تابستان داغ ۱۴۰۰ ایران؛ بی‌برقی، بی‌آبی، محدودیت‌های کرونا و کمبود اکسیژن

حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران از قطع مکرر و طولانی برق در شهرهای ایران از شهروندان "عذرخواهی" و "خواهش" کرد در مصرف برق "مقداری" صرفه‌جویی کنند.

آقای روحانی گفت وزارت نیرو مقصر نیست و "گرمای شدید و خشکسالی" موجب شده ظرفیت تولید برق مثل سال‌های گذشته افزایش پیدا نکند:

"امسال دچار خشکسالی بی‌سابقه‌ای هستیم و میزان بارندگی نسبت به پارسال ۵۲ درصد کاهش داشته است و هفت هزار مگاوات تولید برق‌آبی کشور بخاطر کاهش آب سدها تقریباً قطع شده است. در روزهای گذشته نیروگاه بوشهر هم بخاطر نیاز به تعمیرات از مدار خارج شده بود لذا رنج و سختی فراوانی برای مردم ایجاد شد."

آقای روحانی که آخرین روزهای ریاست‌جمهوری را می‌گذراند افزایش "پنجاه درصدی" تولیدات صنعتی را یکی دیگر از دلایل کمبود برق دانست و از وزارت نیرو خواست شهروندان را از ساعات قطع برق "مطلع" کند تا بتوانند "برنامه‌ریزی" کنند.

دیروز نیز عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور از استانداران ایران خواسته بود "با تشکیل کمیته‌های تخصصی" برای خاموشی‌ها "زمان‌بندی مناسب" در نظر بگیرند تا "فشار کمتری بر مردم وارد شود."

بنا به گزارش‌ها قطع برق بدون اطلاع اتفاق می‌افتد و در بسیاری مناطق مدت آن دو ساعت اعلام می‌شود در حالیکه شش ساعت طول می‌کشد.

تابستان داغ ایران، بی‌برق و بی‌آب با محدودیت‌های کرونا

گرمای تابستان ایران، خیز پنجم کرونا، قطع مکرر برق و رکود اقتصادی، زندگی، کسب و کار و تولید را بشدت مختل و زندگی شهروندان ایرانی را بیش از پیش دشوار کرده است.

قطع برق در بسیاری جاها در ایران به معنای قطع آب هم هست، بجز ساختمان‌های بلندمرتبه یا ساختمان‌های بناشده بر بلندی که به پمپ آب نیاز دارند، آب در شهرهایی مثل یزد به برق وابسته است.

به گفته محمد صالح جوکار نماینده مردم یزد، "آب مردم یزد از مسیر اصفهان به این استان منتقل می‌شود و در مسیر پمپ‌هایی برای انتقال آب وجود دارد که با قطع برق، یک یا تعدادی از این پمپ ها از کار می‌افتند و اگر یک پمپ هم از کار بیفتد آب مردم یزد نیز قطع می‌شود و در نتیجه با قطع برق، مردم یزد سختی قطع آب را هم باید تحمل کنند."

مجموعه این عوامل در کنار محدودیت کرونا که در شهرهای قرمز فقط کسب‌وکارهای گروه یک (ضروری) اجازه فعالیت دارند، زندگی را بر شهروندان ایرانی چنان تنگ کرده که در برخی شهرها در مقابل اداره‌های برق تجمع اعتراضی کرده‌اند، جو برخی شهرها امنیتی شده و در برخی شهرها از پنجره‌ها و بالکن‌ها علیه شخص آیت‌الله خامنه‌ای شعار داده‌اند.

در حالیکه شیوع کرونا در برخی مناطق ایران بخصوص سیستان و بلوچستان "فاجعه‌بار" توصیف شده، پیکان کلانتری رئیس اتحادیه کشوری گازهای طبی و صنعتی طبیعی از احتمال نیاز به واردات اکسیژن صحبت کرده است.

او گفت: "به طور کلی در فصل تابستان ظرفیت تولید اکسیژن حدود ۱۵ درصد کاهش می‌یابد، قطع شش ساعته برق در روزهای گذشته نیز باعث شد تولید حداقل ۱۰ ساعت عقب بیفتد و تولید اکسیژن تقریبا نصف شد."

او گفت شیوع کرونا نیاز به اکسیژن را "دو برابر" کرده و اگر این وضع ادامه پیدا کند باید اکسیژن وارد کرد که در بین کشورهای همسایه تنها گزینه "ترکیه" است.

دولت مقصر است، دولت مقصر نیست

بااینکه دولت و وزارت نیرو خود را در کمبود برق مقصر نمی‌دانند اما دو قوه دیگر نظام چنین نظری ندارند.

امروز غلامحسین محسنی اژه‌ای که پنج روز پیش رئیس قوه قضائیه شد، محمدجعفر منتظری دادستان کل ایران را مأمور "پیگیری فوری" قطع مکرر برق در شهرهای مختلف ایران کرد.

آقای اژه‌ای در این حکم خواست درباره قطع برق "بدون اطلاع قبلی" و "بدون برنامه‌ریزی صحیح" و "خسارت‌ها و مشکلات ناشی از آن" تحقیق شود.

نمایندگان و رئیس مجلس ایران هم از دولت انتقاد کرده‌اند از جمله مرتضی حسینی نماینده مجلس از "بی‌برنامگی و تکالیف انجام نشده دولت" انتقاد کرد و گفت: "وزارت نیرو باید توضیح دهد مزارع آشکار و پنهان استخراج بیت‌کوین دقیقا چند درصد خاموشی‌ها را موجب می‌شوند."

"طبق برخی برآوردها، ظاهرا ده درصد مشکلات ناشی از رمزارزهاست اما ظاهراً رمزارزها بهانه‌ای برای توجیه خاموشی‌های اخیر و پوششی برای بی‌تدبیری و ضعف مدیریت مسئولان ذیربط شده است."

وزارت نیروی ایران در گزارشی که دوم خرداد به هیات وزیران داد، "افزایش زودهنگام و شدید دمای هوا، رشد فزاینده استفاده از ماینرها و تجهیزات استخراج رمز ارز، راه‌اندازی زودهنگام چاه‌های کشاورزی به دلیل کاهش بارش‌ها و رشد تولید و افزایش مصرف برق صنایع بزرگ" عنوان کرد.

اما مالک شریعتی نیاسر نماینده دیگر مجلس گفت: "مطابق ماده ۴۸ برنامه ششم توسعه باید ۲۵ هزار مگاوات برق در طول ۵ سال برنامه تولید می‌شد اما تاکنون نهایتا ۱۰ الی ۱۱ هزار مگاوات افزایش ظرفیت داشته‌ایم."

قطع برق در کشورهای همسایه ایران

شرکت برق افعانستان در هرات گفته است به دلیل کمبود انرژی، ایران برق صادراتی به هرات را دست‌کم دو روز کاملاً قطع خواهد کرد.

کمبود برق در ایران در روزهای گذشته باعث توقف صادرات برق به عراق نیز شده بود.

بنا به گزارش‌ها، ایران هشتم تیر صادرات برق به عراق را متوقف کرد. این باعث قطع گسترده برق در عراق و اعتراض مردم و ناآرامی‌هایی شد که مصطفی کاظمی نخست‌وزیر عراق را ناچار به برکناری چند در مسئول وزارت برق شد.