Jerin ƙasashen Afirka da za su gudanar da zaɓe a 2023

.

Asalin hoton, Getty Images

Yayin da duniya ta yi maraba da sabuwar shekara ta 2023, a Afirka batun daban yake duba da cewa a wannan shekarar ce za a samu zuwan sabbin gwamnatoci da za su mulki ƙasashe ashirin da huɗu a nahiyar.

A cewar cibiyar zaɓe da tabbatar da ci gaban dimokuraɗiyya a Afirka, ƙasashen da za su gudanar da zaɓen shugaban kasa sun haɗa da Najeriya da Gabon da Liberiya da Libya.

Akwai kuma Madagascar da Saliyo da Sudan ta Kudu da Yankin Somaliland da Sudan da kuma Zimbabwe.

Sauran ƙasashen da za su gudanar da zaɓukan gundumomi sun hadar da Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya da Comoros da Ivory Coast da Djibouti da Masar da Ghana da Guinea-Bissau da Mali da Togo da kuma Swaziland.

Hukumar Zaɓe mai Zaman Kanta a Najeriya INEC, ta ƙara nanata zimmar ta na tabbatar da cewa an gudanar da zaɓen shugaban ƙasa na ran 23 ga watan Febrairu cikin gaskiya da adalci duba da cewa idon duniya duka ya karkata kan zaɓen ƙasar.

Yayin magana a wani taro na musamman da cibiyar zaman lafiya ta Amurka da wasu cibiyoyin tabbatar da ingancin zaɓe suka shirya, shugaba Muhammadu Buhari shi ma ya jaddada bukatar ganin an gudanar da zaɓe mai gaskiya.

Ya ce "INEC a shirye take saboda na tabbatar da cewa an basu dukkan abubuwan da suke buƙata, don bana son wani uzuri na cewa gwamnati bata sake musu kuɗaɗe ba.’’

Gabanin zaɓukan da za a gudanar, jam’iyyu 18 ne suka fitar da ‘yan takara, inda na gaba-gaba sune Bola Ahmed Tinubu na jam’iyyar APC da Atiku Abubakar na PDP da Peter Obi na Labour da kuma Injiniya Rabiu Musa Kwankwaso na jam’iyyar NNPP.

Sauran sun haɗa da Imumolen Christopher na Accord da Majour Hamza Al-Mustapha da Sowore Omoyele na African Action Congress da Kachikwu Dumebi na ADC da Sani Yabagi Yusuf na ADP da Umeadi Peter na APGA da Ojei Princess Chichi na APM.

Akwai kuma Nnamdi Charles Osita na APP da Adenuga Sunday Oluwafemi Boot Party da Osakwe Felix Johnson na NRM da Abiola Latifu Kolawole na PRP da Adebayo Adewole Ebenezer na SDP.

Sai kuma Ado-Ibrahim Abdumalik na YPP da kuma Nwanyanwu Daniel Daberechukwu na Zenith Labour Party.

Ga jerin ƙasashen Afirka da irin zaɓukan da za su gudanar da kuma ranakunsu a 2023

1. Benin

Zaɓen ‘yan Majalisar Tarayya

24 ga Yunin 2023

2. Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya

Zaɓen gundumomi

Janairun 2023

3. Comoros

Gwamnonin Tsibirai

2023

4. Côte d’Ivoire

Zaɓen gundumomi

2023

5. Djibouti

Zaɓen ‘yan Majalisar Tarayya

2023

6. Masar

Zaɓen gundumomi

2023

7. Gabon

Zaɓen shugaban ƙasa da na ‘yan Majalisa da kuma na gundumomi

2023

8. Ghana

Zaɓen gundumomi da na shiyyoyi

2023

9. Guinea

Zaɓen gundumomi

2023

10. Guinea-Bissau

Zaɓen ‘yan Majalisar Wakilai da ta Dattijai

2023

11. Liberiya

Zaɓen Shugaban ƙasa

10 Oktoba 2023

12. Libya

Zaɓen Shugaban ƙasa

Zaɓen ‘yan Majalisa

2023

13. Madagascar

Zaɓen Shugaban ƙasa

2023

14. Mali

Zaɓen ‘yan Majalisar Wakilai da ta Dattaɓai

Yunin 2023

Zaɓen gundumomi

Watannin Oktoba da Nuwamban 2023

15. Mauritania

Zaɓen ‘yan Majalisa Tarayya da na gundumomi

2023

16. Mozambique

Zaɓen gundumomi

11 Oktoba 2023

17. Najeriya

Zaɓen Shugaban ƙasa da na ‘yan Majalisar Wakilai da kuma na Dattaɓai

25 ga watan Febrairun 2023

Zaɓen ‘yan Majalisar Dokokin Jihohi da kuma na Gwamnoni

11 ga watan Maris 2023

18. Saliyo

Zaɓen Shugaban ƙasa da ‘yan Majalisar Tarayya da kuma na Ƙananan Hukumomi

24 ga watan Yunin 2023

19. Yankin Somaliland (mai cin gashin-kansa)

Zaɓen Shugaban ƙasa

2023

20. Kudancin Sudan

Zaɓen Shugaban ƙasa da ‘yan Majalisar Tarayya da kuma na gundumomi

2023

21. Sudan

Zaɓen Shugaban ƙasa da na Kwamitin Zartaswa da ‘yan Majalisar Tarayya da na Jihohi da Gwamnoni da kuma na gundumomi

Yulin 2023

22. Swaziland

Zaɓen ‘yan Majalisar Dattaɓai da na Wakilai da Birane da kuma na gundumar Tinkhundla

2023

23. Togo

Zaɓen Larduna

2023

24. Zimbabwe

Zaɓen Shugaban ƙasa da na ‘yan Majalisar Dattaɓai da na Wakilai da kuma na Gundumomi

2023