'Tehran-ta qurxoon haka dhigina Gaza': Reer Iiraan oo sidaa ku cataabay

Xigashada Sawirka, Getty Images
- Author, Caroline Hawley
- Role, Wakiilka diblomaasiyadda
Safafka dhaadheer ee kaalmaha shidaalka iyo goobaha rootiga lagu dubo. Safaf dhaadheer oo baabuurta isku dayaya inay ka baxsadaan caasimadda. Iyo habeen dheer oo cabsi leh.
Dadka deggan Tehran - wali waxay ka naxsan yihiin weerarka kediska ah ee Israa'iil ku qaadday Iiraan saacadihii hore ee subaxnimadii Jimcaha - waxay ka hadlayaan cabsi iyo jahawareer, dareen la'aan iyo shucuur iska soo horjeedda.
"Habeenno ma seexan," arday muusig oo 21 jir ah ayaa sidaa iigu sheegay app baraha bulshada oo sir ah.
"Qof walba wuu baxayaa laakiin anigu maya. Aabbahay wuxuu leeyahay inaad gurigaaga ku dhimato waxaa ka sharaf badan inaad cararto."
'Donya' - ma rabto inay sheegto magaceeda dhabta ah - waxay ka mid tahay Iiraaniyiin badan oo hadda ku dhex jira dagaal u dhexeeya maamul ay neceb tahay iyo Israa'iil, oo awoodda burburinta ee Gaza ay ku aragtay meel fog.
"Runtii ma rabo in Tehran-ta quruxda badan ay noqoto sida Gaza," ayay tiri.
- Alaabta muhimka ah ee Soomaaliya sida dadban ugu timaada Iran ee sara u kaca laga dareemayo
- Muxuu ahaa ninka ay Iiraan ku fulisay xukunka dilka ah ee ay sheegeen inuu basaas u ahaa Israa'iil?
- Sidee dagaalka Iiraan iyo Israa'iil u saamaynayaa Soomaaliya?
- Muuqaallo muujinaya burbur soo gaaray goobaha nukliyeerka Iiraan
Baaqii Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu uu ugu baaqay dadka Iiraaniyiinta ah inay ku kacaan hoggaankooda wadaaddada ah, waxay ka bixisay jawaab adag.
"Ma doonayno in Israa'iil ay na badbaadiso, ma jiro waddan ajnabi ah oo waligiis daryeela Iiraan," ayay tiri. "Sidoo kale ma rabno Jamhuuriyadda Islaamiga ah."
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Haweeney kale ayaa sheegtay in markii hore ay dareentay "farxad la yaab leh" markii ay aragtay Israa'iil oo dishay saraakiisha ciidamada Iiraan si aad u awood badan oo ay u maleyneysay inay waligood noolaan doonaan.
"Si lama filaan ah sawirkaas awoodda wuu burburay," ayay u sheegtay BBC Persian.
"Laakiin laga bilaabo maalintii labaad, markii aan maqlay in dadka caadiga ah - dadka aanan garanayn, dadka aniga oo kale ah - in sidoo kale la dilay, waxaan bilaabay inaan dareemo murugo, cabsi iyo naxdin."
Waxayna sheegtay in murugadeeda ay cadho isu beddeshay markii ay maqashay in goobta gaaska South Pars la weeraray, iyadoo ka baqanaysa in Israa'iil ay isku dayayso inay Iiraan ay u beddesho "mee burbursan".
Markii ugu horeysay nolosheeda, ayay tiri, waxay bilowday inay isu diyaariso fikradda dhimashada.
In ka badan 220 qof – oo u badan dumar iyo carruur – ayaa la dilay tan iyo Jimcihii, sida ay sheegeen mas'uuliyiinta Iiraan.
Maamulka Israa'iil ayaa sheegay in gantaallada Iiraan ay ku dileen Israa'iil ugu yaraan 24 qof isla muddadaas.

Xigashada Sawirka, Getty Images
Si ka duwan sida Israa'iil, ma jiraan digniinno ku saabsan weerarro ku soo fool leh Iiraan, mana jiraan gabbaad lagu cararo.
Gantaallo ayaa cirka ka soo dhacay laakiin olole baabuur bambaanooyin ah oo Tehraan ka dhacay – sida ay ku warrantay warbaahinta Israa'iil iyo Iiraan – ayaa argagax iyo jahawareer hor leh sii galiyay.
Xataa qaar ka mid ah taageerayaasha taliska ayaa lagu soo warramayaa inay aad uga xumaadeen in difaacyadii ay sida weyn ugu faani jireen la soo bandhigay.
Iyo, dad badan oo Iiraaniyiin ah, kalsooni darrada maamulka ayaa si qoto dheer u socota.
Donya waxa ay ka hor imaan jirtay nidaamka iyo hab-dhismeedkeeda adag ee lebbiska iyada oo timaheeda qaawan yihiin.
Hadda, iyada oo imtixaankeedii jaamacadda dib loo dhigay ilaa toddobaadka soo socda, waxay sii joogeysaa guriga.
"Habeenkii aad ayaan u argagaxaa," ayay tiri. "Waxaan qaataa xoogaa kaniiniyo ah si ay iiga caawiyaan inaan nasto oo aan isku dayo inaan seexdo."
Dowladda Iiraan ayaa soo jeedisay in dadku ay gabbaad ka dhigtaan masaajidda iyo saldhigyada tareennada.
Laakiin taasi way adag tahay, marka ay qaraxyadu u muuqdaan kuwo meelna ka soo baxay.
"Tehran waa magaalo weyn, haddana xaafad walba si uun ayay waxyeelladu u saamaysay," gabar kale oo dhalinyaro ah ayaa u sheegtay BBC Persian.
"Hadda, waxa kaliya ee aan sameyno waa inaan hubinno wararka saacad kasta oo aan wacno asxaabta iyo qaraabada ay xaafaddooda ku dhacday si aan u hubinno inay weli nool yihiin."
Ayada iyo qoyskeeda waxay hadda ka tageen gurigoodii si ay u joogaan meel aan la garanayn dhismayaal dawladeed.
Laakiin waligaa ma ogid, waddan sida Iiraan oo kale ah, yaa ku ag noolan kara.
Weerarka Israa'iil ayaa kala qeybiyay Iiraaniyiinta, ayay tiri, iyadoo qaarkood ay u dabaal-degayaan khasaaraha soo gaaray taliska, halka kuwo kalena ay ka careysan yihiin kuwa Israa'iil ku faraxsan.
Dad badan oo Iiraaniyiin ah ayaa beddela waxa ay aaminsan yihiin. Kala qaybsanaantu way qadhaadh tahay, xataa gudaha qoysaska qaarkood.
"Xaaladdu waxa ay u muuqataa sidii saacadihii ugu horreeyay kaddib marka uu markabka Titanic ku dhuftay barafka," ayay tiri haweeneydan.
"Dadka qaar ayaa isku dayay inay baxsadaan, qaar waxay dhaheen ma ahan wax weyn, qaar kalena waxay sii wadeen qoob-ka-ciyaarka."
Waxay had iyo jeer ka cabataa hoggaamiyeyaasha wadaaddada Iiraan, ayay u sheegtay BBC-da, laakiin waxay u aragtaa waxa Netanyahu ku samaynayo dalkeeda inay yihiin "wax aan cudur daar lahayn".
"Qof walba noloshiisa, haddii ay taageereen weerarrada iyo haddii kale, waa la bedelay weligeed.
"Inta badan Iiraaniyiinta, xitaa kuwa ka soo horjeeda dowladda, waxay hadda xaqiiqsadeen in xorriyadda iyo xuquuqul insaanka aysan ka iman bambooyinka Israa'iil ee ku dhacaya magaalooyinka ay ku nool yihiin dadka rayidka ah ee aan difaac heysan."
Waxay intaas ku dartay: "Intayada badan waxaan ka walaacsannahay waxa soo socda, waxaan qaadannay boorsooyin ay ku jiraan sahayda gargaarka degdegga ah, cunno, iyo biyo, waa haddii ay arrimuhu ka sii daraan."
Israa'iil ayaa sheegtay in ciidamada qalabka sida ee Iiraan ay si ula kac ah u dhigeen xarumaha taliska iyo hubkooda gudaha dhismayaasha iyo goobaha rayidka.
Xubnaha qurbo-joogta badan ee Iiraan ayaa iyaguna walaacsan.
"Way adag tahay in la gudbiyo waxa ay tahay in Iiraani la ahaado hadda," ayay tiri Dorreh Khatibi-Hill, oo u dhaqdhaqaaqda xuquuqda haweenka ee fadhigeedu yahay Leeds iyo cilmi-baare xiriir la leh qoyska, asxaabta iyo dadka kale ee u ololeeya maamulka ka soo horjeeda.
"Waxaad ku faraxsan tahay in xubno ka tirsan maamulka - oo dadka jir-dilka iyo dilka u geysan jiray - dibadda loo soo saaro.
"Laakiin waxaan ognahay in dadka rayidka ah ay dhimanayaan, tani waa masiibo bini'aadantinimo oo aad u xun."
Iraaniyiintana lama siiyo xog sax ah oo ku saabsan waxa dhacaya, ayay tiri.
"Qofka ugu muhiimsan Iiraan - hoggaamiyaha ugu sarreeya - weli waa nool yahay iyadoo Iiraaniyiintu ay naftooda la baxsanayaan," ayay raacisay.
"Qofna ma doonayo in Iiraan ay isu beddesho Ciraaq, Suuriya ama Afgaanistaan kale, mid naga mid ah ma doonayo dagaalkan, ma rabno nidaamka sidoo kale."













