Янгиликлар. Россия: Пригожин ва ‘Вагнер’ хавфми – Лукашенко қўрқитди, НАТО Пригожинни ‘диққат билан’ кузатиб турибди… Rossiya Urush Yangiliklar

Яна нималар бўлмоқда?

Алоқадор мавзулар:

НАТО Бош котиби хавотирларини яшириб ўтирмади.

Беларусь президентининг чиқиши ортидан Йенс Столтенберг ҳам гапирди.

Лукашенко кеча, 6 июль куни Пригожин Беларусда эмас, Россияда эканини айтиб чиққан.

Янгилик ўша соатларнинг ўзидаёқ халқаро миқёсда сарлавҳаларга чиққан.

Қисқа қуролли исёни фонида Лукашенко воситачилигида эришилган битим эса, "Вагнер" раҳбарининг Беларусга чиқиб кетишини кўзда тутган.

Келишув ортидан айнан Беларусь президентининг ўзи Пригожиннинг мамлакатига келганини расман тасдиқлаганди.

Аммо "Вагнер" етакчиси Россияда дер экан, Лукашенко кечаги чиқишида Пригожиннинг нега Беларусда эмаслиги саволига ойдинлик киритмаган.

НАТО Бош котибининг айтишича, қуролли исён ортидан, қарийб икки ҳафтадирки, ташкилоти "Вагнер" бўлинмалари ва қўмондони Пригожиннинг ҳаракатланишини "диққат билан" кузатиб турибди.

Пригожин 25, 26 июнь кунлари "Адолат марши"га қўл урган, Россия Мудофаа вазири ва Армияси Бош штаби бошлиғининг ишдан олинишини талаб қилган.

Воқеаларнинг бу каби ривожи Пригожин Россия ҳарбийларини ўз гуруҳининг ҳарбий жамлоқларига ҳужум қилишганига оид айбловлари ортидан кузатилган.

Йўлида Россия кучларининг учта вертолёти ва битта самолётини уриб тушириб, шитоб билан пойтахт Москвага яқинлашган.

Воқеаларнинг бу каби ривожи Украина уруши фонида кузатилаётгани билан бутун дунёнинг диққат-эътиборига тушган.

Москвага 200 чақирим қолганида эса, унинг Путин билан ўзи ўртасидаги воситачи Лукашенко таклифини қабул қилиб, Минскка йўл солгани айтилган.

Унга очилган жиноят иши ҳам ёпилган, талаблари эса, бежавоб қолганди.

Аммо ҳаво ҳаракатини назорат қилувчиларнинг очиқ маълумотларига кўра, Пригожиннинг шахсий самолёти эртаси куниёқ Россияга қайтиб келган.

Воқеаларнинг бу каби ривожи манзарасида "Вагнер" асосчиси ва етакчисининг қаердалиги ҳали ҳам аниқ эмас.

"Нью-Йорк Таймс" нашрининг Пентагондаги аноним манбасига таяниб ёзишича, қуролли исёнидан кейин Пригожин бир Москва, бир Санкт-Петербург қилиб, асосий вақтини Россияда ўтказган.

Йенс Столтенбергнинг сўзларига кўра, НАТО қўмондонлиги Пригожиннинг ҳаракатларидан хабардор.

Аммо, шундай деркан, НАТО Бош котиби бу хусусда батафсил тўхталишга рўйхушлик бермаган.

Лекин Йенс Столтенберг НАТО Беларусда "Вагнер"нинг йирик бўлинмаларини жойлаштиришга ҳозирлик кетаётгани ҳақидаги маълумотга эга эканини таъкидлаган.

Аввалроқ Лукашенко вагнерчиларга Беларусда хуш эканликларини айтган.

Нега бундай деяётгани сабабини эса, Беларусь Қуролли кучлари "улардан ўрганиши керак бўлган нарсалар бор"лиги билан изоҳлаганди.

Беларусь Украинага босқинида Россиянинг энг яқин иттифоқчиси бўлади.

Украина урушида Россия учун шимолий жабҳа вазифасини ўташ потенциалига эга.

Россия яқинда Беларусда ўзининг тактик ядровий қуролларини ҳам жойлаштирган.

Соғлиги анча ёмон, деган гап-сўзлар манзарасида Президент Лукашенко кеча журналистлар билан тўрт соатча гаплашган, уларнинг саволларига жавоб берган.

Унинг матбуот анжуманида Би-би-сининг Москвадаги муҳаррири ҳам иштирок этган.

Беларусь президентининг Стив Розенберг саволига жавобан айтишича, Пригожиннинг Россияда экани ўзи воситачилигида эришилган битимнинг чиппакка чиққанини англатмайди.

Унга кўра, Беларусь президентининг бу сўзлари ўзларида парда ортида қандайдир музокаралар кечаётганига оид ҳиссиётларни пайдо қилмай қўймаган.

Стив Розенбергнинг айтишича, қуролли исёнга бераётган баҳоларида бу икки иттифоқчи давлатнинг қарашлари ҳам ҳар хил бўлиб чиққан.

"Менимча, бу вазиятдан ҳеч ким қаҳрамон бўлиб чиқмади", - деб айтган Беларусь президенти Би-би-си муҳарририга.

"На-да Пригожин, на-да Путин ва на-да Лукашенко. Қаҳрамонлар йўқ. Бундан қандай сабоқ чиқарилиши керак? Агар шундай қуролли гуруҳлар тузсак, кўздан қочирмаслигимиз ва уларга жиддий эътибор қаратишимиз лозим", - дея ўз сўзларида давом этган у.

Сўз Беларусдаги Россиянинг ядровий қуроллари ҳақида кетганда Лукашенко Би-би-си муҳарририга Украинани мисол қилиб, нима учун ўзи ҳам хорижники билан урушмаслиги кераклигини айтиб, жавоб берган.

Стив Розенбергнинг улар оддий тўппонча эмас, ядровий қуроллар-ку, деганига эса, буни тасдиқлаб, ядровийлари ҳам қурол эканини айтган.

Бу каби изоҳларидан Лукашенконинг зиддиятли шахс эканини тахмин қилса бўлади, дейди Би-би-си муҳаррири.

"Вагнер" жорий пайтда дунёнинг камида тўрт давлатида фаол ёлланма жангчилар тармоғига эга хусусий ширкат.

Украинада Россия тарафида жанг қилаётган қудратли куч.

Жангчиларининг сони эса, бир неча ўн мингга нисбат берилади.

Россиянинг Украинадаги сўнгги ютуқлари ҳам айнан шу ширкат ҳисобига тўғри келади.

Ҳозир қаерда эканига оид дунёни шов-шувга солган хабарларга "Вагнер" етакчиси ва асосчиси ўзининг муносабати ҳозирча маълум эмас.

Евгений Пригожиннинг кейинги режалари ҳам номаълум.

Қудратда экан, ҳеч ким Путинга Пригожинчалик чорлов билан чиқмаган.

Пригожин бунгача Путиннинг содиқ одами, "ошпази", деб кўрилган.

Путин эса, Пригожиндан ном тутмай, унинг қуролли исёнини "хиёнат" ва "орқадан пичоқ уриш", деб ҳам атаганди.

Яна Путиннинг ўзи 27 июнь куни "Вагнер" тўлиқ Россия ҳукумати томонидан молиялаштирилишини илк бор расман эътироф этган.

Россия президентининг бу сўзлари ҳам ўшанда халқаро миқёсда сарлавҳаларга чиққан.

‎Обрўсизлантириш кампанияси

Россия давлат оммавий ахборот воситалари эса, июнь ойидаги муваффақиятсиз қуролли исёни ортидан илк бор "Вагнер" асосчиси ва етакчисини обрўсизлантириш кампаниясини бошлашган.

Асосий каналлар Евгений Пригожиннинг Санкт-Петербург ташқарисидаги ҳашаматли уйида тинтув чоғида олинган суратларни кўрсатишган, бойлиги унга жуда ёмон таъсир қилганини таъкидлашган.

Улар, шунингдек, "Вагнер" етакчисининг жиноий ўтмишини ёдга олишган, очкўзлик уни шу куйга солганлигини тахмин этишган.

Аммо Пригожиннинг Россия ҳарбийлари ва уларнинг Украинадаги уруш усулларини баъзида қўполлик билан қанчалик тез-тез танқид қилиб тургани ҳақида оғиз очишмаган, буни бир марта бўлса ҳам эслатишмаган.

Воқеаларнинг бу каби ривожига ҳам ҳозирча "Вагнер" асосчиси ва етакчисининг муносабати маълум эмас.

6 июль тафсилотлари

Путин хиёнатда айблаган Пригожин Россиядами? Кремл жавоб берди

Ўтган ой Россияда қуролли исён қилган "Вагнер" гуруҳи раҳбари Евгений Пригожин Россияда эканлиги тўғрисидаги хабарга расмий Кремл муносабат билдирди. Пригожиннинг Россияда эканлигини Беларус президенти Александр Лукашенко айтганди.

Исён вақтида Россия жанубида кўриниш берган Пригожиннинг қаерда қолаётгани ҳақида турли хабарлар чиқаётган эди.

Исён сўнггида эришилган келишувга кўра, Пригожинга нисбатан очилган жиноий иш бекор қилинган ва унинг Беларусга чиқиб кетишига рухсат берилганди.

Александр Лукашенконинг айтишича, "Вагнер" асосчиси Евгений Пригожин Санкт-Петербургда.

Ёлланма жангчилар ва Пригожин ҳозир қаерда деган саволга жавоб берган Лукашенко "Бу Россия ширкати. Шунинг учун савол аниқ менга эмас. Менга маълум бўлишича, жангчилар ўз лагерида. Пригожинга келсак, у Питерда. У Беларус ҳудудида эмас", деган.

Иқтибос "Пул Первого" телеграм каналидан олинди. Уни Лукашенко матбуот хизмати юритади.

Беларус давлат раҳбарининг айтишича, ёлланма жангчиларга собиқ ҳарбий шаҳарчаларга жойлашишни таклиф қилишган, бироқ улар рад қилган.

Лукашенко "Вагнер" масаласини ҳам муҳокама қилиш учун яқин орада Путин билан учрашиш нияти борлигини айтган.

Беларус раҳбари 27 июн куни Пригожин мамлакатига келганини тасдиқлаганди. Бу Россияда исённи тўхтатиш учун Лукашенко иштирокида Пригожин билан келишувга келган Кремл талаби эди.

Беларус президенти Пригожин Санкт-Петербургда эканлигини айтганидани сўнг унга Кремл матбуот котиби Дмитрий Песков муносабат билдиришига тўғри келди.

"Йўқ, биз унинг ҳаракатланишини кузатмаяпмиз, буни қилишга имкониятимиз ҳам, хоҳишимиз ҳам йўқ", деган Песков.

Журналислар Кремл расмийсидан Пригожиннинг Беларусга кетиши исённинг тўхтатилишидаги асосий шартлардан бири бўлганинини тасдиқлашни сўраган.

У буни маъқуллаган: "Гап шу ҳақда кетган", деган Песков.

Ушбу шарт ҳамон амалдами, деган аниқлаштирувчи саволга Путиннинг матбуот котиби жавоб беришдан бош тортган.

Пригожиннинг қаерда эканлиги борасидаги яна бир саволни Песков жавобсиз қолдирган.

"Бу борада бирор нарса қўшимча қилолмайман", деган у.

27 июн куни Лукашенко Пригожин Беларусда эканлигини айтган ва ҳолат "бугун" рўй бераётганини таъкидлаганди.

Шундан сўнг ОАВда "Вагнер" раҳбари Петербургдаги ишларини битириш учун келгани хабар берилди.

Хусусан, Петербургнинг "Фонтанка" нашри Пригожин Федерал Хафвсизлик хизматининг минтақадаги бошқармасига келгани ва унга исён куни "Вагнер" биноларини тинтув қилишда олинган қуроллар ҳамда 10 миллирад рубл пулни қайтариб беришгани ҳақида ёзганди.

Telegram kanalimiz: https://t.me/bbcuzbek

BBC.COM/UZBEK

Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002