पोप फ्रान्सिस यांच्यावर 26 एप्रिलला पार पडणार अंत्यसंस्कार

पोप फ्रान्सिस यांचं 21 एप्रिलला निधन झालं. कासा सँटा मार्टा या व्हॅटिकनमधील त्यांच्या निवासस्थानी त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. ते 88 वर्षांचे होते.

पोप फ्रान्सिस यांच्यावर शनिवारी (26 एप्रिल) अंत्यसंस्कार केले जाणार आहेत.

व्हॅटिकनकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, स्थानिक वेळेनुसार सकाळी 10 वाजता सेंट पीटर्स बॅसिलिकासमोर त्यांचा अंत्यविधी पार पाडला जाणार आहे.

व्हॅटिकनने दिलेल्या माहितीनुसार, पोप यांचं पार्थिव बुधवारी (24 एप्रिल) सकाळी 9 वाजता सेंट पीटर्स बॅसिलिका येथे आणलं जाईल आणि अंतिम विधी पार पडेपर्यंत पार्थिव तिथंच ठेवलं जाईल.

याच ठिकाणी त्यांचं अंतिम दर्शन आणि श्रद्धांजली अर्पण करता येणार आहे.

सध्या पोप यांचं पार्थिव सँटा मार्टा निवासस्थानातील प्रार्थनागृहात ठेवण्यात आलं आहे, जिथे ते पोप असताना गेल्या 12 वर्षांपासून राहत होते.

कार्डिनल केविन फॅरेल यांनी पोप फ्रान्सिस यांच्या निधनाची घोषणा केली.

कार्डिनल केविन फॅरेल यांनी घोषणा केली की, "प्रिय बंधू आणि भगिनींनो, मला आपल्या पवित्र फादर फ्रान्सिस यांच्या निधनाची घोषणा अत्यंत दुःखाने करावी लागते.

21 एप्रिलला सकाळी 7.35 वाजता, रोमचे बिशप फ्रान्सिस, पित्याच्या घरी परतले. त्यांचे संपूर्ण जीवन प्रभूच्या आणि त्यांच्या चर्चच्या सेवेसाठी समर्पित होते."

पोप फ्रान्सिस हे कॅथलिक चर्चमधील सुधारणांसाठी देखील ओळखले जातात. असे असूनही, पोप परंपरावाद्यांमध्येही लोकप्रिय होते. फ्रान्सिस हे दक्षिण अमेरिका (अर्जेंटिना) मधील पहिले पोप होते.

रविवारीच, पोप फ्रान्सिस यांनी ईस्टर संडेच्या दिवशी व्हॅटिकनमधील सेंट पीटर्स स्क्वेअरवर सर्वांना संबोधित केलं होतं.

पोप यांनी व्हीलचेअरवर बसून बाल्कनीतून लोकांना संबोधित केले आणि म्हणाले, "प्रिय बंधू आणि भगिनींनो, तुम्हा सर्वांना ईस्टरच्या शुभेच्छा."

ईस्टरनिमित्त पारंपरिकपणे केला जाणारा उपदेश त्यांच्या सहकाऱ्यांनी दिला. त्यावेळी पोप बसलेले होतं.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी व्यक्त केला शोक

पोप फ्रान्सिस यांच्या निधनावर भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शोक व्यक्त केला आहे.

"परमपूज्य पोप फ्रान्सिस यांच्या निधनानं खूप दुःख झाले. या क्षणी कॅथलिक समुदायाबद्दल मी मनापासून संवेदना व्यक्त करतो. पोप फ्रान्सिस यांना जगभरातील लाखो लोक कायम करुणा, विनम्रपणा आणि आध्यात्मिक धैर्याचे प्रतीक म्हणून स्मरणात ठेवतील."

"लहान वयापासूनच त्यांनी येशू ख्रिस्तांच्या आदर्शांप्रती स्वतःला समर्पित केले होते. त्यांनी गरीब आणि वंचित लोकांची तत्परतेनं सेवा केली. दुःखी लोकांना आशा देण्याचं काम त्यांनी केलं," असं मोदी म्हणाले.

"भारतातील लोकांविषयी असलेलं त्यांचं प्रेम नेहमीच स्मरणात राहील. त्यांच्या आत्म्याला शांती मिळो," असंही पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी म्हटलं आहे.

जगभरातील नेत्यांची प्रतिक्रिया

पोप फ्रान्सिस यांच्या निधनाची बातमी समजताच जगभरातील नेत्यांनी त्यांना श्रद्धांजली वाहिली.

फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी त्यांना श्रद्धांजली देताना म्हटलं की, "अतिशय विनम्र पोप फ्रान्सिस कायम दुबळ्या लोकांच्या पाठिशी उभे राहिले."

तर पोप फ्रान्सिस यांच्या निधनाची बातमी दुःखद असल्याचं इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी यांनी म्हटलं.

"ही बातमी खूप दुःख देणारी आहे. मला त्यांच्या मैत्रीचा आनंद मिळाला. त्यांनी जगाला एक नवीन मार्ग अवलंबण्याचं धाडस करण्याचं आव्हान केलं. त्यांची शिकवण आणि वारसा वाया जाणार नाही. आम्ही दुःखद अंतःकरणानं या पवित्र आत्म्याला अभिवादन करतो. मात्र आम्हाला माहिती आहे की, ते आता प्रभूजवळ आहेत."

व्हाईट हाऊसनं एक्स या सोशल मीडियावरील पोस्टमध्ये दिवंगत पोप फ्रान्सिस यांना श्रद्धांजली दिली आहे.

"पोप फ्रान्सिस यांच्या आत्म्याला शांती मिळो," असं पोस्टमध्ये म्हटलं आहे. त्या सोबतच पोप फ्रान्सिस यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि त्यांची पत्नी मेलेनिया यांची भेट घेतल्याचा फोटो आहे. जे डी वेन्स पोप यांची भेट घेत असतानाचा आणखी एक फोटो देखील त्याबरोबर आहे.

'मला अतिशय दु:ख होतं आहे',अशा शब्दांत अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष जे डी वेन्स यांनी श्रद्धांजली वाहिली आहे.

जे डी वेन्स यांनी म्हटलं की, "जगभरातील त्यांच्यावर प्रेम करणाऱ्या लाखो ख्रिश्चनांबद्दल मला दु:ख होतं आहे."

18 एप्रिल रोजी जे डी वेन्स रोममध्ये आले होते आणि 19 एप्रिल रोजी त्यांनी व्हॅटिकनमधील अधिकाऱ्यांची भेट घेतली होती. यावेळी त्यांनी पोप फ्रान्सिस यांची थोड्यावेळासाठी खासगी भेट देखील घेतली होती.

पोप फ्रान्सिस यांना 'आशा कशी निर्माण करायची हे माहिती होतं', अशा शब्दांत युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोदिमीर झेलेन्स्की यांनी पोप फ्रान्सिस यांना श्रद्धांजली वाहिली आहे.

ते म्हणाले की, "लोकांमध्ये आशा कशी निर्माण करायची, प्रार्थनेद्वारे दु:ख कसं कमी करायचं आणि एकात्मता कशी वाढवायची हे त्यांना माहीत होतं."

झेलेन्स्की पुढे म्हणाले की, दिवंगत पोप फ्रान्सिस यांनी युक्रेन आणि युक्रेनमधील लोकांच्या शांततेसाठी प्रार्थना केली.

"अध्यात्मिक आधारासाठी पोप फ्रान्सिस यांच्याकडे पाहणाऱ्या कॅथलिक आणि सर्व ख्रिश्चनांप्रती मी संवेदना व्यक्त करतो. त्यांच्या स्मृती कायमच राहतील!"

युकेचे पंतप्रधान किएर स्टार्मर एक्स या सोशल मीडियावरील एका पोस्टमध्ये म्हणाले की "पोप फ्रान्सिस यांच्या निधनाची बातमी ऐकून प्रचंड दु:ख झालं आहे."

"सर्वांसाठी न्याय्य असलेल्या जगासाठीचे त्यांचे अथक प्रयत्न, कायमस्वरुपी स्मरणात राहील."

स्टार्मर पुढे म्हणाले की "जग आणि चर्चसाठी तसेच अडचणीच्या काळातील त्यांचं नेतृत्व खूपच साहसी होतं. मात्र त्याचबरोबर त्यांच्या नेतृत्वात प्रचंड नम्रता होती."

"गरीब, शोषित आणि वंचितांसाठीचे पोप होते. युकेच्या लोकांच्या वतीनं मी संपूर्ण कॅथलिक चर्चकडे मनापासून माझ्या संवेदना व्यक्त करतो," असंही पंतप्रधान स्टार्मर म्हणाले.

स्पेनचे पंतप्रधान पेड्रो सांचेझ यांनीही पोप फ्रान्सिस यांना श्रद्धांजली वाहिली.

सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म एक्स वर एका पोस्टमध्ये त्यांनी म्हटलं की, "पोप फ्रान्सिस यांच्या निधनाबद्दल मी शोक व्यक्त करतो. शांतता, सामाजिक न्याय आणि सर्वात असुरक्षित घटकांबद्दल असलेली त्यांची वचनबद्धता हा त्यांचा समृद्ध वारसा आहे."

पोप फ्रान्सिस यांचा शेवटचा संदेश

धर्म, विचार आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याशिवाय शांततेचा उपयोग नाही, असं मत पोप फ्रान्सिस यांनी त्यांच्या शेवटच्या संदेशामध्ये व्यक्त केलं आहे.

पोप फ्रान्सिस यांचा ईस्टर संडेचा संदेश "शांतता आणि इतरांच्या दृष्टिकोनाबद्दल आदर" असा होता.

पोप यांचा हा संदेश त्यांच्या वतीनं त्यांच्या एका सहाय्यकानं वाचून दाखवला. यामध्ये त्यांनी म्हटलं आहे की, " धर्म, विचार आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याशिवाय जगात शांतता असू शकत नाही.

पोप यांनी त्यांनी शेवटच्या भाषणात गाझामधील लोकांचं, विशेषतः तिथल्या ख्रिश्चन समुदायातील लोकांचं स्मरण केलं. कारण युद्धामुळे "मृत्यू आणि विनाश" होतो आणि त्यातून "मानवतावादी परिस्थिती दयनीय होते."

पोप फ्रान्सिस यांनी जगभरात वाढत असलेला ज्यूविरोध "चिंताजनक" असल्याचंही म्हटलं.

"जगाच्या विविध भागांमध्ये सुरू असलेल्या अनेक संघर्षांमध्ये आपल्याला मृत्यूसाठी, हत्येसाठीची किती प्रचंड तहान दिसते आहे," असं ते म्हणाले.

"सर्व इस्रायली लोक आणि पॅलेस्टिनी लोकांच्या दु:खांबद्दल मी तीव्र संवेदना व्यक्त करतो. युद्धविराम व्हावा. ओलिसांची सुटका व्हावी आणि शांततामय भविष्याची आकांक्षा असलेल्या उपाशी लोकांना मदत मिळो," असं त्या संदेशात म्हटलं आहे.

पोप फ्रान्सिस यांनी युक्रेन युद्धाशी निगडीत सर्व पक्षांना (देशांना) "न्याय्य, समान आणि कायमस्वरुपी शांतता साध्य करण्याच्या उद्देशानं प्रयत्न करण्याचं" आवाहन केलं.

काही दिवसांपूर्वी झाला होता न्यूमोनिया

पोप फ्रान्सिस यांना काही दिवसांपूर्वी न्यूमोनिया झाला होता, त्यांच्या दोन्ही फुफ्फुसांना संसर्ग झाला होता.

त्यानंतर त्यांना रोमच्या जेमेली रुग्णालयात दाखल करण्यात आलं. डॉक्टरांनी तपासणीनंतर न्यूमोनियाचं निदान केलं होतं.

त्यांच्या दोन्ही फुफ्फुसांना संसर्ग झाल्यानं विशेष उपचारांची आवश्यकता असल्याचं डॉक्टरांनी सांगितलं होतं. पोप फ्रान्सिस यांना बायलॅटेरल न्यूमोनिया असल्याचं डॉक्टरांचं म्हणणं होतं.

न्यूमोनियाचा संसर्ग एका फुफ्फुसाऐवजी दोन्ही फुफ्फुसांमध्ये पसरतो, तेव्हा त्याला 'बायलॅटेरल न्यूमोनिया' म्हणतात. मात्र, सिडनी टेक्नॉलॉजी युनिव्हर्सिटीच्या संशोधकांच्या मते, 'बायलॅटेरल न्यूमोनिया गंभीर असेलच असे नाही.

रुग्णालयात दाखल होण्यापूर्वी पोप यांना काही दिवस ब्राँकायटिसची लक्षणं दिसत होती. त्यामुळं त्यांनी भाषणं वाचण्यासाठी काही अधिकाऱ्यांची नियुक्तीही केली होती.

त्यानंतर काही प्रार्थना सभांमध्येही पोप यांना सहभागी होता आलं नव्हतं.

रोमन कॅथलिक चर्चचे नेतृत्व करताना 12 वर्षांच्या काळात पोपना अनेक वेळा रुग्णालयात दाखल व्हावं लागलं होतं. त्यांनी जीवनातही अनेक वैद्यकीय समस्यांचा सामनाही करावा लागला. वयाच्या 21 व्या वर्षी त्यांचं एक फुफ्फुस काढावं लागलं होतं.

(बीबीसीसाठी कलेक्टिव्ह न्यूजरूमचे प्रकाशन.)