Daaweyn cusub oo loo helay carruurta ku dhalata Indho la'aanta

Dhibaatada la xiriirta hidda-sidaha naadirka waxa ay sababtaa in aragga carruurta uu si dedeg ah u xumaado laga soo bilaabo dhalashadooda.

Xigashada Sawirka, Moorfields Hospital

Qoraalka sawirka, Dhibaatada la xiriirta hidda-sidaha naadirka waxa ay sababtaa in aragga carruurta uu si dedeg ah u xumaado laga soo bilaabo dhalashadooda.

Sida ay sheegeen dhakhaatiirta isbitaalka Indhaha Moorffield ee London tijaabada daaweynta hidda sidaha ayaa ka caawisay afar carruur ah oo ku dhashay mid kamid ah qaababka ugu daran ee indho la'aanta xilliga carruurnimada, iyaga oo helay horumar badashay noloshooda oo la xiriirta araga.

Dhibaatada la xiriirta hidda-sidaha naadirka waxa ay sababtaa in aragga carruurta uu si dedeg ah u xumaado laga soo bilaabo dhalashadooda.

Daweynta ka hor waxaa loo diiwaan galiyaa sharci ahaan inay indho la'yihiin, waxaana si dirqi ah u sheegi kareen kala saarida mugidaga iyo iftiinka. Ka dib daweynta dhamaan waalidiintu waxaa ay soo gudbiyeen horumaro, iyada oo qaar kamid ah carruurtooda hadda ay awoodaan inay wax sawiraan, waxna qoraan.

Waxaa weli soconaya shaqo badan oo lagu xaqiijinayo natiijada daraasada koowaad, taasi oo lagu daabacay majalada caafimaadka ee Lancet.

Waxaa xusid mudan daweynta hiddo-side nooc kale oo kamid ah indho la'aanta la iska dhaxlo uu yaalay adeega caafimaadka qaranka ee boqortooyada Ingiriirska tan iyo 2020.

Tijaabadan cusub ayaa la xiriirta nuqulada caafimaadka qaba oo lagu duro hiddo-sidaha xun, ee qaybta dambe ee Isha ilmaha , xiliga hore ee noloshiisa, si loo dabiibo qaybaha ugu daran ee xaaladan.

Jess oo kasoo jeeda gobolka Connecticut ee dalka Maraykanka ayaa loogu sameeyay daweynta hidda-sidaha magaalada London markii ay da'diisu ahayd Labo sanno jir. Xilligii uu ilmaha yar ahaa ayaa waalidkiis dareemeen inay jirto dhibaato haysata araggiisa.

Hooyadiis oo lagu magacaabo DJ ayaa sheegtay markii ay da'diisu ahayd sideed todobaad, oo ah wakhtiga ay carruurtu bilaabaan eegitaankaada iyo qosolka, ma uu ahayn Jess mid sameynaya weli. Waxa ay hooyadu durba ogaatay inay jirto mushkilad, waxaana ay bilowday inay raadiso sababta, taasi oo qaadatay 10 bilood.

Dhakhaatiir dhowr ah oo ay booqdeen iyo baaritaano kala duwan, waxaa qoyska loo sheegay Jess uu qabo xaalad adag oo naadir ah. Waxaa sababay isbedelka hiddo-sidaha loo yaqaan AIPL1, mana jirto daweyn ay gaar u leedahay. "Waxaa ay ahayd la yaab" ayuu yiri aabaha Jess oo lagu magacaabo Brendan. "

" Ma aadan qiyaasateen in arrintan ay kugu dhici karto, dabcan, laakiin waxaa ay ahayd nafisitaan weyn, nafis aad ugu dambeyn ogaatay… maxaa yeelay waxa ay na siisay wado aan horay ugu socono.

Qoysku waxaa ay ahaayeen kuwa nasiib leh in ay maqlaan baaritaan tijaabo ah oo ka socdo London. Oo ahaa – kadis - xilli ay ku jireen shir xanuunada Indhaha looga hadlayay.

Iska gudbi, siina wada aqrinta
BBC Somali WhatsApp

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.

Halkaan kaga soo biir

Dhamaadka xayeysiinta

Qalliinka Jess waxaa uu ahaa mid dhakhso ah oo "aad u fudud," waxaana hooyadiis ay sheegtay inuu Isha ku lahaa afar dilaac oo yaryar, halkaasi oo nuqulo caafimaad oo hiddo-sidaha lagu duray neerfaha araga ee qaybta dambe ee Isha, iyada oo loo marayo qalliinka Endoscopic.

Nuqulladani ayaa ku jira fayras aan waxyeello lahayn, kaas oo sii mara unugyada isha oo beddela hidde-side cilladaysan. Kadibna hiddo wadaha caafimaadka qaba ee firfircooni ayaa bilaaba hab ka caawiya unugyada ee xagga dambe ee isha, inay si fiican u shaqeeyaan oo ay sii noolaadaan muddo dheer.

Bishii ugu horreysay ee daawaynta ka dib, Brendan ayaa ogaaday in wiilkiisa Jess, uu bilaabay in uu wax eego markii ugu horreysay ee uu arko iftiinka qoraxda oo kasoo galaya daaqadaha gurigooda. Brendan ayaa horumarka wiilkiisu sameeyay ku sheegay in uu ahaa "cajiib."

"Qaliinka ka hor, waxaan sameyn jirnay in aan sheey u dhoweyno wajigiisa , mana awoodin inuu la socdo gabi ahaanba dhaqdhaqaaqa ."

"Hadda, waxa uu ka soo qaadaa dhulka, waxa uu lasoo baxaa alaabta uu ku ciyaaro, oo uu ku sameeyo waxyaabo aragtidiisa ah oo aanu hore u samayn karin."

Tani ma noqonayso daaweyntii ugu dambeysay ee uu u baahan yahay noloshiisa, sida waalidkiis ay sheegeen, laakiin horumarka uu sameeyay ilaa hadda ayaa ka caawinaysa inuu si fiican u barto caalamka.

"Runtii aad ayay u adag tahay in la dhayalsado saamaynta ay leedahay inaad hanatay inyar oo arag ah," ayuu yidhi Brendan.

Ma jiraan Doorashooyin kale

"Aragga liita ee carruurta yaryar waxay saameyn xun ku leedahay koritaankooda iyo horumarkooda."

Xigashada Sawirka, Moorfields Hospital

Qoraalka sawirka, Jess waa 6, waxa uu ku dhashay xaalad dhanka indhaha ah oo naadir ah

Professor James Bainbridge, oo ah dhakhtar qaliinka indhaha ee Moorfields Eye Hospital, oo gacan ka gaystay hogaaminta tijaabadan ayaa sheegay in siinta caruurta fursada ay ku horumariyaan aragooda xili hore ay wax weyn ka badali karto koriimadooda iyo awooda ay dadka kula falgalaan.

"Aragga liita ee carruurta yaryar waxay saameyn xun ku leedahay koritaankooda iyo horumarkooda."

Waxa uu intaasi ku daray daawaynta caruurnimada ee hidde-sidaha cusub waxay bedeli kartaa nolosha kuwa aadka uu u saameeyay," ayuu yidhi.

Afarta carruur ah, oo ka kala yimid Maraykanka, Turkiga iyo Tuniisiya, waxay ku dhasheen qaab dagaal leh (dhakhso u faafaya) oo ah amaurosis ku dhasha Leber, taas oo cillad hidde-sidaha ay keento unugyada dhabarka ee indhahooda - kuwaas oo caadi ahaan ka caawiya inay kala soocaan iftiinka iyo midabada - si ay u shaqeeyaan oo ay dhaqso u dhintaan.

Daawayntan cusub, oo ku lug leh in nuqulo caafimaad leh oo hiddo-wadayaasha ah lagu duro isha dambe ee isha, waxaa soo saaray saynisyahanno ka tirsan Jaamacadda University College London, waxaana hoggaaminayay khubaro ku takhasusay Isbitaalka Great Ormond Street.

Si ka duwan tijaabooyinka sayniska ee dhaqameed, qoysaska carruurta waxaa lagu soo bandhigay daawayntan tijaabada ah iyada oo la raacayo shati gaar ah oo loogu talagalay isticmaalka naxariista leh, marka aan la heli karin doorashooyin kale.

Ilmo kasta waxaa lagu daweeyay hal il - qiyaas laga qaaday haddii ay jiraan waxyeellooyin daawaynta.

Waxa ay da'doodu u dhaxaysay hal ilaa saddex sano markii la qalay, waxaana aragooda la tijaabiyey wakhtiyo kala duwan afarta sano ee soo socota, siyaabo kala duwan - oo ay ka mid yihiin in ay hoos u soo degaan dariiqyada iyo in la ogaado albaabada.

Sababtoo ah da'dooda, carruurta qaarkood waxay u arkaan inay aad ugu adag tahay tijaabooyinka aragga rasmiga ah.

"Waa mid leh soo jiidasho cajiib ah"

Kooxda ayaa qorsheyneysa inay la socdaan xaalada carruurta si ay u eegaan in ay natiijadu tahay mid sii soconeysa.

Xigashada Sawirka, Moorfields Hospital

Qoraalka sawirka, Kooxda ayaa qorsheyneysa inay la socdaan xaalada carruurta si ay u eegaan in ay natiijadu tahay mid sii soconeysa.

Sida ay qabaan dhakhaatiirta Moorfields, natiijooyinka baaritaanada ay dhamaystireen, ayna weheliyaan warbixinnada waalidiinta ee hagaajinta carruurta ay bixiyeen "caddeyn adag" oo ah in dhammaan afarta carruur ah ay ka faa'iideysteen daaweynta, oo ay arkeen wax ka badan intii laga filan lahaa raadka dabiiciga ah ee cudurka.

Sida la filayay aragga qaybaha aan la daweyn ee indhaha ayaan shaqayn.

Professor Michael Michaelides oo ah dhakhtar indhaha, la taliyena ka ah kuliyada machadka indhaha ee Jaamacada London ayaa sheegay natiijooyinka carruurtan ay yihiin kuwa cajiib ah oo muujinaya awoodda daweynta hidda-sidaha oo wax badan ka badalay noloshooda.

Kooxda ayaa qorsheyneysa inay la socdaan xaalada carruurta si ay u eegaan in ay natiijadu tahay mid sii soconeysa.

Waxaa ay siinayaan natiijooyinka ilaa iyo hadda ay gaareen rajo ah in faragelinta hore ee cudurrada kale ee indhaha hidde-side ee saameeya carruurta laga yaabo inay bixiyaan "faa'iidada ugu weyn" oo ugu dambayntii baddeleen nolosha caruurta.