliana - kwa mfano, kati ya makao makuu na askari walioko uwanjani," anasema Dk Marina Miron, mtafiti wa masomo ya ulinzi katika Chuo cha Kings London.

"Ishara zake haziwezi kukwama kama mawimbi ya kawaida ya redio yanavyoweza kuwa, na inachukua dakika 15 tu kusanidi kifaa."

Je, Starlink inaunda mrundikano wa nafasi?

Mbali na Starlink, wapinzani kama vile OneWeb na Viasat - ambao pia wanaendesha huduma za mtandao za satelaiti - wanaweka maelfu ya satelaiti kwenye obiti ya chini ya Dunia.

Hiyo itasababisha matatizo, anasema Sa'id Mosteshar.

"Inafanya nafasi kuwa ndogo na salama kutokana na suala la migongano," anasema.

"Satelaiti zinaweza kugonga vyombo vingine na kuunda vipande vya mabaki na hizi, kwa upande wake, zinaweza kusababisha uharibifu mkubwa wakati wa kuruka kwa kasi kubwa."

Hivi majuzi kumekuwa na makosa kadhaa ya karibu yanayohusisha satelaiti za Starlink, pamoja na makombora ya karibu na kituo cha anga cha China.

"Ikiwa kuna vipande vingi, inaweza kufanya mzunguko wa chini wa Ardhi usiweze kutumika katika siku zijazo," anasema Dk King wa Chuo Kikuu cha Portsmouth.

"Na huenda tusiweze kutoka kwenye obiti ya chini ya Ardhi hadi kwenye njia za juu zaidi, ambapo satelaiti zetu za urambazaji na satelaiti za mawasiliano ya simu ziko."