Tâl a chyflog
Tâl
Os wyt ti’n cael dy dalu’n wythnosol, neu os yw dy arian yn cael ei gyfrifo ar sail nifer yr oriau rwyt ti’n weithio, rydyn ni’n dweud dy fod yn derbyn tâl. Mae’r rhan fwyaf o bobl sy’n cael tâl yn cael eu talu ar gyfradd sefydlog am yr oriau maen nhw’n cael eu cyflogi. Os ydyn nhw’n gweithio mwy, efallai y bydden nhw’n cael eu talu ar gyfradd uwch. Mae hwn yn cael ei alw’n oramser.
Enghraifft
Cwestiynau
Faint fydd rheolwr yn cael ei dalu os yw ar gytundeb i weithio wythnos 40 awr ond mae’n gweithio 48 awr yn lle hynny (heb gynnwys dydd Sul)?
Ateb
40 awr ar y gyfradd arferol: 40 × £13.50 = £540.
Tâl goramser fesul awr = 1.5 × £13.50 = £20.25.
Wyth awr ar y gyfradd goramser: 8 × £20.25 = £162.
Cyfanswm y tâl = £540 + £162 = £702.
Question
Gan ddefnyddio’r un tabl, beth fyddai cyfanswm tâl cynorthwyydd yn y storfa os yw’n gweithio wythnos 40 awr, yn ogystal ag wyth awr ar ddydd Sadwrn, a phedair awr ar ddydd Sul?
40 × £9.20 = £368.
Goramser dydd Sadwrn £9.20 × 1.5 = £13.80.
8 × £13.80 = £110.40.
Goramser dydd Sul £9.20 × 2 = £18.40.
4 × £18.40 = £73.60.
Cyfanswm y tâl = £368 + £110.40 + £73.60 = £552.
Cyflogau
Mae cyflogau’n ffordd arall o dderbyn yr arian rwyt ti’n ei ennill, fel arfer ar gyfer pobl broffesiynol megis athrawon. Mae’r arian yn cael ei dalu’n fisol ac nid yw’n newid. Mae’r swm rwyt ti’n cael dy dalu’n swm sefydlog bob blwyddyn, dim ots faint o oriau rwyt ti’n weithio.
Enghraifft
Dyma dabl o gyflogau athrawon. Am y pum mlynedd nesaf, mae’r llywodraeth wedi rhewi codiadau cyflog i 1%. Llenwa’r bylchau yn y tabl i ddangos y cyflogau sydd ar goll yn y flwyddyn gyntaf a’r ail.
| Graddfa cyflog | Blwyddyn bresennol | Blwyddyn gyntaf | Ail flwyddyn |
| M1 | £22,023 | £22,243.23 | £?????? |
| M2 | £23,764 | £24,001.64 | £24,241.66 |
| M3 | £25,675 | £25,931.75 | £26,191.07 |
| M4 | £27,650 | £???????? | £28,205.77 |
| M5 | £29,829 | £30,127.29 | £30,428.56 |
| M6 | £32,187 | £32,508.87 | £32,833.96 |
| Graddfa cyflog | M1 |
|---|---|
| Blwyddyn bresennol | £22,023 |
| Blwyddyn gyntaf | £22,243.23 |
| Ail flwyddyn | £?????? |
| Graddfa cyflog | M2 |
|---|---|
| Blwyddyn bresennol | £23,764 |
| Blwyddyn gyntaf | £24,001.64 |
| Ail flwyddyn | £24,241.66 |
| Graddfa cyflog | M3 |
|---|---|
| Blwyddyn bresennol | £25,675 |
| Blwyddyn gyntaf | £25,931.75 |
| Ail flwyddyn | £26,191.07 |
| Graddfa cyflog | M4 |
|---|---|
| Blwyddyn bresennol | £27,650 |
| Blwyddyn gyntaf | £???????? |
| Ail flwyddyn | £28,205.77 |
| Graddfa cyflog | M5 |
|---|---|
| Blwyddyn bresennol | £29,829 |
| Blwyddyn gyntaf | £30,127.29 |
| Ail flwyddyn | £30,428.56 |
| Graddfa cyflog | M6 |
|---|---|
| Blwyddyn bresennol | £32,187 |
| Blwyddyn gyntaf | £32,508.87 |
| Ail flwyddyn | £32,833.96 |
Cyflog M1 yn yr ail flwyddyn
Mae angen i’r cyflog gynyddu 1%, i ganfod 1% rhaid i ti rannu â 100.
Cyfrifa 1% o’r cyflog blaenorol:
£22,243.23 ÷ 100 = 222.4323
Yna adia hwn at y cyflog blaenorol:
£22,243.23 + 222.4323 = £22,465.66 (i'r geiniog agosaf).
Cyflog M4 yn y flwyddyn gyntaf
Cyfrifa 1% o’r cyflog blaenorol:
£27,650 ÷ 100 = 276.50
Yna adia hwn at y cyflog blaenorol:
£27,650 + 276.5 = £27,926.50
| Graddfa cyflog | Blwyddyn bresennol | Blwyddyn gyntaf | Ail flwyddyn |
| M1 | £22,023 | £22,243.23 | £22,465.66 |
| M2 | £23,764 | £24,001.64 | £24,241.66 |
| M3 | £25,675 | £25,931.75 | £26,191.07 |
| M4 | £27,650 | £27,926.50 | £28,205.77 |
| M5 | £29,829 | £30,127.29 | £30,428.56 |
| M6 | £32,187 | £32,508.87 | £32,833.96 |
| Graddfa cyflog | M1 |
|---|---|
| Blwyddyn bresennol | £22,023 |
| Blwyddyn gyntaf | £22,243.23 |
| Ail flwyddyn | £22,465.66 |
| Graddfa cyflog | M2 |
|---|---|
| Blwyddyn bresennol | £23,764 |
| Blwyddyn gyntaf | £24,001.64 |
| Ail flwyddyn | £24,241.66 |
| Graddfa cyflog | M3 |
|---|---|
| Blwyddyn bresennol | £25,675 |
| Blwyddyn gyntaf | £25,931.75 |
| Ail flwyddyn | £26,191.07 |
| Graddfa cyflog | M4 |
|---|---|
| Blwyddyn bresennol | £27,650 |
| Blwyddyn gyntaf | £27,926.50 |
| Ail flwyddyn | £28,205.77 |
| Graddfa cyflog | M5 |
|---|---|
| Blwyddyn bresennol | £29,829 |
| Blwyddyn gyntaf | £30,127.29 |
| Ail flwyddyn | £30,428.56 |
| Graddfa cyflog | M6 |
|---|---|
| Blwyddyn bresennol | £32,187 |
| Blwyddyn gyntaf | £32,508.87 |
| Ail flwyddyn | £32,833.96 |
Question
Mae Carwyn yn Rheolwr Digwyddiadau. Ei gyflog cychwynnol yw £25,000. Bob blwyddyn, mae ei gwmni’n cynyddu ei gyflog yn ôl y raddfa isod.
- Am y tair blynedd gyntaf, cynnydd o £500 ar ddiwedd y flwyddyn.
- Am y tair blynedd nesaf, cynnydd o £600 ar ddiwedd y flwyddyn.
- Am y ddwy flynedd ganlynol, cynnydd o £700 ar ddiwedd y flwyddyn.
Llenwa’r tabl canlynol i ganfod cyflog Carwyn ar ôl 7 mlynedd.
| Blwyddyn | Cyflog |
| Diwedd Blwyddyn 1 | |
| Diwedd Blwyddyn 2 | |
| Diwedd Blwyddyn 3 | |
| Diwedd Blwyddyn 4 | |
| Diwedd Blwyddyn 5 | |
| Diwedd Blwyddyn 6 | |
| Diwedd Blwyddyn 7 |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 1 |
|---|---|
| Cyflog |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 2 |
|---|---|
| Cyflog |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 3 |
|---|---|
| Cyflog |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 4 |
|---|---|
| Cyflog |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 5 |
|---|---|
| Cyflog |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 6 |
|---|---|
| Cyflog |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 7 |
|---|---|
| Cyflog |
| Blwyddyn | Cyflog |
| Diwedd Blwyddyn 1 | £25,000 + 500 =£25,500 |
| Diwedd Blwyddyn 2 | £25,500 + 500 = £26,000 |
| Diwedd Blwyddyn 3 | £26,000 + 500 = £26,500 |
| Diwedd Blwyddyn 4 | £26,500 + 600 = £27,100 |
| Diwedd Blwyddyn 5 | £27,100 + 600 = £27,700 |
| Diwedd Blwyddyn 6 | £27,700 + 600 = £28,300 |
| Diwedd Blwyddyn 7 | £28,300 + 700 = £29,000 |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 1 |
|---|---|
| Cyflog | £25,000 + 500 =£25,500 |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 2 |
|---|---|
| Cyflog | £25,500 + 500 = £26,000 |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 3 |
|---|---|
| Cyflog | £26,000 + 500 = £26,500 |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 4 |
|---|---|
| Cyflog | £26,500 + 600 = £27,100 |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 5 |
|---|---|
| Cyflog | £27,100 + 600 = £27,700 |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 6 |
|---|---|
| Cyflog | £27,700 + 600 = £28,300 |
| Blwyddyn | Diwedd Blwyddyn 7 |
|---|---|
| Cyflog | £28,300 + 700 = £29,000 |