Фатҳуллоҳ Гулан 16 йилда илк бор Би-би-сига интервью берди

Америкада яшайдиган кучли таъсирга эга Турк руҳонийси Фатҳуллоҳ Гулан Туркиядаги полиция ва прокурорларга Туркия ҳукуматининг юқори мартабали мулозимлари коррупцияга ботганини текшираётган жараёнга ҳеч қандай таъсир кўрсатмаганини айтган.

АҚШда ўзича ҳижратда яшаётган Фатҳуллоҳ Гулан иқтидордаги "Адолат ва Тараққиёт" партиясининг айни текширувларга нисбатан муносабатини нодемократик қадам деб атаган.

Исломий "Хизмат" деб номланган харакат етакчиси жаноб Гулан охирги 16 йил мобайнида илк бор телевизион интервьюсини Би-би-сига берган.

Фатҳуллоҳ Гулен: Улар одамларни бизнинг ҳаракатимиз улкан, дея қўрқитмоқчилар. Улар "Хизмат"га хайрихоҳ бўлган "Адолат ва Тараққиёт" партиясининг тарафдорларидан халос бўлмоқчилар. Гумоним шуки, улар коррупция ҳолларини текширишлардан ўзларининг бизнинг ҳаркатимиздан хафа эканликларини кўрсатмоқчилар. Балким бу ҳаракатларга қўл ураётганлар келажакда бундан афсусланарлар. Ўтмишда ҳам шундай ишлар бўлганди, кейин юзга яқин инсон электрон мактуб йўллаб "бизнинг қилмишларимизни кечиринг, сизга ноҳақлик қилдик", деб ёзишганди. Ҳарбийлар қудратда бўлган йилларида ҳам шундай ишлар бўлганди. Тарих ўзини қайтармоқда, бу қилмишлар ва хатолар, айниқса яқин ўтмишдагаи ҳолатлар қайтарилмоқда. Бугунги қилмишларидан афсус чекувчи инсонлар бўлиши билан бирга, ўзи айтган сўзларини қайтариб олиш ёки ўзгартиришга ҳаракат қиладиганлар ҳам бўлади.

Би-би-си: Туркия ҳукуматининг охирги ҳаракат ва қадамларини қандай баҳолайсиз?

Фатҳуллоҳ Гулен: Бугунги кунда Туркия ҳукуматининг бизнинг ҳаракатимизга қарши ҳаракатлари Туркиянинг ўзига ҳам зарар етказмоқда, деб ишонаман. Бу ҳаракатлар АҚШ ва Оврўпо Иттифоқининг Туркия ҳақидаги тасаввурларига салбий таъсир кўрсатади. Чунки ҳукуматнинг бу ҳаракатлари - аксилдемократикдир. Чунки ҳукуматнинг бу ҳаракатлари қонунга зиддир. Буни ҳозир деярли ҳамма айтаяпти. Вазиятни ўзгартириш мумкинми? Ҳамма нарсани қайта йўлга солиш мумкинми? Бу оқил ва адолатли бўлишга боғлиқ. Менинг соғлиғим яхши эмаслиги туфайли, ҳозирги шароитда ҳаракатни ҳимоя қилиш учун бирон нарса деганим йўқ. Ва бу борада сукут сақлашга содиқ қолмоқчиман.

Би-би-си: Туркиядаги баъзилар сиздан фармойишлар олаётганликлари ҳақида гапиришади?

Фатҳуллоҳ Гулен: Бу одамлар мендан топшириқ олмайдилар. Туркиянинг қайси бурчида, қайси шаҳрида бўлмасин, ҳукумат коррупцияга қарши амал қила бошлаган полиция ходимлари, прокурорлар ва ҳакамларга қарши ҳаракат қила бошлади. Уларни улоқтириб ташладилар. Аввал ҳам шундай ишларни қилгандилар. Ҳукумат амалларини текширмоқчи бўлган инсонларни ҳукуматнинг ўзи тайинлаган. Янги тайинланганлар бирон нарса қилмоқчи бўлсалар, мен ишонаманки, ҳукумат уларни шу заҳотиёқ ўзгартиришга ҳаракат қилади. Ҳозирда рўй бераётган нарсалар бузғунчилик. Бунинг менга ҳеч қандай алоқаси йўқ. Аввал айтганимдек, мен текширувларни олиб бораётганларнинг мингда бирини ҳам танимайман. Буни мен тўлиқ ишонч билан айта оламан.

Би-би-си: Туркиядаги бирон партия билан "Хизмат"нинг яқин алоқаси ёки тарафкашлиги борми?

Фатҳуллоҳ Гулен: Биз ҳеч қачон бирон муайян партия билан иттифоқдош бўлмаганмиз. Қандай партия бўлишидан қатъи назар. Бу нарса Миллатчи партияга ҳам, Халқ республика партияси , "Адолат ва Тараққиёт партияси", ўнг қанот ва ANAP партияларига ҳам тааллуқли. Бунинг ўрнига биз бу партияларнинг қилаётган тўғри ишларини қўллаб-қувватлашни ўз инсоний бурчимиз, деб биламиз.