Cilia Flores: Đệ nhất phu nhân quyền lực Venezuela bị bắt cùng chồng là ai?

Ở Venezuela, bà Cilia Flores từ lâu không chỉ đơn thuần là đệ nhất phu nhân.

Vợ của Tổng thống Nicolás Maduro là một trong những người phụ nữ nổi bật nhất trên chính trường nước này và thường được những người ủng hộ gọi là "chiến binh đầu tiên".

Sinh năm 1956, bà đã xây dựng sự nghiệp chính trị của riêng mình song song với chồng và đôi khi còn nắm giữ những vị trí cao hơn chồng.

Bà đã đóng vai trò tích cực trong việc định hình đường lối chính trị của đất nước, đặc biệt là sau khi ông Maduro lên nắm quyền tổng thống vào năm 2013.

Hôm 3/1, cả bà và chồng đều bị bắt giữ trong một chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela và hai người sẽ phải đối mặt với cáo buộc buôn bán ma túy và vũ khí tại tòa án ở New York.

Cả bà Flores và ông Maduro đều vươn lên nắm quyền dưới cái bóng của một nhân vật khác, cố lãnh đạo Hugo Chávez. Chính ông Maduro là người đã gọi bà Flores là "chiến binh đầu tiên" trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2013, sau cái chết của ông Chávez, đồng thời bác bỏ ý kiến cho rằng danh xưng "đệ nhất phu nhân" là một "khái niệm của giới thượng lưu".

Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt tài chính đối với bà Flores vào tháng 9/2018, như một phần trong nỗ lực nhằm vào nhóm thân cận của tổng thống Venezuela.

Xuất thân khiêm tốn

Bà Flores sinh ra tại thị trấn Tinaquillo, cách thủ đô Caracas khoảng 200km về phía tây, "trong một căn nhà nền đất đơn sơ", theo lời ông Maduro, người cho biết gia đình bà đã rời thị trấn đó để chuyển đến Caracas khi bà bốn tuổi.

Tại đây, bà Flores, người con út trong sáu anh chị em, sống cùng gia đình trong hai khu dân cư đông đúc ở mạn tây thành phố là Catia và Boquerón.

Năm 32 tuổi, bà tốt nghiệp ngành luật tại Đại học tư thục Santa María, sau đó làm việc trong lĩnh vực luật hình sự và luật lao động.

Tuy nhiên, cuộc đời bà đã rẽ sang một hướng khác sau cuộc đảo chính bất thành do ông Hugo Chávez lãnh đạo vào tháng 2/1992.

Bà Flores đã tham gia vào nhóm luật sư bào chữa cho các sĩ quan quân đội âm mưu đảo chính và sau này bà cũng tham gia vào dự án chính trị của họ.

Chính trong giai đoạn này bà đã gặp ông Maduro, người xuất hiện trong các bức ảnh được chụp vào thời kì đó, khi tháp tùng ông Chávez tại các sự kiện công cộng với vai trò như một vệ sĩ.

"Tôi gặp Cilia ngoài đời. Bà ấy là luật sư cho một số sĩ quan quân đội yêu nước bị giam giữ. Nhưng bà ấy cũng là luật sư của Tư lệnh Chávez, mà làm luật sư cho Tư lệnh Chávez trong tù thì… rất gian nan," ông Maduro hồi tưởng.

"Tôi gặp bà ấy trong những năm tháng đấu tranh đó, rồi, ừ thì, bà ấy thu hút tôi, và bà ấy bắt đầu nhìn tôi bằng ánh mắt trìu mến."

Từ đó, số phận của cả hai người đã gắn liền với nhà lãnh đạo Chávez và phong trào chính trị của ông này, được gọi là Chavismo.

Nghị sĩ và luật sư

Trong những năm 1990, bà Flores tham gia nhiều tổ chức gắn liền với Chavismo, và khi ông Chávez lên nắm quyền sau cuộc bầu cử tổng thống năm 1998, bà bắt đầu đảm nhiệm những vị trí hết sức quan trọng.

Năm 2000, bà Flores được bầu vào Quốc hội và, sau khi tái đắc cử nhiệm kỳ thứ hai, đến năm 2006, bà trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ chức chủ tịch Quốc hội của Venezuela.

Suốt sáu năm, bà lãnh đạo một quốc hội gần như chỉ có một đảng, khi các đảng đối lập chính quyết định không tham gia tranh cử.

Bà Flores thể hiện mình là một cộng sự tích cực của ông Chávez và nhiệm kỳ của bà trên cương vị chủ tịch Quốc hội không thiếu những tranh cãi – bao gồm cả việc cấm báo chí tiếp cận nghị trường.

Biện pháp này được duy trì cho đến tháng 1/2016, khi sau cuộc bầu cử lập pháp mới thì phe đối lập Venezuela giành quyền kiểm soát Quốc hội.

Bà Flores cũng bị các công đoàn cáo buộc về chủ nghĩa gia đình trị, khi cho rằng bà đã tác động để 40 người được tuyển dụng, trong đó có nhiều thành viên trong gia đình bà.

"Gia đình tôi đã đến đây và tôi rất tự hào vì họ là gia đình của tôi. Tại Quốc hội này, tôi sẽ bảo vệ họ với tư cách là người lao động và tôi sẽ bảo vệ các kỳ tuyển dụng công khai," bà nói với truyền thông địa phương.

Đầu năm 2012, Tổng thống Chávez bổ nhiệm bà làm tổng chưởng lý Venezuela, một vị trí mà bà đảm nhận cho đến tháng 3/2013, khi ông Chávez qua đời.

Tháng 7/2013, ba tháng sau khi ông Maduro đắc cử tổng thống, bà Flores chính thức trở thành đệ nhất phu nhân khi hai người kết hôn.

Đám cưới của họ đã chính thức hóa một mối quan hệ đã kéo dài nhiều năm, trong đó họ cùng nhau nuôi dạy những người con riêng từ các mối quan hệ trước: ba đứa con của bà và một đứa con của ông Maduro.

Trong cuộc bầu cử lập pháp năm 2015, bà Flores tái đắc cử vào Quốc hội, nhưng phe Chavismo lần đầu tiên ở thế thiểu số sau 15 năm.

Hai năm sau, vào tháng 8/2017, rốt cuộc bà rời khỏi cơ quan này và trở thành thành viên của Hội đồng Lập hiến Quốc gia tân cử – một cơ quan gây tranh cãi.

Gia đình

Tháng 5/2015, bà Flores ra mắt chương trình truyền hình mang tên Cùng Cilia, như một gia đình trên một kênh truyền hình công và một năm sau đó, bà bắt đầu chương trình Những quyết định trên đài phát thanh nhà nước.

Nhưng trong vài năm gần đây, sự chú ý thực sự của truyền thông không phải là vào bà mà là vào gia đình bà.

Vào tháng 11/2015, một công tố viên ở New York đã buộc tội hai người cháu trai của bà về hành vi buôn bán ma túy sau khi họ bị bắt ở Haiti và bị giao cho Cục Phòng chống Ma túy Hoa Kỳ (DEA).

Bà Flores đã phản ứng bằng cách cáo buộc chính quyền Mỹ đã "bắt cóc" họ, nhưng vào tháng 12/2017, một thẩm phán đã kết án hai người này 18 năm tù về tội buôn bán ma túy.

Bên công tố cáo buộc họ âm mưu sử dụng nhà chứa máy bay của tổng thống tại sân bay Maiquetía ở Caracas, từ đó họ bị cáo buộc dự định vận chuyển 800kg cocaine đến Honduras, sau đó sẽ được đưa đến Mỹ.

Hai người này được thả vào tháng 10/2022, sau khi được Tổng thống Joe Biden ân xá trong một thỏa thuận đổi lấy việc trả tự do cho bảy công dân Mỹ bị giam giữ ở Venezuela.

Với việc ông Trump trở lại Nhà Trắng vào đầu năm 2025, hai người cháu này cùng các thành viên khác trong gia đình lại bị áp đặt các biện pháp trừng phạt, nhưng chính ông Maduro và bà Flores mới là những người đang đối mặt với vấn đề cấp bách hơn.

BBC News Mundo và BBC Global Journalism tường thuật