Rais Erdogan wa Uturuki: Putin yuko tayari kumaliza vita

Rais wa Uturuki Recep Tayyip Erdogan amesema anaamini kuwa mwenzake wa Urusi anatafuta njia ya kukomesha vita alivyoanzisha Ukraine, na kwamba "hatua muhimu" itachukuliwa.

Alisema mtazamo wake kutokana na mazungumzo ya hivi majuzi na Vladimir Putin ni kwamba alitaka "kumaliza mzozo huu haraka iwezekanavyo".

Ukraine imekomboa tena sehemu kubwa ya eneo lake mwezi huu.

Kiongozi wa Uturuki alionyesha kuwa mambo yalikuwa "magumu" kwa Urusi.

Bw Erdogan alizungumza kuhusu kuwa na "majadiliano ya kina" na Bw Putin katika mkutano wa kilele nchini Uzbekistan wiki iliyopita.

Katika mahojiano na shirika la utangazaji la Marekani PBS, kiongozi huyo wa Uturuki alisema alipata hisia kwamba rais wa Urusi anataka kumalizika kwa haraka kwa vita.

"Kwa kweli ananionyesha kwamba yuko tayari kukomesha hili haraka iwezekanavyo," Bw Erdogan alisema.

"Hayo yalikuwa maoni yangu, kwa sababu jinsi mambo yanavyoenda hivi sasa ni shida sana.

"Pia alisema "mateka" 200 hivi karibuni watabadilishwa kati ya pande hizo mbili.

Hakutoa maelezo zaidi ya nani atajumuishwa katika ubadilishaji huo wa wafungwa.

Bw Erdogan amejaribu mara kwa mara kuwa mpatanishi wakati wa vita hivyo, akikuza msimamo wa "usawa" kwa Uturuki mwanachama wa Nato, huku akipinga vikwazo vya Magharibi dhidi ya Urusi.

Alisaidia Umoja wa Mataifa kupatanisha kuanzishwa tena kwa mauzo ya nafaka kutoka Ukraine na kusema wiki iliyopita alikuwa akijaribu kuandaa mazungumzo ya moja kwa moja ya kusitisha mapigano.

Wakati huo huo, miezi miwili baada ya vikosi vya Urusi kutwaa udhibiti wa eneo lote la mashariki la Luhansk, Ukraine imetwaa tena sehemu ya eneo hilo.

Kiongozi wa Luhansk wa Ukraine, Serhiy Haidai alisema vikosi vya Urusi vimeondoka katika kijiji cha Bilohorivka - lakini vinafanya kila wawezalo kuchimba mahali pengine.

Rais Volodymyr Zelensky alisema "wakaaji wana hofu waziwazi"

Mapema mwezi huu, Bw Erdogan alishutumu nchi za Magharibi kwa kupitisha sera ya "uchokozi" kuelekea Urusi na kuonya kwamba vita hivyo haviwezi kumalizika "wakati wowote hivi karibuni".

Wiki iliyopita kiongozi huyo wa Urusi alisema yuko tayari kukutana na rais wa Ukraine, lakini Bw Zelensky hakuwa hivyo.

Alimwambia waziri mkuu wa India anataka kukomesha mapigano "haraka iwezekanavyo".

Hata hivyo, Urusi haijaonyesha dalili yoyote kwamba iko tayari kukubali matakwa ya Kyiv ya kujiondoa kikamilifu katika eneo la Ukraine, yakiwemo maeneo yaliyotekwa mwaka wa 2014.

Crimea ilitwaliwa na Urusi wakati huo, na sasa Rais wa zamani Dmitry Medvedev amesema kwamba watu wanaotaka kujitenga wanaoungwa mkono na Urusi wanapaswa kufanya "kura za maoni" juu ya kunyakua maeneo ya Luhansk na Donetsk - ambayo yanajulikana kama Donbas. Rais Putin amerudia kubainisha "ukombozi" wa eneo la Donbas nchini Ukraine kuwa lengo kuu la Urusi.

"Kura za maoni huko Donbas ni muhimu," alisema Bw Medvedev, ambaye sasa ni naibu mkuu wa baraza la usalama la Urusi.

Viongozi wa mitaa wanaoungwa mkono na Urusi huko Luhansk na Donetsk pia wametoa wito wa kura ya maoni ya haraka, na mshauri wa wizara ya ulinzi ya Ukraine Oleksiy Koptyko alipendekeza kuwa hizo ni "ishara ya wasiwasi" huko Moscow, pamoja na jaribio la kumchochea Bw Putin kuchukua hatua.

Pamoja na kutwaa tena sehemu kubwa ya eneo la Kharkiv kaskazini-mashariki, vikosi vya Ukraine vimeanzisha mashambulizi katika eneo la kusini la Kherson, na kumlazimu kiongozi wake aliyetawazwa na Urusi kuchelewesha kura ya maoni ya kujiunga na Urusi.

Alipoulizwa na PBS ikiwa Urusi inapaswa kuruhusiwa kuweka eneo lolote ililochukua tangu Februari, na ikiwa hiyo inapaswa kuwa sehemu ya makubaliano ya amani, Bw Erdogan alisema: "Hapana, na bila shaka hapana.

"Pia alisema kwamba "ardhi ambazo zilivamiwa zitarejeshwa Ukrainia."

Haikuwa wazi ikiwa pia alijumuisha eneo linaloshikiliwa na watu wanaotaka kujitenga wanaoungwa mkono na Urusi tangu 2014.

Alipoulizwa ikiwa Urusi inapaswa kuruhusiwa kusalia ma Crimea - ambayo iliitwaa mwaka wa 2014 - Bw Erdogan alisema kuwa tangu wakati huo, Uturuki imekuwa ikizungumza na Bw Putin kuhusu kurudisha rasi hiyo "kwa wamiliki wake halali" lakini hakuna maendeleo yoyote ambayo yamefanywa.