Giá dầu tăng cùng lo ngại về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran

Giá dầu toàn cầu đã tăng trở lại khi lo ngại ngày càng tăng về việc liệu thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran có được duy trì hay không, sau khi Israel tiến hành một loạt cuộc không kích vào Lebanon.

Các cuộc tấn công khiến Iran phát cảnh báo rằng sẽ có một "phản ứng khiến đối phương phải hối hận" nếu tình hình tiếp diễn, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết lực lượng Mỹ sẽ tiếp tục hiện diện trong khu vực cho đến khi Iran tuân thủ "thỏa thuận ngừng bắn thực sự".

Trước đó, giá dầu đã giảm mạnh vào hôm 8/4 sau khi một thỏa thuận tạm dừng xung đột được công bố, trong đó bao gồm việc mở lại tuyến đường hàng hải quan trọng là Eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, thông tin về việc Iran khẳng định tuyến vận tải trọng yếu này vẫn sẽ đóng cửa do các cuộc không kích của Israel, đã làm dấy lên lo ngại mới về khả năng gián đoạn nguồn cung năng lượng kéo dài.

Giá dầu Brent – chuẩn toàn cầu – tăng 2% lên 96,53 USD/thùng, trong khi dầu WTI giao dịch tại Mỹ tăng 2,8% lên 97,02 USD/thùng, trong bối cảnh áp lực gia tăng đối với cái mà Phó Tổng thống Mỹ JD Vance gọi là một "lệnh ngừng bắn mong manh".

Thị trường chứng khoán cũng đảo chiều, phần nào bù lại mức tăng mạnh đạt được vào hôm 8/4. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản giảm 0,5%, trong khi Kospi của Hàn Quốc giảm 1,8%.

"Tôi cho rằng đang có một mức độ lo lắng nhất định trên các thị trường toàn cầu," Victoria Scholar, Giám đốc đầu tư tại Interactive Investor, nói với chương trình Today của BBC.

"Các thị trường đang trả lại một phần mức tăng… và điều đó phản ánh rất nhiều sự bất định về việc liệu Eo biển Hormuz có thực sự được mở hay không."

Ông Sim Moh Siong, chiến lược gia tại ngân hàng OCBC của Singapore, cho biết dòng chảy vận chuyển năng lượng qua eo biển này sẽ là tâm điểm trong những ngày tới, khi vẫn còn nhiều bất định về cách Tehran sẽ kiểm soát hoạt động của tàu thuyền.

Một trong những điều kiện của thỏa thuận ngừng bắn là các tàu có thể đi lại an toàn qua Eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, các tàu trong khu vực Vịnh đã nhận được cảnh báo từ hải quân Iran rằng bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua Eo biển Hormuz mà không có sự cho phép "sẽ bị nhắm tới và phá hủy", theo xác nhận của công ty môi giới vận tải biển SSY với BBC Verify.

Chỉ có một số ít tàu đi qua tuyến đường này kể từ khi thỏa thuận được công bố – thấp hơn nhiều so với mức khoảng 130 tàu mỗi ngày trước chiến tranh.

Theo công ty theo dõi hàng hải Pole Star Global, sẽ mất ít nhất 10 ngày để giải tỏa lượng tàu tồn đọng hiện tại, ngay cả khi eo biển hoạt động trở lại với công suất bình thường.

Trong những tuần gần đây, một số quốc gia, bao gồm Malaysia, Ấn Độ và Philippines, đã đàm phán để đảm bảo hành lang an toàn cho tàu của mình.

"Việc lập kế hoạch lúc này rất khó khăn vì mỗi ngày bạn lại nhận được những thông tin rất khác nhau," ông Nils Haupt từ hãng vận tải container Hapag-Lloyd, đơn vị hiện vẫn còn sáu tàu ở Vịnh Ba Tư, cho biết.

"Hôm qua [8/4] là một ví dụ điển hình. Buổi sáng có tin là 'mọi thứ sẽ mở lại và đang có diễn biến', nhưng rồi đến tối thì lại chẳng có gì xảy ra," ông nói với chương trình Today.

Ông Haupt cho biết họ vẫn đang chờ thông tin chính thức về việc liệu có mức khí nào được áp dụng cho việc đi qua Eo biển Hormuz hay không, nhưng cảnh báo rằng nếu có, điều này có thể gây tác động lớn.

"Nếu điều đó có nghĩa là trong những năm tới sẽ có mức phí lên tới hàng triệu USD để đi qua Eo biển Hormuz – gấp đôi, gấp ba chi phí đi qua kênh đào Panama hoặc kênh đào Suez – thì đó sẽ là điều hết sức phi lý đối với toàn ngành."

Hiện vẫn có bất đồng về việc liệu Lebanon có nằm trong phạm vi thỏa thuận ngừng bắn hay không.

Hôm 8/4, Israel đã tiến hành đợt không kích mạnh nhất vào nước này trong cuộc xung đột, khiến ít nhất 182 người thiệt mạng.

Lực lượng Hezbollah cho biết trong một tuyên bố đăng trên mạng xã hội rằng họ đã phóng rocket vào miền bắc Israel, nói đây là phản ứng trước các vi phạm lệnh ngừng bắn.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dự kiến sẽ tham gia các cuộc đàm phán với Iran tại Pakistan vào thứ Bảy 11/4.