Trump yarezwe gushaka kuburizamo ibyavuye mu matora yo mu 2020

Ahavuye isanamu, Reuters
- Umwanditsi, Max Matza
- Igikorwa, BBC News
Donald Trump wahoze ari Perezida w'Amerika yashyiriweho ibirego byo mu rwego mpanabyaha ku gucura umugambi wo kuburizamo gutsindwa kwe mu matora yo mu 2020.
Ashinjwa ibirego bine, birimo umugambi wo gukorera uburiganya Amerika, kubangamira umutangabuhamya hamwe n'umugambi wo kubangamira uburenganzira bw'abaturage.
Ibi birego bisoje iperereza ku byabaye bijyanye n'imvururu zo ku itariki ya 6 Mutarama (1) mu 2021 ku nyubako ya Capitol ikorerwamo n'inteko ishingamateko y'Amerika.
Trump, w'imyaka 77, urimo kongera kwiyamamariza kuba Perezida, ahakana avuga ko nta kintu kibi yakoze. Ku mbuga nkoranyambaga, yavuze ko iyi dosiye ari "iyo gusekwa".
Asanzwe yarashyiriweho ibirego mu zindi dosiye ebyiri: yarezwe gufata nabi inyandiko z'ibanga, no guhindura amakuru yo mu nyandiko z'ubucuruzi kugira ngo ahishire amafaranga yarishye umukinnyi wo mu mashusho y'imibonano mpuzabitsina (porn) mu rwego rwo kumucecekesha.
Iri perereza ku matora ryibanze ku bikorwa bya Trump mu mezi abiri yo hagati yo gutsindwa kwe n'imvururu z'i Washington DC, aho abamushyigikiye biraye mu nyubako y'inteko ishingamategeko ubwo abadepite bari bari mu gikorwa cyo kwemeza intsinzi ya Perezida Joe Biden wo mu ishyaka ry'abademokarate.
Jack Smith, umunyamategeko wihariye uyoboye iryo perereza washyizweho na minisiteri y'ubutabera, ku wa kabiri nimugoroba yagize ati: "Igitero ku murwa mukuru w'igihugu cyacu cyo ku itariki ya 6 Mutarama, 2021 cyari igitero kitari cyarigeze kibaho mbere ku cyicaro cya demokarasi y'Amerika.
"Nkuko bivugwa mu kirego, [icyo gitero] cyenyegejwe n'ibinyoma".
Mu gusoza ibyo yatangazaga, Smith yasezeranyije "urubanza rwihuse", anashimangira ko uyu wahoze ari Perezida "agomba gufatwa ko ari umwere kugeza bigaragaye ko icyaha kimuhama".
Trump yitezwe kwitaba urukiko ku wa kane i Washington DC.
Iyo nyandiko y'ikirego iri ku mapaji 45, irondora abafatanyacyaha batandatu itavuze mu mazina: abanyamategeko bane, umutegetsi wo muri minisiteri y'ubutabera n'umugishwanama mu bya politiki.
Iyi nyandiko y'urukiko ishinja Trump "umugambi wo kwangiza, kuburizamo, no gutsinda imikorere ya leta binyuze mu buhemu, uburiganya n'ububeshyi".

Ahavuye isanamu, Getty Images
Iyi nyandiko y'ikirego inavuga abategetsi benshi bo muri Amerika n'abakomeye bo mu itsinda ryari rishinzwe kwamamaza Trump, ivuga ko icyo gihe babwiye Trump ko yatsinzwe amatora kandi ko nta gihamya ihari yuko habayeho uburiganya mu matora.
Trump, ubu umaze gushyirirwaho ibirego 78 byose hamwe byo mu rwego mpanabyaha byo muri dosiye eshatu zitandukanye, ubu ni we uri imbere mu guhatana kwo mu ishyaka ry'abarepubulikani mu gushaka uzarihagararira nk'umukandida perezida mu matora ataha.
Uwo ari we wese uzatsinda iryo hatana azahangana n'uzahagararira ishyaka ry'abademokarate, witezwe ko ari Perezida Biden, muri ayo matora yo mu kwezi kw'Ugushyingo (11) mu 2024.
Mu itangazo, itsinda rishinzwe kwamamaza Trump ryavuze ko iyo nyandiko y'ikirego yo ku wa kabiri ari ukwivanga mu matora.
Rigira riti: "Ukudakurikiza amategeko kw'uku kwibasira Perezida Trump n'abamushyigikiye kwibutsa Ubudage bwo ku butegetsi bw'aba Nazi mu myaka ya 1930, ubwahoze ari Ubumwe bw'Abasoviyeti, n'ubundi butegetsi bw'igitugu".
Ryongeyeho riti: "Uku kwibasira kutari ukunyamerika kuzatsindwa".










