المپیک پاریس؛ انتقاد از «پاکسازی اجتماعی» پاریس برای برگزاری المپیک

یکی از اهداف مسابقات المپیک ۲۰۲۴، علاوه بر برگزاری یک جشنواره جهانی ورزشی، این بود که این رویداد جشنی برای توسعه پایدار و احیای شهر میزبان، یعنی پاریس باشد. اما گروهی از فعالان اجتماعی، برنامه‌های مربوط به تدارکات این رویداد را زیر سوال برده‌اند و می‌گویند در جریان آماده‌سازی شهر برای المپیک، مهاجران آسیب‌پذیر و افراد بی‌خانمان‌ را از خیابان‌ها بیرون کرده‌اند و آن‌ها را به نقاط دیگر فرانسه فرستاده‌اند.

زیر یک پل، روی آبراهی در پاریس، ده‌ها بلوک بتنی بزرگ، زاویه‌دار و نوک‌تیز چیده‌اند.

به گفته فعالان هدف از جاسازی این بلوک‌ها این است که بی‌خانمان‌ها و مهاجران را در طول المپیک ۲۰۲۴ از ماندن و خوابیدن در خیابان‌ها دور نگه دارند.

اورلیا هیو از گروه وکلای حقوقی همبستگی پاریس می‌گوید: «امروز دیگر کسی در خیابان‌ها نیست». او با اشاره به توده‌های بتنی می‌گوید «پلیس می‌آید و گشت‌زنی می‌کند تا اجازه ندهد که مهاجران برگردند و اردوگاه‌های خود را بازسازی کنند.»

حدود یک هفته قبل از مراسم افتتاحیه المپیک، گروهی از بی‌خانمان‌ها را از اینجا خارج کردند. این مکان یکی از آخرین اردوگاه‌ها و محل‌هایی بود که تخلیه تدریجی آنها از ماه‌ها قبل از شروع مسابقات آغاز شده بود.

فارس الخالی یوسف یکی از افرادی است که این تغییرات، زندگی او را تحت تاثیر قرار داده است. او که از کشور چاد به فرانسه مهاجرت کرده، همراه با حدود ۵۰۰ نفر دیگر در ساختمانی زندگی می‌کرد که قبلا یک کارگاه ساخت بتن بود و چند صد متر از دهکده المپیک فاصله داشت.

پلیس ضد شورش این مکان را در ماه آوریل تخلیه کرد و به ساکنان آن گفته شد که یا در محدوده پاریس و یا صدها کیلومتر دورتر در شهر تولوز، اسکان موقت داده خواهند شد.

فارس می‌گوید: «قبول کنید که این وضعیت برای پناهندگان مثل یک کابوس است. همه کسانی که در موقعیت ما هستند، در حال حاضر این شرایط را تجربه می‌کنند. آن‌ها را در هنگام خرید بلیت در ایستگاه‌های مترو بازداشت می‌کنند و به مراکز نگهداری پناهجوها منتقل می‌کنند».

زیر یک پل دیگر، به فاصله چند دقیقه پیاده از محل بلوک‌های بتنی در کنار کانال آب، پل آلوزی، فعال اجتماعی، را می‌بینیم که توضیح می‌دهد چگونه در اینجا هم یک عملیات تخلیه دیگر صورت گرفته است.

او به شکاف‌ بین ستون‌هایی که افراد بی‌خانمان در آنجا کمپ زده بودند، اشاره می‌کند و می‌گوید: «این جا سال‌ها شهر چادری بود، سه سال بود که اینجا بودند… همه جا پر از چادر بود، گاهی ۱۰۰، ۲۰۰ یا ۳۰۰ نفر اینجا بودند».

پل برای گروهی به نام «روی دیگر مدال» کار می‌کند. این گروه می‌گوید قبل از شروع مسابقات المپیک، حدود ۱۳ هزار مهاجر از خیابان‌های پاریس به مکان‌های دیگری منتقل شده‌اند.

این بخشی از یک استراتژی بلندمدت است که به گفته فعالان اجتماعی با نزدیک شدن به بازی‌های المپیک تسریع شده است.

به افرادی که از این خیابان‌ها تخلیه شده‌اند، پیشنهاد اسکان داده‌ شده، اما اغلب به صورت موقت و دور از پاریس، در شهرهای مختلف فرانسه.

پل می‌گوید: «وقتی آدم‌ها را از خیابان‌های پاریس جمع می‌کنید و به شهرهای کوچک و دوردست می‌فرستید، آن‌ها شبکه همبستگان قبلی خود را از دست می‌دهند».

او اضافه می‌کند: «البته که ما نمی‌خواهیم مردم در خیابان باشند، ما می‌خواهیم آن‌ها مسکن داشته باشند… اما اگر آنها را به این صورت پراکنده کنید و راه حل‌ بلندمدت نداشته باشید، هرگز مشکل را حل نخواهید کرد».

او می‌گوید دور از مجتمع‌ها و شهرک‌های بزرگی که در پاریس برای گروه‌های مهاجر ساخته شده، مردم در دسترسی به حمایت و مراقبت‌های پزشکی مورد نیاز خود با مشکل روبرو می‌شوند و در نهایت به پایتخت برمی‌گردند و دوباره به خیابان‌ها بازمی‌گردند.

شکایات مشابهی در المپیک‌های قبلی هم مطرح شده بود. در توکیو، گروه‌های بی‌خانمان شکایت داشتند که از پارک‌هایی که در آن‌ می‌خوابیدند، بیرون رانده شده‌اند و در ریو دو ژانیرو محله‌هایی در مناطق زاغه‌نشین فاولا به طور کامل تخلیه شدند.

با این حال، مقام‌های شهری پاریس اصرار دارند که خارج کردن مردم از خیابان‌ها، کلید بهبود بخشیدن به زندگی آن‌هاست.

آن ایدالگو، شهردار پاریس، پیش از بازی‌های المپیک گفت: «من امیدوارم - و این یکی از موضوعاتی است که با دولت در حال بحث درباره آن هستیم - که میراثی در زمینه تامین مسکن برای بی‌خانمان‌ها به جا بگذاریم».

«تا آنجا که من می‌دانم، آنچه در این مرحله کارها را به تعویق انداخته، میزان منابع مالی است که دولت می‌تواند به این مسئله اختصاص دهد».

شهرداری پاریس به بی‌بی‌سی گفت: «مسئله بی‌خانمان‌ها در مرکز برنامه‌های تدارکات المپیک بوده و در طول بازی‌ها هم مسئله ارائه مسکن به افراد آسیب‌پذیر مورد توجه باقی می‌ماند».

این نهاد افزود: «شهر پاریس از اسباب و لوازم شهری که به بی‌خانمان‌ها آسیب برساند، استفاده نمی‌کند».

آن‌ها گفتند بلوک‌های بتنی که زیر پل‌ها قرار داده شده، در محدوده اختیارات آن‌ها نیست، بلکه در قلمرو شهرداری مجاور، یعنی اوبر‌ویلیه است که می‌گوید از لوازم خیابانی «بازدارنده» برای جلوگیری از بازگشت «مهاجران و مصرف‌کنندگان مواد مخدر» استفاده می‌کند.

با وجود این توضیحات، بسیاری از فعالان همچنان بسیار نگران هستند.

پل می‌گوید: «از نظر من این کار در واقع یک نوع پاکسازی اجتماعی است. شما مردم را بیرون می‌کنید و از بازگشت آن‌ها جلوگیری می‌کنید و فقط فقر را زیر فرش پنهان می‌کنید، چون در کوتاه مدت مشکل شما را حل می‌کند».