Czeski miliarder Babisz u progu władzy po zawarciu umowy koalicyjnej

Miliarder i biznesmen Andrej Babisz jest coraz bliżej ponownego objęcia stanowiska premiera Czech po podpisaniu umowy koalicyjnej z dwoma prawicowymi sojusznikami.

Umowa przewiduje, że jego populistyczna partia ANO (Akcja Niezadowolonych Obywateli) będzie rządzić wspólnie z mniejszymi ugrupowaniami: Kierowcami dla Siebie oraz Wolnością i Demokracją Bezpośrednią (SPD).

Podczas ceremonii podpisania porozumienia, Babisz powiedział: „Wspólnym celem tej koalicji było odsunięcie w wyborach obecnego rządu. I to nas połączyło."

Nowa koalicja Babisza ma zastąpić centroprawicowy rząd kierowany przez obecnego premiera Petra Fialę.

„Być może istniały pewne różnice w programach, ale najważniejsze jest to, że się porozumieliśmy," dodał.

Wskrzeszenie 'kłopotliwej ekipy'

Podczas kampanii wyborczej Babisz obiecywał ograniczenie pomocy dla Ukrainy i sprzeciwiał się niektórym elementom Zielonego Ładu Unii Europejskiej – strategii, która ma na celu osiągnięcie neutralności klimatycznej UE do 2050 r.

Babisz zobowiązał się również do obniżenia podatków dla firm, podniesienia płac w sektorze publicznym, ustalenia limitu wieku emerytalnego i subsydiowania cen energii.

W rządzie mają mu towarzyszyć populistyczni Kierowcy, którzy chcą wycofać przepisy ekologiczne, oraz skrajnie prawicowa SPD, która domaga się przeprowadzenia referendów w sprawie wyjścia Czech z UE i NATO.

Korespondent BBC w Pradze, Rob Cameron, twierdzi, że do tego nie dojdzie.

„Andrej Babisz wykluczył referenda dotyczące członkostwa Czech w UE i NATO, ale nadal może przyprawić Brukselę o ból głowy," powiedział.

„Chce wskrzesić kłopotliwą ekipę Europy Środkowej — Grupę Wyszehradzką — ale niektórzy mówią, że szykuje się do walki. Nie o Ukrainę, lecz o Zielony Ład UE."

„Chce storpedować nowy system handlu emisjami oraz opóźnić planowany zakaz sprzedaży nowych samochodów benzynowych i diesla od 2035 r."

Babisz chce współpracować z pozostałymi trzema krajami Grupy Wyszehradzkiej — Węgrami, Słowacją i Polską.

Prawdopodobnie znajdzie wspólny język z prawicowymi liderami Węgier i Słowacji — Viktorem Orbánem i Robertem Fico — w sprawie Ukrainy i innych kwestii.

W zeszłym roku wspólnie założyli w Parlamencie Europejskim prawicową grupę Patrioci dla Europy.

Orbán i Fico wielokrotnie sprzeciwiali się inicjatywom UE wspierającym Ukrainę — w tym nowym pakietom sankcji wobec Rosji i pomocy finansowej dla Ukrainy.

Babisz zapowiedział w kampanii, że zakończy czeski program dostaw amunicji dla Ukrainy finansowany ze źródeł zagranicznych.

Podpisana w poniedziałek umowa koalicyjna nie zawiera żadnych konkretnych zapisów dotyczących wydatków na obronność.

Ustępujący rząd w marcu podjął decyzję o stopniowym zwiększeniu wydatków na obronność do 3% PKB do 2030 r.

Babisz ma zostać mianowany premierem przed kolejnym szczytem przywódców UE zaplanowanym na 18–19 grudnia.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis