Dyn wedi'i gyhuddo o lofruddio babi yn honni iddo geisio'i achub

Mae dyn 29 oed sydd wedi'i gyhuddo o lofruddio babi ei bartner yn dweud iddo geisio achub y plentyn oherwydd ei fod yn ofni ei fod yn tagu.

Mae Thomas Morgan o Orseinon yn gwadu llofruddio Jensen-Lee Dougal, oedd yn bum mis oed, yng nghartref y teulu yn Abertawe.

Cafodd Mr Morgan ei adael ar ei ben ei hun gyda Jensen-Lee tra bod ei bartner, Jordan Dougal, wedi mynd i'r gwaith ar 30 Mawrth 2024.

Dywedodd wrth y rheithgor ei fod yn ofni bod y babi yn tagu ar ei gyfog ei hun, a'i fod wedi rhoi ei fysedd yng ngheg y babi i geisio cael gwared ag unrhyw rwystr.

Dywedodd Mr Morgan fod corff Jensen-Lee yn ymddangos yn llipa pan gododd ef a'i fod wedi ei "ysgwyd".

Aeth i banig, meddai: "Roeddwn i'n dweud ei enw ac fe wnes i ei ysgwyd i gael ymateb ganddo."

Clywodd y llys ei fod yn dal y babi o amgylch ei asennau.

Gofynnodd John Hipkin KC ar ran yr amddiffyn: "Faint o rym wnaethoch chi ei ddefnyddio?"

"Alla i ddim egluro'r grym, ond doedd e ddim yn ddigon i achosi unrhyw niwed," meddai Mr Morgan.

Gofynnodd Mr Hipkin: "Oedd gennych fwriad achosi niwed iddo?"

"Dim o gwbl," atebodd Mr Morgan.

Bu farw Jensen-Lee yn yr ysbyty y diwrnod canlynol, ar ôl i'r peiriant cynnal bywyd gael ei dynnu i ffwrdd.

Mae Mr Morgan hefyd yn gwadu tri chyhuddiad o achosi niwed corfforol difrifol gyda bwriad i'r babi, rhwng Ionawr a Mawrth 2024.

Esboniodd i'r llys ei fod wedi symud i mewn gyda Ms Dougal ym mis Ionawr 2024, a'u bod wedi adnabod ei gilydd ers yr ysgol.

Clywodd y llys fod Mr Morgan wedi gollwng ei ddau o blant ef i'w gyn-bartner y tu allan i dafarn y Cooper's Arms.

Dywedodd fod bys ei fab wedi cael ei fachu ar ddrws y car a bod hynny wedi sbarduno dadl gyda'i gyn-bartner.

Disgrifiodd i'r llys sut yr aeth "i gyfarfod â rhywun" i brynu canabis, tra'r oedd Jensen-Lee yn dal i gysgu yn y car.

Yna, aeth ymlaen i siop yng Nghlydach i brynu bocs o lager a pastie, gan ddweud ei fod yn bwriadu aros gartref a gwylio pêl-droed.

Pan ddychwelodd Mr Morgan i'w gartref, daeth â Jensen-Lee i'r lolfa yn ei sedd car, meddai.

Dywedodd iddo sylwi fod un o'u cŵn "wedi bod i'r toiled yn y tŷ ac fe wnes i glirio'r baw yn y gegin".

Wrth ddychwelyd i'r lolfa, sylwodd fod y babi wedi bod yn sâl ac aeth Mr Morgan i fyny'r grisiau i ffeindio baby grow i'r babi, meddai.

Ond dywedodd wrth y llys "fod dillad ym mhob man a doeddwn i methu ffeindio'r maint cywir".

Pan ddaeth yn ei ôl i'r lolfa, dywedodd ei fod wedi sylwi bod Jensen-Lee wedi bod yn sâl eto, a dyma pryd yr oedd yn ofni ei fod yn tagu ar ei gyfog a cheisio rhoi ei fysedd yn ei geg ac ysgwyd y babi.

Dywedodd ei fod hefyd wedi rhoi CPR i'r babi: "Roeddwn i mewn panig ac fe ddefnyddiais y ddwy law."

Rhedodd Mr Morgan allan a gweiddi ar gymdogion oedd yn yr ardd, meddai: "Gweiddais i alw am ambiwlans."

Dywedodd un cymydog ei bod hi wedi cael hyfforddiant cymorth cyntaf a rhoddodd hithau gynnig ar roi CPR hefyd.

Gofynnodd Mr Hipkin iddo am ei gyflwr meddyliol.

"Roeddwn mewn panig llwyr," meddai Mr Morgan wrth y llys.

Wrth groesholi ar ran yr erlyniad, gofynnodd Caroline Rees KC iddo a oedd yn bwriadu achosi unrhyw niwed ar 30 Mawrth.

"Na," atebodd Mr Morgan.

"Ydych chi'n derbyn mai chi wnaeth ladd Jensen?" gofynnodd Ms Rees.

"Na," atebodd.

Dywedodd Mr Morgan wrth y llys ei fod yn credu bod Jensen-Lee wedi tagu ar ei gyfog ei hun.

Dywedodd Ms Rees: "Fe wnaethoch chi lunio'r llinell yma am y tagu i guddio eich bod wedi ei ysgwyd yn dreisgar, do?"

"Na wnes i ddim, roeddwn i mewn panig a doeddwn i erioed wedi bod yn y sefyllfa hon yn fy mywyd," atebodd.

Dywedodd bargyfreithiwr yr erlyniad wrtho: "Nid panig oedd hyn, cynddaredd oedd e."

Gwadodd Mr Morgan ei fod yn ddig, ac mae'r achos yn parhau.