Mwamba mkubwa ulivyoigonga Dunia mamilioni ya miaka iliyopita na kusababisha bahari kuchemka

Hali ya hewa iliyogunduliwa kwa mara ya kwanza mwaka 2014 ilisababisha tsunami kubwa zaidi katika historia ya binadamu na kusababisha kuchemka kwa bahari, wanasayansi wamegundua.

Mwamba wa anga za juu, wenye ukubwa mara 200 kuliko ule ulioangamiza dinossarias, uliipiga Dunia wakati sayari yetu ilipokuwa changa miaka bilioni tatu iliyopita.

Wakiwa wamejihami kwa nyundo, wanasayansi walisafiri hadi eneo la athari nchini Afrika Kusini ili kutoa vipande vya mwamba ambavyo vitawasaidia kuelewa vizuri jambo hilo.

Timu hiyo pia ilipata ushahidi kwamba athari kubwa za miamba midogo sio tu inaleta uharibifu duniani, lakini maisha ya zamani kustawi.

"Tunajua kwamba baada ya Dunia kuundwa, bado kulikuwa na vifusi vingi vinavyopasuka angani ambavyo vilikuwa vikianguka duniani," alisema Profesa Nadja Drabon wa Chuo Kikuu cha Harvard na mwandishi mkuu wa utafiti huo mpya.

"Lakini sasa tumegundua kuwa maisha yalikuwa magumu baada ya baadhi ya athari hizi kubwa , lakini kulikuwa na ustawi na kufanikiwa," anasema.

Miamba ya S2 ilikuwa mikubwa zaidi kuliko miamba ya anga za juu tunayoifahamu zaidi. Mwamba mmoja ambao ulisababisha kutoweka kwa dinosonaria miaka milioni 66 iliyopita ulikuwa karibu kilomita 10, karibu na urefu wa Mlima Everest.

Lakini S2 ulikuwa kati ya kilomita 40 na 60 na ulikuwa na uzito kati ya mara 50 na 200 zaidi.

Ulianguka wakati Dunia ilipokua bado katika miaka yake ya mapema na ulionekana tofauti sana. Ilikuwa dunia ya maji na mabara machache tu yaliyotoka baharini. Maisha yalikuwa rahisi sana: Viumbe walioundwa na seli moja.

Tovuti ya athari ya Barberton Greenbelt ya Mashariki ni moja ya maeneo ya zamani zaidi duniani yenye mabaki ya athari ya hali ya hewa.

Profesa Drabon alisafiri huko mara tatu na wenzake, akiendesha gari hadi kwenye milima ya mbali.

Waliandamana na walinzi wenye bunduki za machinegun ili kuwalinda dhidi ya wanyama pori kama vile tembo au faru, au hata majangili katika hifadhi ya taifa.

Walikuwa wakitafuta chembe au vipande vidogo vya mwamba, vilivyoachwa nyuma na kutokana na athari ya mwamba huo. Kwa kutumia nyundo, walichunguza mamia ya kilo za miamba na kuipeleka kwenye maabara kwa uchambuzi.

Profesa Drabon alipakia vipande vya miamba.

"Kwa kawaida huwa wananisimamisha kwa usalama, lakini nawapa hotuba kuhusu jinsi sayansi ilivyo ya kusisimua na kisha wanachoka sana na kuniacha nipitie," anaelezea.

Uvumbuzi mkuu

Timu hiyo sasa imeelezea upya kile ambacho hali ya hewa ya miamba ya S2 ilisababisha wakati ilipoaathiri Dunia. Iliunda mwamba wa kilomita 500 na miamba iliyokatwa ambayo iliondolewa kwa kasi kubwa sana, na kuunda wingu ambalo lilizunguka ulimwengu.

"Fikiria wingu la mvua, lakini badala ya matone ya maji, ni matone ya mwamba ulioyeyuka unaoanguka kutoka angani," Drabon anasema.

Tsunami kubwa ingekuwa imepiga kote ulimwenguni, ikipasua bahari na kusababisha mafuriko ya pwani. Tsunami ya Bahari ya Hindi ya 2004 itaonekana kuwa isiyo na maana kwa kulinganisha, anasema.

Nishati hiyo yote ingezalisha kiasi kikubwa cha joto, na kusababisha bahari kuchemsha, na hivyo kusababisha makumi ya mita za maji kuvuka. Pia ingeongeza joto la hewa hadi kufikia 100 ° C.

Anga lingekuwa gizani, na lenye vumbi.

Athari hizi ni sawa na kile wanajiolojia wamegundua kuhusu athari nyingine kubwa za hali ya hewa na kile kilichoshukiwa kuhusu miamba ya S2.

Lakini kile ambacho Drabon na timu yake waligundua baadaye kilikua ni cha kushangaza. Ushahidi kutoka kwenye miamba ulionyesha kuwa vurugu zilichochea virutubisho kama madini ya fosforasi na chuma ambavyo vililivya viumbe wadogo.

"Maisha hayakuwa na nguvu tu, yalipona haraka na kustawi , "anaeleza.

"Ni kama vile unapiga mswaki asubuhi. Unaua asilimia 99.9 ya bakteria, lakini usiku wote wamerudi, sawa?" anaongeza.

Matokeo mapya yanaonyesha kuwa athari kubwa zilikuwa kama mbolea kubwa, kutuma viungo muhimu kwa maisha, kama vile fosforasi, kote ulimwenguni.

Tsunami ambayo ilizunguka sayari nzima pia ilileta maji yenye utajiri wa chuma kwenye uso wad unia kutoka kwa kina, na kutoa vimelea wa na nishati ya ziada.

Kwa mujibu wa Drabon, matokeo haya yanaongeza mtazamo unaoongezeka kati ya wanasayansi kwamba maisha ya mapema yalisaidiwa na mfululizo wa vurugu wa miamba ambayo ilipiga Dunia katika miaka yake ya mapema.

"Inaonekana kwamba maisha baada ya athari yalipata hali nzuri sana ambayo iliruhusu kustawi," anaelezea.

Matokeo hayo yalichapishwa katika jarida la kisayansi la PNAS.

Imetafsiriwa na Dinah Gahamanyi na kuhaririwa na Seif Abdalla