ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ : ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਗਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸ 'ਮਾਡਲ' ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ

ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਬਹੁਮਤ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।

ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ 240 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 272 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਐੱਨਡੀਏ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 292 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ 234 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

ਜੇਡੀਯੂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਸਨ, ਪਿਛਲੀ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਸਾ ਬਦਲ ਕੇ ਐੱਨਡੀਏ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਐੱਨਡੀਏ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵੀ ਲੜੀਆਂ।

ਜੇਡੀਯੂ ਨੇ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ 12 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਵੀ 12 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

ਐੱਲਜੇਪੀ (ਰਾਮ ਵਿਲਾਸ) ਨੂੰ ਪੰਜ ਅਤੇ ਜੀਤਨ ਰਾਮ ਮਾਂਝੀ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੀਟ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਐੱਨਡੀਏ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 30 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਪੱਪੂ ਯਾਦਵ ਨੇ ਇੱਕ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ ਹੈ।

ਨਾਇਡੂ ਅਤੇ ਨਿਤੀਸ਼ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਸਰਕਾਰ

ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਦੀ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸਮ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 16 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।

ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੀਡੀਪੀ ਨੇ 175 ਮੈਂਬਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 135 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਟੀਡੀਪੀ ਵੀ ਐੱਨਡੀਏ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਮੋਰਚਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਐੱਨਡੀਏ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਕਾਫੀ ਅਹਿਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੁਣ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ।

ਮੋਦੀ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ

ਤਾਜ਼ਾ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਸੱਤਾ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਮੇਕਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੰਜੀਵ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਬਿਨਾਂ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਦੀ ਬੈਸਾਖੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਮੌਸਮ ਵਾਂਗ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।''

"ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਬੈਸਾਖੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਗਲੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਉਸਤਾਦ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਸਮਝ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸੱਤਾ ਸਮੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੂਰੀ ਕੀਮਤ ਵਸੂਲ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਰੱਖਣਗੇ ਕਿ ਇਹ- ਇਹ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਟਿਕਣਗੇ।"

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਮ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ 240 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਕੋਈ ਮਾੜੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੋਦੀ ਜੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਟੀਚਾ ਮਿੱਥ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ '400 ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ' ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹਾਰ ਗਈ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜਿੱਤ ਗਈ ਹੈ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, 'ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਐੱਨਡੀਏ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਣਾ ਪਵੇਗਾ।'

ਸੰਜੀਵ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਮੂਲ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜਨਤਾ ਇਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।"

ਸੱਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ

"ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਜੀ ਦੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਧਾਉਣਗੇ, ਜੇਕਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਚੱਲ ਸਕੇਗੀ, ਭਾਵ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਗੱਠਜੋੜ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਵਾਜਪਾਈ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾ ਸਕਣਗੇ।

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਡਲ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਜ਼ਰਬਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। 2002 ਤੋਂ 2024 ਤੱਕ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕੱਲਿਆ ਹੀ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਚਾਨਕ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਕਰਨਾ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਇਸ ਨਵੀਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਅਪਣਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟਿਕਾਊਪਣ ਇਸੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ ਸੀ ਤਾਂ ਐੱਨਡੀਏ ਗੱਠਜੋੜ ਵਿੱਚ 24 ਪਾਰਟੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਚੱਲੀ।

ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੱਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਨ ਦੇ ਵਾਜਪਾਈ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਥਿਰ ਸਰਕਾਰ ਦਿੱਤੀ।

ਵਿਰੋਧੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਇਹ ਦਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਮ 'ਤੇ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਐੱਨਡੀਏ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ।

ਕੁਝ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਨੇ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਲੇਕਿਨ ਕੁਝ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸਮੀਕਰਨ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਐਕਸ ਉੱਤੇ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਇਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਦਾ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ 'ਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਸਾਰੇ ਨੇਤਾ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹਨ।'

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਈਵਾਲ ਬਦਲੇ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਭਾਜਪਾ ਛੱਡ ਕੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਜਾ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।

ਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦੌੜ 'ਚ ਹੈ?

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਗੂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕੌਮੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਲੇਕਿਨ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਦੇ ਟਵੀਟ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਜੇਡੀਯੂ ਐੱਮਐੱਲਸੀ ਖਾਲਿਦ ਅਨਵਰ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਆਸੀ ਅਟਕਲਾਂ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ , 'ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?'

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਨਿਤੀਸ਼ ਜੀ ਦੇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਾਡੀਆਂ ਲੋਕਤਾਂਤਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਲੋਕਤਾਂਤਰੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਕਿਵੇਂ ਵਧਣਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਚੱਲਣਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਐੱਨਡੀਏ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਦੇ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।"

ਲੇਕਿਨ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਦੋ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹਨ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦੇ ਨੇਤਾ ਮਨੋਜ ਝਾਅ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਭਾਜਪਾ ਬਹੁਮਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਟੀਡੀਪੀ ਅਤੇ ਜੇਡੀਯੂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਦੇਖੀਏ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਬਹੁਮਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿ 400 ਰੁਪਏ ਦਾ ਗੁਬਾਰਾ ਫਟ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਗੋਪਾਲ ਰਾਏ ਨੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਕੇ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਅਤੇ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦੇਸ ਦੇ ਲੋਕ ਟੀਡੀਪੀ ਦੇ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਅਤੇ ਜੇਡੀਯੂ ਦੇ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਗੇ। ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਵਾਂਗੇ। "

ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਮੀਕਰਨ

ਮੰਗਲਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪੀਐੱਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿੱਚ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੀਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਐੱਨਡੀਏ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨਾ ਯਕੀਨੀ ਹੈ। ਦੇਸ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਐੱਨਡੀਏ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਇਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੈ।"

ਲੇਕਿਨ ਸਾਥੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਐੱਨਡੀਏ ਗਠਜੋੜ ਕੋਲ 292 ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 272 ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਜੇਡੀਯੂ ਦੀਆਂ 12 ਅਤੇ ਟੀਡੀਪੀ ਦੀਆਂ 16 ਸੀਟਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 28 ਸੀਟਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਐੱਨਡੀਏ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 264 ਦੇ ਕਰੀਬ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਮਤ ਤੋਂ ਅੱਠ ਸੀਟਾਂ ਘੱਟ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਕੋਲ ਲਗਭਗ 232 ਸੀਟਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ 99, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ 37, ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ 29, ਡੀਐੱਮਕੇ 22, ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਯੂਬੀਟੀ 9, ਐੱਨਸੀਪੀ (ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ) 7, ਆਰਜੇਡੀ 4, ਸੀਪੀਐੱਮ 4, ਆਪ 3, ਜੇਐੱਮਐੱਮ 3, ਸੀਪੀਆਈ ਐੱਮਐੱਲ 2 ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੋਟੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ।

ਐੱਨਡੀਏ ਦੀਆਂ 292 ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭਾਜਪਾ 240 ਸੀਟਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੀਡੀਪੀ ਅਤੇ ਜੇਡੀਯੂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਹੋਰ ਹਨ।

ਹੁਣ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ 'ਤੇ ਹੈ।

ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਚੰਦਰਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪੈਂਤੜੇ ਬਦਲਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਗਠਜੋੜਾਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ ਇਹ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਠਕਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ।

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)