کشته شدن فرمانده کل سپاه؛ محمد پاکپور که بود؟

رسانه‌های ایران خبر کشته شدن سرلشکر محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، را تائید کردند.

محمد پاکپور در اولین روز جنگ دوازده روزه، در ۲۳ خردادماه ۱۴۰۴ پس از کشته شدن حسین سلامی از سوی فرمانده کل قوا از درجه سرتیپی به درجه سرلشکری ارتقا یافت و فرمانده کل سپاه پاسداران شد.

سرلشکر محمد پاکپور در همان روز در نامه‌ای به علی خامنه‌ای نوشت: «برای تحقق وعده امام و مقتدای عزیزمان و تقاص خون فرماندهان، دانشمندان و مردمی که به خون خود غلطیدند، به زودی درهای جهنم به روی این رژیم کودک‌کش گشوده خواهد شد».

او در هشت ماه و چند روزی که فرماندهی کل سپاه پاسداران را برعهده داشت، همواره بر آمادگی برای جنگ، توسعه توان موشکی و تهدید مستقیم آمریکا و اسرائیل تأکید داشت.

محمد پاکپور بارها هشدار داد که نیروهای سپاه «در بالاترین سطح آمادگی» قرار دارند و «انگشت ما روی ماشه است» و هرگونه اشتباه محاسباتی از سوی واشینگتن یا تل‌آویو با پاسخ فوری روبه‌رو خواهد شد.

او همچنین تاکید می‌کرد که ایران در اوج قدرت بازدارندگی قرار دارد و در صورت حمله دوباره، پاسخی «شدیدتر و کوبنده‌تر» خواهد داد. پاکپور حتی هشدار داده بود که اگر تهدیدها ادامه پیدا کند، ایران جنگ را «از همان‌جا که متوقف شد از سر خواهد گرفت» و مهاجمان را رها نخواهد کرد.

در سخنرانی‌ها و پیام‌های رسمی، او بر توسعه فناوری‌های نظامی از جمله توان موشکی و استفاده از فناوری‌های نوین جنگی تأکید داشت و جنگ دوازده‌روزه را «جنگ فناوری» توصیف می‌کرد که در آن ایران با مجموعه‌ای از قدرت‌های جهانی روبه‌رو بوده است.

محمد پاکپور در مواضع منطقه‌ای نیز از گسترش همکاری نظامی با نیروهای همسو در منطقه سخن می‌گفت و تأکید داشت که محور مقاومت به مقابله با «دشمنان منطقه» ادامه خواهد داد.

در مجموع، دوره کوتاه فرماندهی محمد پاکپور بر سپاه پاسداران با ادبیاتی شدید جنگی و تهدیدآمیز همراه بود؛ ادبیاتی که از وعده «گشودن درهای جهنم» در نخستین روز فرماندهی آغاز شد و تا آخرین ماه‌های حضور او در رأس سپاه، با تاکید مداوم بر آمادگی برای رویارویی نظامی ادامه یافت.

در ۳۰ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۳، در زمانی که محمد پاکپور فرماندهی نیروی زمینی سپاه پاسداران را برعهده داشت از «جلسه مدیریت جستجو» برای پیدا کردن ابراهیم رئیسی و همراهانش ویدیوی در فضای مجازی منتشر شد که بسیار واکنش‌برانگیز شد. در این جلسه محمد پاکپور، فرمانده نیروی زمینی سپاه به همراه حسین سلامی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران با تمرکز بر روی نقشه‌ای کاغذی محل سقوط هلی‌کوپتر و احتمالات را بررسی می‌کردند و از نحوه و شکل این جلسه انتقاداتی منتشر شد.

محمد پاکپور از شروع تا پایان

سرلشکر پاسدار محمد پاکپور، متولد ۱۳۴۰ در شهر اراک، از فرماندهان قدیمی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که پیش از انتصاب به فرماندهی کل سپاه،‌ ۱۶ سال فرماندهی نیروی زمینی این نهاد نظامی را بر عهده داشت.

پاکپور در بحران‌های امنیتی اوایل انقلاب ایران، به ویژه در کردستان، نقش فعالی ایفا کرد. در دوران جنگ ایران و عراق، فرمانده یگان زرهی سپاه بود و بعد از جنگ فرماندهی لشکر ۸ نجف اشرف و لشکر ۳۱ عاشورا را بر عهده گرفت. او در جریان جنگ نیز مجروح شد و از جمله فرماندهانی بود که تجربه میدانی در نبردهای کلاسیک و چریکی را در کارنامه‌اش داشت.

پس از جنگ، آقای پاکپور در ساختار فرماندهی سپاه مسئولیت‌های متعددی بر عهده گرفت، از جمله فرماندهی قرارگاه‌های نصرت و شمال، معاونت عملیات کل سپاه و ریاست ستاد نیروی زمینی.

در سال ۱۳۸۸ با حکم علی خامنه‌ای به فرماندهی نیروی زمینی سپاه منصوب شد و این سمت را تا سال ۱۴۰۴ حفظ کرد. در این دوره، یگان‌های ویژه‌ای چون صابرین را توسعه داد و تمرکز ویژه‌ای بر امنیت مرزها و مقابله با «تهدیدات داخلی و منطقه‌ای» داشت.

او دارای مدرک کارشناسی ارشد جغرافیا از دانشگاه تهران و دکترای جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس بود. موضوع پایان‌نامه دکترای او «الگوی مناسب برای ایجاد امنیت پایدار در مناطق قومی ایران» بود.

در جریان حملات خرداد ۱۳۹۶ به مجلس شورای اسلامی و آرامگاه آیت‌الله خمینی، پاکپور شخصا فرماندهی عملیات یگان صابرین را بر عهده داشت.

او نشان فتح یک را از رهبر جمهوری اسلامی دریافت کرد از جمله فرماندهانی بود که نامش در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار داشت. در سال ۲۰۲۱ هم اتحادیه اروپا او را به اتهام نقش داشتن در سرکوب اعتراضات آبان ۹۸ تحریم کرد.

محمد پاکپور در مصاحبه‌ها و اظهار نظرهای خود بر مسائلی مانند لزوم آمادگی برای جنگ‌های ترکیبی و نقش سپاه در حفظ امنیت داخلی تاکید داشته داشت. او از مدافعان اصلی نقش سپاه در حوزه‌های غیرنظامی نیز بوده است.