เรารู้อะไรบ้างเกี่ยวกับเหตุเรือผู้อพยพล่มครั้งร้ายแรงที่สุดในช่องแคบอังกฤษ

รัฐบาลสหราชอาณาจักรและรัฐบาลฝรั่งเศสเห็นพ้องจะ "ทำทุกวิถีทาง" เพื่อหยุดยั้งการลับลอบขนผู้อพยพข้ามช่องแคบอังกฤษ หลังเกิดเหตุเรือขนผู้อพยพที่มุ่งหน้าสู่สหราชอาณาจักรล่มลงใกล้กับเมืองกาเลส์ ของฝรั่งเศส จนมีผู้เสียชีวิต 27 คน

องค์การระหว่างประเทศเพื่อการโยกย้ายถิ่นฐาน (International Organization for Migration หรือ IOM) ระบุว่า โศกนาฏกรรมที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 24 พ.ย.นับเป็นการสูญเสียชีวิตครั้งร้ายแรงที่สุดในคราวเดียวของกลุ่มผู้อพยพที่พยายามเดินทางข้ามช่องแคบอังกฤษ นับแต่ได้เริ่มเก็บข้อมูลในปี 2014

ผู้เสียชีวิตประกอบไปด้วยชาย 17 คน หญิง 7 คน และเด็กอีก 3 คน

นายเจรัลด์ ดาร์มาแนง รัฐมนตรีมหาดไทยฝรั่งเศสระบุว่า เรือที่ประสบเหตุมีผู้โดยสารทั้งสิ้น 34 คน ส่วนผู้ได้รับการช่วยเหลือไว้ได้มีอยู่ 2 คน ขณะนี้ถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลด้วยอาการสาหัส และมีผู้ที่ยังสูญหายอีก 1 คน

เกิดอะไรขึ้น

เจ้าหน้าที่ได้รับแจ้งเหตุร้ายครั้งนี้ หลังจากลูกเรือประมงลำหนึ่งสังเกตเห็นคนจำนวนหนึ่งลอยอยู่กลางทะเลนอกชายฝั่งของฝรั่งเศส เมื่อช่วงบ่ายของวันที่ 24 พ.ย. เจ้าหน้าที่ฝรั่งเศสและอังกฤษได้ปฏิบัติการกู้ภัยทั้งทางทะเลและทางอากาศ

อย่างไรก็ตาม จนถึงบัดนี้ยังไม่ทราบสาเหตุที่เรือล่มอย่างชัดเจน หรือข้อมูลเกี่ยวกับผู้เสียชีวิต ว่าเป็นใคร และมีสัญชาติอะไร แต่รัฐมนตรีมหาดไทยฝรั่งเศส ระบุว่า ดูเหมือนเรือยางที่ประสบเหตุจะรั่วและแฟบอย่างรุนแรง

หลังเกิดเหตุมีการจับกุมผู้ต้องสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับการลักลอบขนผู้อพยพ 5 คน

ท่าทีของอังกฤษและฝรั่งเศส

ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง ของฝรั่งเศส กล่าวว่า "ฝรั่งเศสจะไม่ยอมให้ช่องแคบนี้กลายเป็นสุสาน" และเตรียมจัดการประชุมฉุกเฉินเกี่ยวกับวิกฤตผู้อพยพข้ามช่อบแคบอังกฤษในวันนี้ (25 พ.ย.)

ด้านนายกรัฐมนตรี บอริส จอห์นสัน ของสหราชอาณาจักร กล่าวว่า เหตุที่เกิดขึ้น ทำให้เขา "ตกตะลึง" และสัญญาว่าจะปราบปรามขบวนการลักลอบคนขนข้ามแดนให้ได้

ทั้งนายมาครง และนายจอห์นสัน ได้หารือกันถึงเรื่องนี้ และต่างเห็นพ้องจะ "ทำทุกวิถีทาง"เพื่อหยุดยั้งขบวนการลักลอบขนคนเข้าเมืองโดยผิดกฎหมาย นอกจากนี้ ยังเห็นตรงกันว่า เป็นเรื่องสำคัญที่ทั้งสองชาติจะต้องทำงานร่วมกับประเทศเพื่อนบ้านอย่างเบลเยียม และเนเธอร์แลนด์อย่างใกล้ชิด เพื่อแก้ปัญหาก่อนที่ผู้อพยพจะเดินทางมาถึงชายฝั่งฝรั่งเศส

มีผู้อพยพข้ามช่องแคบอังกฤษมากเพียงใด

ปัญหาการลักลอบขนผู้อพยพผ่านฝรั่งเศสเข้าอังกฤษมีมานานหลายปี โดยรัฐบาลอังกฤษได้ให้สัญญาว่าจะให้เงินช่วยเหลือแก่ฝรั่งเศสมูลค่า 54 ล้านปอนด์ (2.4 พันล้านบาท) ระหว่างปี 2021-2022 สำหรับการลาดตระเวนชายฝั่ง เพิ่มการเฝ้าระวังสอดส่องทางอากาศ และเพิ่มอุปกรณ์ด้านความปลอดภัยตามท่าเรือต่าง ๆ

อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมามีผู้อพยพที่พยายามเดินทางข้ามช่องแคบอังกฤษพุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ โดยข้อมูลจนถึงเดือน ก.ค. ปี 2021 พบว่า จำนวนผู้อพยพที่ใช้เส้นทางนี้มีมากกว่าของปี 2020 ทั้งปี

ในเดือน พ.ย. ปี 2021 มีผู้ข้ามมาถึงฝั่งอังกฤษกว่า 1,000 คนภายในวันเดียว เป็นครั้งแรกนับแต่มีการบันทึกข้อมูลมา ทำให้ปีนี้มีผู้อพยพข้ามช่องแคบอังกฤษแล้วกว่า 25,000 คน

ประธานาธิบดี มาครง ของฝรั่งเศส ให้ข้อมูลว่า นับแต่ต้นปีเจ้าหน้าที่ฝรั่งเศสได้จับกุมผู้เกี่ยวข้องกับการลักลอบขนคนไปแล้ว 1,552 คน ทางตอนเหนือของประเทศ และทลายเครือข่ายลักลอบขนคนไปแล้ว 44 ขบวนการ แต่ถึงกระนั้นก็มีความพยายามที่จะข้ามช่องแคบอังกฤษจากฝรั่งเศสไปสหราชอาณาจักรถึง 47,000 ครั้ง และมีผู้อพยพที่ได้รับการช่วยเหลือ 7,800 คน

ผู้อพยพกลุ่มนี้มาจากไหน และทำไมจึงเสี่ยงชีวิตข้ามช่องแคบอังกฤษ

ช่องแคบโดเวอร์ นับเป็นเส้นทางเดินเรือที่คับคั่งที่สุดในโลก และคร่าชีวิตผู้คนจำนวนมากที่พยายามล่องเรือยางเข้าอังกฤษ เชื่อกันว่า ในหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา มีผู้เสียชีวิตแล้วอย่างน้อย 10 คนที่พยายามล่องเรือข้ามช่องแคบนี้

แม้การเดินทางจะเต็มไปด้วยอันตราย แต่ผู้อพยพหลายคนจากประเทศต่าง ๆ อาทิ ซีเรีย อัฟกานิสถาน และเอริเทรีย ต่างยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อแสวงหาชีวิตที่ดีกว่า โดยผู้อพยพบางคนต้องการหนีภัยการสู้รบในประเทศ หรือได้รับการปฏิบัติอย่างเลวร้ายในบ้านเกิดเพราะความเชื่อทางศาสนา ขณะที่บางส่วนต้องการหาโอกาสทำงาน

ผู้อพยพหลายคนต้องการขอสถานะผู้ลี้ภัยในสหราชอาณาจักร อย่างไรก็ตาม พวกเขาจะต้องพิสูจน์ให้เห็นว่าไม่สามารถเดินทางกลับประเทศบ้านเกิดได้เพราะหวั่นเกรงว่าจะเผชิญการข่มเหงรังแกด้วยเหตุผลด้านเชื้อชาติ ศาสนา สัญชาติ ความคิดเห็นทางการเมือง อัตลักษณ์ทางเพศ หรือรสนิยมทางเพศ

ผู้ยื่นเรื่องขอสถานะผู้ลี้ภัยเหล่านี้สามารถรวมคู่สมรส และบุตรอายุต่ำกว่า 18 ปีที่เดินทางมาด้วยกันในคำร้องขอลี้ภัยได้ ซึ่งกระบวนการพิจารณาจะใช้เวลาราว 6 เดือน แม้ส่วนใหญ่อาจต้องรอนานกว่านั้น

ในระหว่างที่รอการพิจารณา ผู้ยื่นขอลี้ภัยจะไม่สามารถทำงานได้ ยกเว้นกรณีที่รอคำตัดสินมานานกว่า 1 ปี และเป็นงานในตำแหน่งที่กำลังขาดแคลนในประเทศ

แต่หากพวกเขาไม่มีเงิน ก็จะได้รับความช่วยเหลือด้านที่พัก โดยไม่สามารถเลือกสถานที่ได้ รวมทั้งมีสิทธิได้เงินช่วยเหลือคนละ 39.63 ปอนด์ (ราว 1,743 บาท) ต่อสัปดาห์ แต่กลุ่มคนที่มีความเปราะบาง เช่น เด็ก และหญิงตั้งครรภ์อาจได้รับความช่วยเหลือพิเศษ

หากคำร้องได้รับการอนุมัติพวกเขาก็จะได้รับสถานะผู้ลี้ภัย และพำนักในสหราชอาณาจักรได้ 5 ปี และหลังจากนั้นสามารถทำเรื่องขออยู่อาศัยเป็นการถาวรได้

ในปี 2020 มีผู้ยื่นขอลี้ภัยในสหราชอาณาจักรกว่า 36,000 ราย แต่มีผู้ได้รับการอนุมัติสถานะราว 10,000 ราย

แต่หากคำร้องขอสถานะผู้ลี้ภัยได้รับการปฏิเสธ และไม่มีเหตุผลอื่นใดที่พวกเขาจะอาศัยอยู่ในสหราชอาณาจักรต่อไปได้ ก็จะต้องเดินทางออกนอกประเทศ ไม่ว่าด้วยความสมัครใจหรือการถูกเนรเทศ

อย่างไรก็ตาม พวกเขามีสิทธิจะขออุทธรณ์คำตัดสิน และสามารถขอความช่วยเหลือทางด้านกฎหมายในกระบวนการอุทธรณ์ ซึ่งบางครั้งอาจใช้เวลานานหลายปี โดยที่ยังจะได้รับความช่วยเหลือด้านที่พักอาศัยและด้านการเงินต่อไป