ผู้อพยพจากฮ่องกงเริ่มต้นชีวิตใหม่ในสหราชอาณาจักร

สหราชอาณาจักรจะเริ่มให้วีซ่าประเภทใหม่ในช่วงปลายเดือน ม.ค. นี้ ซึ่งจะทำให้ชาวฮ่องกง 5.4 ล้านคน หรือราว 70% ของประชากรฮ่องกง มีสิทธิ์ในการย้ายมาอยู่อาศัยในสหราชอาณาจักร และกลายเป็นพลเมืองได้ในที่สุด

อังกฤษมอบข้อเสนอที่ "ใจกว้าง" นี้ให้กับผู้อยู่อาศัยในอดีตอาณานิคมของอังกฤษ เพราะเชื่อว่า จีนกำลังบ่อนทำลายสิทธิและเสรีภาพของฮ่องกง

แต่ไม่ใช่ว่าทุกคนจะอพยพออกมา คนบางส่วนที่มีสิทธิ์ที่อพยพมาอยู่สหราชอาณาจักร แสดงความมุ่งมั่นที่จะอยู่ในฮ่องกงและต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยต่อไป

สุดท้ายแล้ว อังกฤษ ประเมินว่า จะมีคนสมัครขอวีซ่านี้ราว 300,000 คน ในช่วง 5 ปีข้างหน้า

แต่มีคนบางส่วนที่ต้องการอพยพออกมาได้เดินทางมาถึงสหราชอาณาจักรแล้ว รวมถึง แอนดี ลี และเทรี หว่อง ภรรยาของเขา

ทั้งคู่ย้ายมาอยู่เมืองยอร์กพร้อมกับกูเดเลียและพอล ลูกสาวและลูกชายเมื่อเดือน ต.ค. ที่ผ่านมา ไม่นานหลังจากที่อังกฤษประกาศว่า มีแผนจะมอบวีซ่าประเภทใหม่นี้

เหตุผลหลักที่พวกเขาย้ายมาคือ เพื่อลูก ๆ

"เรารู้สึกว่า สิ่งต่าง ๆ ที่เรารักและหวงแหนในฮ่องกง ค่านิยมหลักของเรา กำลังเลือนหายไปตามกาลเวลา" นายลี กล่าว

"ดังนั้น เราจึงตัดสินใจว่า เราจำเป็นต้องมอบโอกาสที่ดีกว่าให้แก่ลูก ๆ ของเรา ไม่เพียงแค่ด้านการศึกษาของพวกเขา แต่ยังเป็นอนาคตของพวกเขาด้วย"

สำหรับนายลี อังกฤษเป็นสังคมที่มีหลักนิติรัฐ เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตย ที่เขาปรารถนามานานในฮ่องกง

นางหว่อง กล่าวว่า เธอต้องการให้ลูก ๆ พูดได้ว่า พวกเขาอยากได้อะไรที่โรงเรียน ต่างจากในฮ่องกงที่พวกเขาจะต้องระมัดระวังมาก "นั่นไม่ใช่ชีวิตที่เราอยากให้เขามี" เธอกล่าว

อังกฤษได้อนุญาตให้ผู้อยู่อาศัยในฮ่องกงอย่างนายลีและครอบครัว ย้ายมาอยู่สหราชอาณาจักร ก่อนที่วีซ่าใหม่จะมีผลบังคับใช้

ตั้งแต่วันที่ 31 ม.ค. เป็นต้นไป พวกเขาสามารถเริ่มระบวนการสมัครของสัญชาติ ซึ่งจะต้องใช้เวลา 6 ปี

ในระหว่างนี้ พวกเขาจะต้องหาเงินมาดูแลตัวเอง แม้ว่าพวกเขาจะได้รับการดูแลด้านสุขภาพและลูก ๆ จะได้รับการศึกษา

กูเดเลีย วัย 14 ปี และ พอล วัย 11 ปี เพิ่งได้โรงเรียนใหม่

นายลี ยังคงทำงานระยะไกลให้กับบริษัทอิเล็กทรอนิกส์ของจีน ที่อยู่ในเซินเจิ้น เมืองของจีนแผ่นดินใหญ่ที่อยู่ติดกับฮ่องกง

ครอบครัวของพวกเขาตื่นเต้นกับการเริ่มต้นชีวิตใหม่ แต่อีกหลายคนเดินทางมาถึงโดยที่ยังรู้สึกห่วงหน้าพะวงหลัง

คนคนหนึ่งที่ไม่ต้องการจะเปิดเผยชื่อเดินทางมาอังกฤษเมื่อไม่นานนี้ หลังจากที่เข้าร่วมการประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยในฮ่องกงในปี 2019

"ผม (ฉัน) กังวลเรื่องความปลอดภัยของเพื่อนและครอบครัวที่ตัดสินใจอยู่ที่นั่น" ชาวฮ่องกงวัย 23 ปีผู้นี้บอกกับบีบีซี

"แล้วผม (ฉัน) ก็กลัวว่า ผม (ฉัน) จะตกเป็นเป้าหมายของทางการฮ่องกง เพราะการเข้าร่วมในการประท้วงอย่างแข็งขัน"

แต่กระนั้น คนคนนี้ก็หวังว่าจะมีชีวิตที่ดีขึ้น "การได้รับโอกาสมาอยู่ที่นี่ เป็นความฝันที่กลายเป็นจริง"

นับตั้งแต่สหราชอาณาจักรส่งมอบฮ่องกงคืนให้แก่จีนเมื่อ 23 ปีก่อน มีผู้อยู่อาศัยในฮ่องกงจำนวนไม่ถึง 16,000 ที่ได้เป็นพลเมืองอังกฤษ

เรื่องนี้กำลังจะเปลี่ยนไปอย่างแน่นอนส่วนหนึ่งเป็นเพราะโครงการวีซ่าใหม่ที่ลดอุปสรรคต่าง ๆ ทำให้มีคนหลายล้านคนสมัครขอวีซ่านี้ได้

"ผมมีลูกค้าหลายคนที่กำลังสมัครไปแคนาดา, ออสเตรเลีย และไต้หวัน ได้ขอระงับการสมัครแล้วก็อยากจะไปสหราชอาณาจักรแทน" แอนดรูว์ โล ที่ปรึกษาด้านการโยกย้ายถิ่นฐานในฮ่องกงกล่าว

โคลิน บลูมฟิลด์ ที่ปรึกษาอีกคนหนึ่งในฮ่องกง กล่าวว่า เงื่อนไขในการขอวีซ่าดูเหมือนจะเปิดกว้างมากขึ้น แต่เขากล่าวว่า อังกฤษอาจจะเพิ่มข้อกำหนดเพิ่มขึ้นที่ทำให้การอยพพทำได้ยากขึ้น

โครงการนี้มีขึ้นสำหรับผู้อยู่อาศัยในฮ่องกงที่ขอสถานะสัญชาติบริติชโพ้นทะเล (British National Overseas--BNO) ก่อนที่จะมีการส่งมอบคืนฮ่องกงในปี 1997 โดยมีประชาชนราว 2.9 ล้านคนที่ลงทะเบียนไว้ และสามารถสมัครขอวีซ่าใหม่นี้ได้

คนที่คนเหล่านี้ต้องดูแล อีกประมาณ 2.5 ล้านคน ก็มีสิทธิ์เดินทางไปกับพวกเขาได้ด้วย

เทรี หว่อง เป็นเพียงคนเดียวในครอบครัวที่ลงทะเบียนขอสถานะ BNO ไว้ แต่เธอได้รับอนุญาตให้พาสามี ซึ่งเกิดในจีน และลูกสองคน เดินทางไปอังกฤษพร้อมกับเธอได้

"ทำไมผมต้องไป"

แม้ว่า รัฐบาลอังกฤษยอมรับว่า อาจจะมีคนสมัครขอวีซ่านี้มากถึง 1 ล้านคนในช่วง 5 ปีข้างหน้า แต่คาดว่าจะมีคนสมัครจริง ๆ เพียงไม่กี่แสนคนเท่านั้น

อังกฤษเชื่อว่า คนส่วนใหญ่เลือกที่จะอยู่ในฮ่องกงต่อไป

ผู้อยู่อาศัยบางส่วนไม่ต้องการที่จะทิ้งพ่อแม่ที่แก่ชราไว้เบื้องหลัง หรือเรียนรู้ภาษาใหม่ สภาพภูมิอากาศของอังกฤษก็เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่ทำให้พวกเขาไม่ต้องการอพยพมา

หลายคนไม่อยากจะทิ้งฮ่องกงไว้ตามยถากรรม

"มีคนจำนวนหนึ่งแน่ ๆ ที่ไม่อยากจะอพยพ โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ พวกเขายอมตายในฮ่องกง" นายโล กล่าว

"ผมมีลูกค้าหลายคนที่ทะเลาะกับลูก ๆ ของพวกเขา เพราะลูกไม่อยากจะอพยพ พวกเขาบอกว่า 'ทำไมผมต้องไป ผมควรได้ลองทำให้เต็มที่ก่อนเพื่อเปลี่ยนแปลงที่นี่'"

More about China-Hong Kong tensions here:

นอกจากนี้ยังมีความยุ่งยากในการหางานทำในอังกฤษด้วย เพราะอังกฤษกำลังพยายามที่จะฟื้นตัวจากการระบาดของโควิด-19 และเบร็กซิท

ถ้ามีคนอพยพเข้ามามาก คนที่เข้ามาอยู่ใหม่ก็จะเผชิญกับความไม่พอใจของชาวอังกฤษที่ต่อต้านการรับผู้อพยพเข้ามามากเกินไป

"ในช่วงที่ยังพอทำได้ หลายคนจะตัดสินใจที่จะอยู่ในฮ่องกง" นายบลูมฟิลด์ ซึ่งเป็นเจ้าของบริษัทที่ชื่อว่า บริติช คอนเน็กชั่นส์ (British Connections) กล่าว

ไม่ว่าจะมีคนสมัครขอวีซ่านี้มากน้อยแค่ไหน รัฐบาลอังกฤษบอกว่า ไม่มีทางเลือก นอกจากต้องเสนอทางออกให้แก่ประชาชนชาวฮ่องกง

"นี่ไม่ใช่คำถามเรื่องจำนวน" โฆษกของกระทรวงมหาดไทยกล่าว

"รัฐบาลมีพันธะสัญญาในการให้ทางเลือกในการเดินทางมายังสหราชอาณาจักรแก่ผู้ที่เป็นพลเมือง BNO ในฮ่องกง เป็นการทำตามคำมั่นสัญญาของเราในอดีตที่ให้ไว้แก่พวกเขา"

อังกฤษเชื่อว่า เมื่อจีนบังคับใช้กฎหมายความมั่นคงของจีนในฮ่องกง เป็นการละเมิดข้อตกลงในการส่งมอบคืนฮ่องกงที่ลงนามโดยทั้งสองประเทศ

พื้นที่ในการแสดงความคิดเห็นที่รัฐบาลจีนไม่ชอบได้แคบลง นับตั้งแต่กฎหมายนี้มีผลบังคับใช้ในเดือน ก.ค. ปีที่แล้ว

สุดท้ายแล้ว ผู้อยู่อาศัยในฮ่องกงที่กำลังอพยพมายังอังกฤษจะมีจำนวนเท่าใดอาจขึ้นอยู่กับว่ารัฐบาลจีนตัดสินใจบีบคั้นฮ่องกงเพิ่มขึ้นอีกมากแค่ไหน