Điệp viên và drone: Cách Mỹ đã bắt ông Maduro

Trong nhiều tháng, các điệp viên Mỹ đã theo dõi mọi động thái của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.

Một nhóm nhỏ, trong đó có một nguồn tin nội bộ chính phủ Venezuela, đã quan sát nơi ông Maduro ngủ, ăn gì, mặc gì và thậm chí, theo các quan chức quân sự cấp cao, cả "thú cưng của ông ta".

Sau đó, vào đầu tháng 12, một chiến dịch được lên kế hoạch mang tên "Chiến dịch Quyết tâm Tuyệt đối" đã được hoàn tất.

Đó là kết quả của nhiều tháng lập kế hoạch và diễn tập tỉ mỉ, thậm chí bao gồm cả việc các binh sĩ tinh nhuệ của Mỹ tạo ra một bản sao chính xác kích thước thật của nơi trú ẩn an toàn của ông Maduro ở Caracas để thực hành các tuyến đường xâm nhập.

Kế hoạch này – một cuộc can thiệp quân sự phi thường của Mỹ vào Mỹ Latinh chưa từng thấy kể từ Chiến tranh Lạnh – được giữ bí mật tuyệt đối. Quốc hội không được thông báo hoặc tham khảo ý kiến ​​trước đó. Với các chi tiết chính xác đã được thiết lập, các quan chức quân sự cấp cao chỉ cần chờ đợi điều kiện tốt nhất để triển khai.

Họ muốn tối ưu hóa yếu tố bất ngờ, các quan chức nói hôm 3/1. Đã có một sự khởi đầu không thành công bốn ngày trước đó khi Tổng thống Trump phê duyệt nhưng họ đã chọn chờ đợi thời tiết tốt hơn và ít mây hơn.

"Trong suốt những tuần lễ Giáng sinh và Năm mới, các binh sĩ nam và nữ của quân đội Mỹ đã ngồi sẵn sàng, kiên nhẫn chờ đợi những tín hiệu thích hợp và lệnh hành động từ tổng thống," Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine, phát biểu trong một cuộc họp báo sáng 3/1 giờ địa phương.

'Chúc may mắn và thượng lộ bình an!'

Lệnh của tổng thống về việc bắt đầu chiến dịch cuối cùng đã được đưa ra lúc 22 giờ 46 phút miền đông Mỹ vào hôm 2/1 (tức hôm 3/1 giờ Việt Nam).

"Chúng tôi đã định làm điều này bốn ngày trước, ba ngày trước, hai ngày trước, và rồi đột nhiên mọi thứ mở ra. Và chúng tôi nói: Tiến lên!", chính ông Trump nói với chương trình Fox & Friends vào hôm 3/1, vài giờ sau cuộc đột kích.

"Ông ấy nói với chúng tôi, và chúng tôi rất cảm kích… chúc may mắn và thượng lộ bình an," Tướng Caine nói.

Lệnh của ông Trump được đưa ra ngay trước nửa đêm ở Caracas, cho phép quân đội có gần như cả đêm để hoạt động trong bóng tối.

Những gì tiếp theo là một chiến dịch kéo dài hai giờ hai mươi phút bằng đường không, đường bộ và đường biển đã làm kinh ngạc nhiều người ở Washington và trên toàn thế giới.

Về quy mô và độ chính xác, điều này gần như chưa từng có tiền lệ. Và chiến dịch đã ngay lập tức bị lên án từ một số cường quốc trong khu vực, với Tổng thống Brazil Lula da Silva nói rằng việc bắt giữ bạo lực nhà lãnh đạo Venezuela đã tạo ra "một tiền lệ cực kỳ nguy hiểm khác cho toàn bộ cộng đồng quốc tế".

Ông Trump không theo dõi diễn biến nhiệm vụ từ phòng tình huống của Nhà Trắng. Thay vào đó, ông ở cùng các cố vấn tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Palm Beach, Florida, nơi ông xem trực tiếp diễn biến chiến dịch cùng với Giám đốc CIA John Ratcliffe và Ngoại trưởng Marco Rubio.

"Thật là một điều đáng kinh ngạc," ông Trump nói hôm 3/1.

"Nếu các bạn thấy những gì đã xảy ra, ý tôi là, tôi đã xem chiến dịch như thể đang xem một chương trình truyền hình. Và nếu các bạn thấy tốc độ, sự bạo lực… thì sẽ thấy đó thực sự là một điều tuyệt vời, một công việc tuyệt vời mà những con người này thực hiện."

Trong những tháng gần đây, hàng ngàn binh sĩ Mỹ đã được triển khai đến khu vực này, cùng với một tàu sân bay và hàng chục tàu chiến trong đợt tăng cường quân sự lớn nhất trong nhiều thập kỷ, khi Tổng thống Trump cáo buộc ông Maduro buôn bán ma túy và khủng bố ma túy, đồng thời cho nổ tung hàng chục tàu nhỏ bị cáo buộc vận chuyển ma túy qua khu vực.

Nhưng những dấu hiệu đầu tiên của Chiến dịch Quyết tâm Tuyệt đối đã xuất hiện trên bầu trời. Hơn 150 máy bay - bao gồm máy bay ném bom, máy bay chiến đấu và máy bay trinh sát - đã được triển khai trong suốt đêm, theo các quan chức Mỹ.

"Rất phức tạp, cực kỳ phức tạp, toàn bộ cuộc diễn tập, các cuộc đổ bộ, số lượng máy bay," ông Trump nói với Fox News.

"Chúng tôi có máy bay chiến đấu cho mọi tình huống có thể xảy ra."

Những tiếng nổ lớn được nghe thấy ở Caracas vào khoảng 2 giờ sáng giờ địa phương, và những cột khói được nhìn thấy bốc lên trên thành phố.

"Tôi nghe thấy một âm thanh rất lớn, một tiếng nổ lớn," phóng viên Ana Vanessa Herrero nói với BBC.

"Nó làm rung chuyển tất cả các cửa sổ. Ngay sau đó, tôi nhìn thấy một đám khói khổng lồ gần như che khuất toàn bộ tầm nhìn."

"Máy bay và trực thăng lượn khắp thành phố," cô ấy kể lại.

Ngay sau đó, các video cho thấy nhiều máy bay trên bầu trời - và những video khác cho thấy hậu quả rõ ràng của các vụ nổ - bắt đầu lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.

Một video chiếu cảnh một đoàn trực thăng bay ở độ cao thấp trên Caracas khi khói bốc lên từ các vụ nổ.

"Chúng tôi thức dậy vào khoảng 1 giờ 55 phút sáng vì tiếng gầm rú của các vụ nổ và tiếng vù vù của máy bay bay trên Caracas," một nhân chứng tên Daniela nói với BBC.

"Mọi thứ chìm trong bóng tối tuyệt đối, chỉ được chiếu sáng từ ánh chớp của các vụ nổ gần đó."

"Hàng xóm nhắn tin trong nhóm trò chuyện chung cư, tất cả đều bối rối và không biết chuyện gì đang xảy ra [và] sợ hãi bởi các vụ nổ," cô nói.

BBC Verify đã xem xét một số video cho thấy các vụ nổ, lửa và khói ở các địa điểm xung quanh Caracas để xác định chính xác những địa điểm nào đã bị nhắm mục tiêu.

Cho đến nay, họ đã xác nhận năm địa điểm bao gồm Căn cứ Không quân Generalissimo Francisco de Miranda, một sân bay được gọi là La Carlota và Cảng La Guaira, tuyến đường chính của Caracas ra Biển Caribe.

Một số cuộc tấn công của Mỹ nhắm vào các hệ thống phòng không và các mục tiêu quân sự khác, các quan chức cho hay. Ông Trump cũng bóng gió rằng Mỹ đã cắt điện ở Caracas trước khi chiến dịch bắt đầu, mặc dù ông không nói rõ cách thức.

"Ánh đèn ở Caracas phần lớn đã bị tắt nhờ một số kỹ thuật mà chúng tôi có," ông nói.

"Trời tối và rất nguy hiểm."

'Họ biết chúng tôi đang đến'

Khi các cuộc không kích vang lên khắp Caracas, lực lượng Mỹ đã tiến vào thành phố.

Theo nguồn tin từ đài CBS, đối tác của BBC tại Mỹ, họ bao gồm cả các thành viên của Lực lượng Delta tinh nhuệ, đơn vị đặc nhiệm hàng đầu của quân đội Mỹ.

Họ được trang bị vũ khí hạng nặng - và mang theo cả đèn khò phòng trường hợp phải cắt xuyên qua những cánh cửa kim loại tại nhà an toàn của ông Maduro.

Quân đội đã đến nơi cư trú của ông Maduro ngay sau khi các cuộc không kích bắt đầu lúc 2 giờ 1 phút sáng giờ địa phương, tướng Caine nói.

Ông Trump mô tả nhà an toàn này là một "pháo đài" quân sự được phòng thủ kiên cố ở trung tâm Caracas.

"Họ đã ở trong tư thế sẵn sàng chờ chúng tôi. Họ biết chúng tôi đang đến," ông nói.

Quân đội đã bị bắn khi đến nơi và một trong những trực thăng của Mỹ đã bị trúng đạn nhưng vẫn có thể bay được.

"Lực lượng bắt giữ đã tiến vào khu nhà của Maduro và di chuyển nhanh chóng, chính xác và kỷ luật," tướng Caine thuật lại.

"Họ đã đột nhập và họ đã xâm nhập vào những nơi tưởng chừng như không thể, bạn biết đấy, những cánh cửa thép được đặt ở đó vì lý do này," ông Trump kể.

Chỉ khi chiến dịch – trong đó có việc bắt giữ vợ của ông Maduro, bà Cilia Flores – đang diễn ra thì Ngoại trưởng Rubio mới bắt đầu thông báo cho các nhà lập pháp về hành động này, một quyết định đã gây ra sự phẫn nộ từ một số người trong Quốc hội.

"Hãy để tôi nói rõ: Nicolas Maduro là một nhà độc tài bất hợp pháp. Nhưng việc tiến hành hành động quân sự mà không có sự cho phép của Quốc hội và không có kế hoạch đáng tin cậy cho những gì sẽ xảy ra tiếp theo là liều lĩnh," Thượng nghị sĩ Chuck Schumer, lãnh đạo đảng Dân chủ tại Thượng viện, phát biểu.

Việc thông báo trước cho Quốc hội sẽ gây nguy hiểm cho nhiệm vụ, ông Rubio chia sẻ với các phóng viên trong cuộc họp báo hôm 3/1. "Quốc hội thường rò rỉ thông tin," ông Trump nói thêm. "Điều này sẽ không tốt."

Tại khu nhà của ông Maduro, khi các binh sĩ tinh nhuệ của Mỹ ùa vào, ông Trump nói rằng tổng thống Venezuela - người được cho là đã tăng cường sự phụ thuộc vào các vệ sĩ người Cuba trong những tháng gần đây - đã tìm cách chạy trốn đến một phòng an toàn.

"Ông ta đang cố đến một nơi an toàn, nhưng nơi đó không an toàn nữa, bởi vì chúng tôi sẽ cho nổ tung cánh cửa trong khoảng 47 giây tiếp theo" ông Trump tường thuật.

"Ông ta đã đến được cửa. Ông ta không thể đóng lại," ông Trump kể tiếp.

"Ông ta bị tấn công dồn dập quá nhanh đến nỗi không kịp vào trong [phòng] đó."

Khi được hỏi liệu Mỹ có thể giết ông Maduro, một nhà lãnh đạo độc tài nắm quyền tổng thống từ năm 2013, nếu ông ta chống lại việc bắt giữ hay không, ông Trump trả lời: "Điều đó có thể đã xảy ra."

Về phía Mỹ, "một vài người đã bị trúng đạn," ông nói, nhưng không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng. Chính quyền Venezuela chưa xác nhận bất kỳ thương vong nào.

Trước đó, Mỹ đã treo thưởng 50 triệu đô la cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Maduro.

Nhưng đến 4 giờ 20 phút sáng 3/1 giờ địa phương, các trực thăng đã rời khỏi lãnh thổ Venezuela với ông Maduro và vợ trên đó, dưới sự giam giữ của Bộ Tư pháp và đang trên đường đến New York, nơi họ dự kiến đối mặt với các cáo buộc hình sự.

Gần chính xác một giờ sau, ông Trump đã thông báo tin tức về việc bắt giữ ông Maduro cho toàn thế giới. "Ông Maduro và vợ sẽ sớm phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh của công lý Mỹ."

Cristobal Vasquez tường thuật bổ sung