Je, uvamizi wa ardhini wa Israel dhidi ya Gaza unaweza kuafikia malengo yake?

Na Paul Kirby

BBC News

Viongozi wa Israel wametangaza kuwa Hamas 'itafutwa katika uso wa Dunia' na Gaza haitakuwa tena kama ilivyokuwa.

"Kila mwanachama wa Hamas ni mtu aliyekufa," Waziri Mkuu Benjamin Netanyahu alisema baada ya wapiganaji wa kundi la wanamgambo kuua watu 1,300 katika shambulio la kikatili dhidi ya Israeli.

Lengo la 'Operesheni Upanga wa Chuma' (Operation Swords of Iron )linaonekana kuwa kubwa zaidi kuliko chochote ambacho jeshi lilipanga huko Gaza hapo awali. Lakini je, hiyo ndiyo misheni halisi ya kijeshi, na makamanda wake wanaweza kuitimizaje?

Uvamizi wa ardhini katika Ukanda wa Gaza unahusisha mapigano ya nyumba kwa nyumba mijini na hubeba hatari kubwa kwa raia. Mashambulizi ya anga tayari yameua mamia ya watu, na zaidi ya watu 400,000 wamekimbia makazi yao.

Jeshi lina kazi ya ziada ya kuwaokoa mateka wasiopungua 150, wanaoshikiliwa katika maeneo yasiyojulikana kote Gaza.

Herzi Halevi, mkuu wa Jeshi la Ulinzi la Israel (IDF), ameapa "kusambaratisha" Hamas, na amemchagua mkuu wake wa kisiasa huko Gaza. Lakini je, kuna maono ya mwisho ya jinsi Gaza itakavyokuwa baada ya miaka 16 ya utawala mkali wa Hamas?

"Sidhani Israel inaweza kusambaratisha kila mwanachama wa Hamas, kwa sababu ni wazo la Uislamu wenye itikadi kali," anasema mchambuzi wa masuala ya kijeshi Amir Bar Shalom wa Redio ya Jeshi la Israel. "Lakini unaweza kuidhoofisha kadri uwezavyo ili isiwe na uwezo wa kiutendaji."

Hilo linaweza kuwa lengo la kweli zaidi. Israel imepigana vita vinne na Hamas, na kila jaribio la kusitisha mashambulizi yake ya roketi limeshindwa.

Msemaji wa Lt Kanali Jonathan Conricus alisema hadi mwisho wa vita hivi Hamas haipaswi tena kuwa na uwezo wa kijeshi wa "kutishia au kuua raia wa Israeli".

Uvamizi wa ardhini uliojaa hatari

Operesheni ya kijeshi iko chini ya rehema ya sababu kadhaa ambazo zinaweza kuiharibu.

Mrengo wa kijeshi wa Hamas, Kikosi cha Izzedine al-Qassam, kitakuwa kimejitayarisha kwa mashambulizi ya Israel. Vifaa vya vilipuzi vitakuwa vimewekwa, na mashambulizi ya kuvizia yatapangwa. Inaweza kutumia mtandao wake mashuhuri na mpana wa mitaro ya chini ya ardhi na mahandaki kushambulia vikosi vya Israel.

Mnamo mwaka wa 2014, vikosi vya Israeli vilipata hasara kubwa kutoka kwa mabomu ya kuzuia vifaru, washambuliaji na kuvizia, wakati mamia ya raia walikufa mapigano katika kitongoji cha kaskazini mwa Gaza City.

Hiyo ni sababu moja ya Israel kutaka kuhamishwa kwa Wapalestina milioni 1.1 kutoka nusu ya kaskazini ya Ukanda wa Gaza.

Mengi zaidi kuhusu mzozo wa Israel-Gaza

Fuatilia moja kwa moja:Matukio ya hivi punde na kinachoendelea

Mauaji ya Kibbutz:Jinsi Hamas walivyofanya shambulio lisilofikirika

Uchambuzi:Je, uvamizi wa ardhini wa Israel dhidi ya Gaza unaweza kuafikia malengo yake?

Historia:Masuala muhimu unayopaswa kujua kuhusu mzozo kati ya Israel na Palestina

Kiini cha mzozo:Fahamu chanzo cha uhasama kati ya Israel na Palestina

Hamas:Lifahamu kundi la wapiganaji wa Palestina lililoivamia Israel kupitia angani, baharini na nchi kavu

Mossad:Mbinu ,mikakati na kuwatumia wanawake katika shirika la ujasusi la Israel walipa ufanisi katika operesheni zake

Waisraeli wameonywa kwamba vita vinaweza kuchukua miezi, na rekodi ya askari wa akiba 360,000 wameripoti kazini.

Swali ni kwa muda gani Israel inaweza kuendelea na kampeni yake bila shinikizo la kimataifa kujiondoa.

Gaza inazidi kuwa "shimo la kuzimu", shirika la Umoja wa Mataifa la kuhudumia wakimbizi limeonya. Idadi ya vifo inaongezeka kwa kasi; maji, umeme na usambazaji wa mafuta umekatika, na sasa nusu ya watu wanaambiwa kukimbia maeneo makubwa.

"Serikali na wanajeshi wanahisi wanaungwa mkono na jumuiya ya kimataifa - angalau viongozi wa Magharibi. Falsafa ni 'tujipange, tuna muda mwingi'," anasema Yossi Melman, mmoja wa waandishi wa habari wakuu wa usalama na kijasusi wa Israel.

Lakini baadaye anaamini washirika wa Israeli wataingilia kati ikiwa wataona picha za watu wanaokufa kwa njaa.

Kuokoa mateka

Wengi wa mateka ni Waisraeli, lakini pia kuna idadi kubwa ya raia wa kigeni na raia wa nchi mbili kati yao, kwa hivyo serikali zingine kadhaa, pamoja na Amerika, Ufaransa na Uingereza zinashiriki katika operesheni hii na kuachiliwa kwao salama.

Rais Emmanuel Macron ameahidi familia za Wafaransa-Israel kuwarudisha wapendwa wao nyumbani: "Ufaransa haitawatelekeza watoto wake kamwe."

Kiwango ambacho hatima ya mateka itaathiri wapangaji wa kijeshi haijulikani, na pia kuna shinikizo la ndani kwa viongozi wa Israeli.

Amir Bar Shalom analinganisha hali hiyo na Michezo ya Olimpiki ya Munich ya 1972, wakati mshambuliaji wa Kipalestina alipowakamata wanariadha wa Israel na kuwaua watu 11.

Operesheni ilianzishwa ili kuwatafuta na kuwaua wote waliohusika na shambulio hilo na anaamini kuwa serikali itataka kuwasaka wote waliohusika na utekaji nyara huo.

Kuwaokoa watu wengi wanaoshikiliwa katika maeneo tofauti ya Gaza kunaweza kuwa kibarua kikubwa zaidi kwa makomando wa kitengo maalum cha jeshi la Israel Sayeret Matkal. Hamas tayari imetishia kuwapiga risasi mateka kama njia ya kuzuia mashambulizi ya Israel.

Mnamo mwaka wa 2011, Israeli ilibadilisha wafungwa zaidi ya 1,000 ili kumwachilia mwanajeshi, Gilad Shalit, aliyeshikiliwa na Hamas kwa miaka mitano. Lakini Israel itafikiria mara mbili kabla ya kuachiliwa kwa mfungwa mwingine mkubwa, kwa sababu mmoja wa watu walioachiliwa katika mabadilishano hayo alikuwa Yahya Sinwar, ambaye amekuwa kiongozi wa kisiasa wa Hamas huko Gaza.