अमेरिकेकडून इराणची आर्थिक नाकेबंदी, आजपासून नवे निर्बंध

अणू करारामधून माघार घेतल्यानंतर आता अमेरिकेतर्फे इराणवर कडक निर्बंध लादले जातील, असं राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी सांगितलं.

इराणमधील ऑटोमोबाइल सेक्टर तसंच सोनं आणि अन्य धातूंच्या व्यवसाय क्षेत्राला प्रामुख्याने फटका बसेल. मंगळवारपासून हे निर्बंध लागू होतील.

आर्थिक दबावामुळे इराण नव्या अणू करारासाठी तयार होईल आणि 'द्वेषकारक' कारवाया थांबवेल, असा विश्वास ट्रंप यांना आहे.

दरम्यान इराणचे अध्यक्ष हसन रुहानी यांनी अमेरिकेची कारवाई म्हणजे 'मानसिक युद्धच' असल्याचं सांगितलं.

शेवटच्या क्षणी अमेरिकेशी चर्चा करण्याचा विचार रुहानी यांनी धुडकावून दिला. चर्चा तसंच मुत्सद्देगिरीच्या माध्यमातून हा प्रश्न सोडवला जाऊ शकतो मात्र त्यामागची भूमिका प्रामाणिक हवी, असंही रुहानी यांनी इराण सरकारतर्फे नियंत्रित चॅनेलवर बोलताना सांगितलं.

निर्बंधांचं उल्लंघन करणाऱ्या व्यक्ती तसंच संस्थांना परिणामांना सामोरं जावं लागेल असा इशारा ट्रंप यांनी दिला आहे.

युके, फ्रान्स, जर्मनी यांच्यासह रशिया आणि चीन हे देशही 2015 अणू कराराचा भाग होते. अमेरिकेच्या इराणवर आणखी निर्बंध लादण्याच्या निर्णयावर या या देशांनी खेद व्यक्त केला आहे.

या करारात कबुल केलेल्या तरतुदींनुसार वागावं, असं आवाहन या देशांनी इराणलाही केलं आहे. आपल्याला आर्थिक फायदा मिळणार असेल तरच आपण अटींचं पालन करू, असं इराणचं त्यावरचं म्हणणं आहे.

ट्रंप यांनी अणू करार रद्द का केला?

निर्बंध शिथिल करण्याच्या अटीवर इराण अणू विषयक कार्यक्रम कमी करेल, असं निश्चित करण्यात आलं होतं.

अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांच्या मते, करारामुळे आण्विक अस्त्रं निर्मितीपासून इराणला प्रतिबंध होईल आणि यामुळे जगात शांतता राहील.

मात्र हा अणू करार एकतर्फी असल्याचं मत ट्रंप यांनी व्यक्त केलं.

5 नोव्हेंबरपासून हे निर्बंध आणखी कठोर होतील.

इराणच्या अणू कार्यक्रमांवरील निर्बंध हळूहळू कमी होत जातील- हे जराही मान्य होण्यासारखं नाही असं ट्रंप यांनी सांगितलं. करारामुळे इराणच्या सीरिया आणि येमेन यांच्याबरोबरच्या वागण्यात काहीही बदल झालेला नाही.

कुठले निर्बंध पुन्हा लादण्यात येणार आहेत?

- डोनाल्ड ट्रंप यांच्या स्वाक्षरीने एक विशेष ऑर्डर मंगळवारी मध्यरात्रीपासून लागू करण्यात येईल.

- इराण सरकारतर्फे अमेरिकेतील बँकांच्या नोटांची खरेदी

- सोनं तसंच अन्य मौल्यवान धातूंचे इराणचे व्यवहार

- ग्रॅफाइट, अल्युमिनिअम, स्टील, कोळसा आणि औद्योगिक कामकाजात वापरली जाणारी सॉफ्टवेअर्स

- इराणचं चलन असलेल्या रियालशी संबंधित व्यवहार

- इराण सरकारवर असलेली कर्ज

- ऑटोमोटिव्ह क्षेत्र

- इराणमधील पोर्ट ऑपरेटर अर्थात बंदर व्यवस्थापन, शिपिंग तसंच बोटउभारणी व्यवसाय

- पेट्रोलियम क्षेत्रातील व्यवहार

- विदेशी आर्थिक संस्था आणि बँक ऑफ इराण यांच्यातील व्यवहार

हे वाचलंत का?

(बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)