Dwysedd
Màs fesul uned o gyfaint yw dwysedd.
Er mwyn cyfrifo dwysedd, mae angen defnyddio’r hafaliad hwn.
\(\text{dwysedd}=\frac{\text{màs}}{\text{cyfaint}}\)
\(p=\frac{m}{V}\)
Uned dwysedd ydy kg/m3. Mae dwysedd dŵr tua 1,000 kg/m3 ac mae dwysedd aer tua 1.2 kg/m3.
Weithiau rydyn ni'n mesur dwysedd mewn g/cm3. Gwna'n siŵr dy fod ti'n defnyddio unedau sy'n gyson â'r cwestiwn mewn arholiad.
Mesur dwysedd
I fesur dwysedd solid siâp rheolaidd, rhaid i ti fesur ochrau'r gwrthrych, a chyfrifo ei gyfaint.
\(\text{cyfaint =}~{\text{hyd}}\times{\text{uchder}}\times{\text{lled}}\)
Cofnoda fàs y gwrthrych a chyfrifa ei ddwysedd gan ddefnyddio'r hafaliad hwn.
\(\text{dwysedd}=\frac{\text{màs}}{\text{cyfaint}}\)
Os yw'r gwrthrych yn siâp afreolaidd, mae angen i ni roi'r solid mewn silindr o ddŵr a chofnodi faint mae'r cyfaint yn cynyddu er mwyn cyfrifo cyfaint y gwrthrych.
Gallwn ni gofnodi màs y gwrthrych a chyfrifo ei ddwysedd gan ddefnyddio'r hafaliad hwn.
\(\text{dwysedd}=\frac{\text{màs}}{\text{cyfaint}}\)
Mae'r diagram isod yn dangos pam mae dwyseddau solidau yn tueddu i fod yn fwy na hylifau a pham mae dwysedd hylifau yn fwy na nwyon.
