'Địa ngục trần gian': Trung tâm giam giữ ông Nicolás Maduro ở New York có gì?

Một cựu tổng thống, bị buộc phải rời nhiệm sở đột ngột và được gấp rút đưa sang Mỹ để hầu tòa tại New York, sẽ bị giam ở đâu?

Một luật sư tại Mỹ đã mô tả cơ sở giam giữ ở Brooklyn – nơi giam giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro – là "địa ngục trần gian". Một số thẩm phán thậm chí từng từ chối gửi phạm nhân tới đây.

Bị còng tay và áp giải bởi hai đặc vụ chống ma túy, ông Maduro vẫn tỏ vẻ hài hước khi đặt chân tới New York.

"Chúc ngủ ngon là good night, đúng không? Good night! Chúc mừng năm mới!"

Ông nhanh chóng được đưa tới trụ sở Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA) trước khi bị đưa vào buồng giam tại Trung tâm Giam giữ Metropolitan (MDC) ở Brooklyn.

Ông và vợ là bà Cilia Flores dự kiến sẽ bị giam ở đây trong thời gian chờ xét xử các cáo buộc liên quan đến ma túy và vũ khí. Cả hai người đều bác bỏ những cáo buộc này.

Hàng rào thép và camera

MDC là một kết cấu bê tông và thép cao nhiều tầng, nằm tại quận Brooklyn. Nhà giam này chỉ cách cảng biển vài mét và cách Đại lộ số 5, Công viên Trung tâm cùng nhiều địa danh nổi tiếng khác khoảng 5 km.

Cơ sở này được khánh thành vào đầu thập niên 1990 nhằm giải quyết tình trạng quá tải kéo dài tại các nhà giam của thành phố.

Nhà tù được xây dựng trên khu đất từng là kho bãi lưu trữ và phân phối hàng hóa ra vào cảng.

Theo trang web của Cục Nhà tù Liên bang Mỹ (BOP), dù được thiết kế để giam giữ cả nam và nữ bị cáo chờ xét xử tại các tòa án ở Manhattan và Brooklyn, MDC cũng được sử dụng để giam giữ những người đang thụ án ngắn hạn.

Hiện đây là cơ sở duy nhất của BOP tại New York, sau khi cơ quan này đóng cửa một nhà giam tương tự ở Manhattan vào năm 2021.

Việc này diễn ra sau khi tài phiệt Mỹ Jeffrey Epstein – tội phạm tình dục đã bị kết án – chết trong tù năm 2019 với nhiều yếu tố bí ẩn.

Trung tâm giam giữ này nằm giữa văn phòng Công tố viên Liên bang Mỹ và hai tòa án liên bang, bao bọc bởi hàng rào thép và hệ thống camera có khả năng quan sát từ khoảng cách xa. Kể từ khi ông Maduro được đưa tới đây, an ninh bên ngoài đã được tăng cường.

Theo Đài Phát thanh Truyền hình Công cộng Mỹ (PBS), mặc cho thiết kế an ninh nghiêm ngặt, nơi này vẫn có khu thể thao ngoài trời, các phòng vị y tế và thậm chí cả thư viện.

Tuy nhiên, truyền thông từng "bóng gió" rằng người bị giam tại đây phải ở trong những buồng giam chật hẹp suốt phần lớn thời gian trong ngày. Hiện chưa có thông tin hay phản hồi chính thức xác nhận điều này.

'Điều kiện vô nhân đạo'

Được thiết kế cho 1.000 người, MDC đã từng giam giữ tới 1.600 người vào năm 2019, truyền thông từng đưa tin. Theo số liệu trên trang web của BOP, hiện trung tâm này đang giữ hơn 1.330 người.

Ngoài ra, hãng tin AP hồi tháng 11/2024 viện dẫn các tài liệu của tòa án, cơ sở này đang hoạt động với chỉ khoảng một nửa số nhân sự so với mức khuyến nghị.

Các chuyên gia cho rằng sự kết hợp giữa tình trạng quá tải và thiếu nhân lực là một trong những nguyên nhân khiến bạo lực thường xuyên xảy ra tại MDC.

Hạ tầng cơ sở của tòa nhà cũng là một vấn đề đáng lo ngại. Điều này bộc lộ rõ vào năm 2019, khi trung tâm mất điện và những người bị giam không có sưởi ấm trong nhiều ngày giữa mùa đông.

"Điều kiện tại MDC là không thể chấp nhận được và vô nhân đạo," Tổng chưởng lý bang New York khi đó là bà Letitia James tuyên bố, khi bà đệ đơn kiện chính phủ liên bang vì cho rằng cơ sở này đã xuống cấp nghiêm trọng.

"Bị giam giữ không đồng nghĩa với việc bị tước đoạt quyền con người," bà James nhấn mạnh.

Các luật sư như Andrew Dalack nói với New York Times rằng nhà tù này là "địa ngục trần gian", sau khi một trong những thân chủ của ông, Edwin Cordero, bị các phạm nhân khác đâm chết vào năm 2024.

Theo các nguồn tin, một số người bị giam cũng đã tự sát trong giai đoạn 2021–2024. Tình trạng của trại giam này cũng khiến nhiều thẩm phán không hài lòng, thể hiện qua việc họ do dự hoặc từ chối đưa bị cáo tới đây.

Một trong số đó là Thẩm phán liên bang Gary Brown, người vào tháng 8/2024 cho biết ông sẽ hủy bỏ bản án tù chín tháng mà mình đã tuyên đối với một người đàn ông 75 tuổi bị cáo buộc gian lận thuế, và chuyển sang hình thức quản thúc tại gia, nếu Cục Nhà tù Liên bang Mỹ (BOP) đưa người này tới MDC ở Brooklyn.

"Những sự cố này [liên quan đến các vụ ẩu đả] cho thấy thiếu sót đáng báo động của công tác giám sát, trật tự cộng đồng bị phá vỡ và một môi trường hỗn loạn, cấu thành một cách quản lý không thể chấp nhận được, đáng bị lên án và chết người," thẩm phán Brown được The Independent dẫn lời.

Những cáo buộc tham nhũng cũng từng đưa cơ sở này lên trang nhất báo chí. Tháng 3/2025, Bộ Tư pháp Mỹ thông báo truy tố 25 người, bao gồm người bị giam và các cựu quan chức, trong 12 vụ án riêng biệt liên quan đến bạo lực và tàng trữ đồ cấm.

Trước đó, BOP từng cho biết trong một tuyên bố rằng họ "nghiêm túc coi trọng trách nhiệm bảo vệ những người được giao cho chúng tôi quản lý, cũng như bảo đảm an toàn cho nhân viên trại giam và cộng đồng."

Một người phát ngôn của BOP cho biết cơ quan này đã thành lập một đội phản ứng khẩn cấp nhằm xử lý các vấn đề tại MDC, đồng thời đang nỗ lực tuyển thêm nhân sự và giải quyết tồn đọng trong công tác bảo trì.

Sau cái chết của ông Cordero và một số người khác, nhiều vụ bắt giữ cũng đã được tiến hành.

Một người phát ngôn của BOP cho biết cơ quan này đã thành lập một đội phản ứng khẩn cấp nhằm xử lý các vấn đề tại MDC, đồng thời đang nỗ lực tuyển thêm nhân sự và giải quyết tồn đọng trong công tác bảo trì.

Sau cái chết của ông Cordero và một số người khác, nhiều vụ bắt giữ cũng đã được tiến hành.

Những người nổi tiếng khác

Bất chấp các cáo buộc về điều kiện giam giữ tồi tệ, chính quyền Mỹ vẫn tiếp tục đưa nhiều nhân vật cấp cao tới giam tại cơ sở ở Brooklyn này.

Ông Maduro cũng không phải là chính trị gia Mỹ Latinh đầu tiên từng bị giam giữ tại đây.

Cựu Tổng thống Honduras Juan Orlando Hernández đã bị giam hơn ba năm tại MDC cho đến tháng 6 năm ngoái, khi ông được chuyển tới một trại giam khác sau khi bị tòa án liên bang tuyên án 45 năm tù vì tội buôn bán ma túy.

Đáng chú ý, vào tháng 12 năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ân xá cho ông này.

Genaro García Luna, cựu Bộ trưởng An ninh Công cộng Mexico, cũng từng bị giam tại nhà tù ở New York này.

Joaquín "El Chapo" Guzmán, một trong những trùm ma túy khét tiếng nhất Mexico, cũng từng bị giam tại đây; Ismael "El Mayo" Zambada, một trong những thủ lĩnh của băng đảng Sinaloa, hiện vẫn đang bị giam tại tòa nhà này trong khi chờ xét xử các cáo buộc liên quan đến ma túy.

Những phạm nhân nổi tiếng khác từng bị giam tại MDC còn có trùm tội phạm có tổ chức John Gotti và các thành viên Al-Qaeda bị bắt sau các vụ tấn công ngày 11/9/2001.

Ngay cả rapper kiêm nhà sản xuất âm nhạc Sean "Diddy" Combs cũng từng bị giam vài tháng tại MDC, trước khi được chuyển sang một cơ sở khác ở bang New Jersey sau khi bị tuyên án bốn năm tù vì lạm dụng phụ nữ trong hơn một thập kỷ.

Các cựu phạm nhân nổi tiếng khác của MDC còn có Ghislaine Maxwell – cộng sự và bạn đời cũ của Jeffrey Epstein; Sam Bankman-Fried, người sáng lập sàn tiền số FTX đã sụp đổ; và Michael Cohen, cựu luật sư riêng của ông Trump, người bị tuyên 3 năm tù vì các tội danh tài chính.