พบ 14 กาแล็กซีรวมตัวให้กำเนิด "กระจุกดาราจักร" ขนาดยักษ์

Spiral galaxies of blue, green, pink, gold, purple and white all poised to merge together

ที่มาของภาพ, NRAO/AUI/NSF/S. Dagnello

คำบรรยายภาพ, (ภาพจากฝีมือศิลปิน) มีการค้นพบกลุ่มดาราจักรที่ประกอบไปด้วย 14 กาแล็กซี ซึ่งทั้งหมดกำลังจะชนและรวมตัวเข้าด้วยกัน

มีการค้นพบกลุ่มของดาราจักรซึ่งประกอบไปด้วยกาแล็กซีต่าง ๆ เป็นจำนวนถึง 14 กาแล็กซี โดยทั้งหมดกำลังจะชนและรวมตัวเข้าด้วยกัน เพื่อให้กำเนิดแกนกลางของกระจุกดาราจักร (Cluster) เกิดใหม่ ที่มีขนาดมโหฬาร นับว่าเป็นปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่หาพบได้ยากยิ่ง

กล้องโทรทรรศน์ขั้วโลกใต้ (South Pole Telescope) ที่ทวีปแอนตาร์กติกา ได้ตรวจจับและบันทึกภาพของจุดสว่างบนท้องฟ้าซึ่งมาจากกลุ่มของ 14 กาแล็กซีนี้ได้ โดยพบว่าเป็นแสงจากเหตุการณ์เมื่อ 12,000 ล้านปีก่อน ที่เกิดขึ้นในห้วงอวกาศลึกเกือบสุดขอบเขตของเอกภพที่สามารถสังเกตได้ (Observable Universe ) และแสงนี้เพิ่งเดินทางมาถึงโลก

นายทิม มิลเลอร์ นักศึกษาวิจัยระดับปริญญาเอกของมหาวิทยาลัยเยลในสหรัฐฯ ผู้เขียนรายงานการค้นพบดังกล่าวซึ่งตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร Nature ระบุว่า จากการคำนวณพบว่าเหตุการณ์ที่กาแล็กซีกลุ่มดังกล่าวกำลังจะรวมตัวเข้าด้วยกัน ได้เกิดขึ้นเมื่อจักรวาลยังมีอายุราว 1,400 ล้านปี ซึ่งจัดว่าเป็นช่วงที่จักรวาลเพิ่งถือกำเนิดขึ้นใหม่ ๆ

14 distinct but pixellated golden glowing circles

ที่มาของภาพ, ALMA; B. Saxton

คำบรรยายภาพ, ภาพของ 14 กาแล็กซีที่กล้องโทรทรรศน์บันทึกไว้ได้ โดยปรากฏให้เห็นเป็นจุดสว่างบนท้องฟ้า

ผู้เชี่ยวชาญในวงการดาราศาสตร์มองว่า เหตุการณ์นี้มีความสำคัญต่อการศึกษาเรื่องการก่อตัวของกระจุกดาราจักรและกำเนิดจักรวาลอย่างมาก เพราะเป็นปรากฏการณ์ที่หาพบได้ยาก การที่ดาราจักรประเภทนี้ซึ่งเป็นดาราจักรชนิดดาวกระจาย (Starburst galaxy) จะรวมตัวเข้าด้วยกันแม้ในจำนวนน้อยเพียง 2 กาแล็กซีขึ้นไปนั้น ที่ผ่านมาก็ยังหาพบได้ยากมาก

ทั้งนี้ ดาราจักรชนิดดาวกระจายคือแหล่งให้กำเนิดดาวฤกษ์ใหม่ที่สำคัญของจักรวาล โดยสามารถเพิ่มจำนวนดาวฤกษ์ในตัวเองขึ้นได้อย่างมากและรวดเร็วกว่าอัตราการให้กำเนิดดาวฤกษ์ของกาแล็กซีทางช้างเผือกถึง 1,000 เท่า

A red and pink dusty cloud with a family of bright stars in the centre

ที่มาของภาพ, ESA/Hubble

คำบรรยายภาพ, ดาราจักรชนิดดาวกระจาย (Starburst galaxy) อย่าง NGC 1569 เป็นแหล่งให้กำเนิดดาวฤกษ์ใหม่ โดยสามารถเพิ่มจำนวนดาวฤกษ์ขึ้นได้มากอย่างรวดเร็ว

กลุ่มของ 14 กาแล็กซีที่ค้นพบนี้ ตั้งอยู่ชิดกันอย่างหนาแน่นภายในห้วงอวกาศที่กว้างกว่ากาแล็กซีทางช้างเผือกเพียง 4-5 เท่า ซึ่งเท่ากับว่าดาราจักรทั้งหมดเบียดเสียดแออัดกันอยู่อย่างเหลือเชื่อ เสมือนนำเอาดาวเคราะห์ในระบบสุริยะทั้งหมดมาใส่ลงในที่ว่างระหว่างโลกและดวงจันทร์

อย่างไรก็ตาม นักดาราศาสตร์ยังไม่ทราบได้ว่า กลุ่มของกาแล็กซีที่หนาแน่นสูงดังกล่าวเกิดขึ้นได้อย่างไรในช่วงที่จักรวาลยังมีอายุน้อย ทั้งยังเกิดขึ้นก่อนยุคที่การก่อตัวของดาวฤกษ์จะอยู่ในอัตราสูงสุดถึงราวหนึ่งพันล้านปี

A radio astronomy dish to the right, the Milky Way galaxy to the left

ที่มาของภาพ, Science Photo Library

คำบรรยายภาพ, มีดาวฤกษ์เกิดใหม่โดยเฉลี่ยปีละ 1 ดวงในกาแล็กซีทางช้างเผือก

"แต่ที่แน่ ๆ การชนและรวมตัวกันของ 14 กาแล็กซีนี้ ได้ให้กำเนิดแกนกลางของกระจุกดาราจักรหรือคลัสเตอร์ใหม่ ที่มีขนาดมโหฬารยิ่งขึ้นกว่าเดิม โดยอาจจะมีขนาดเท่ากับกระจุกดาราจักรขนาดยักษ์ Coma Cluster ซึ่งกินพื้นที่บนท้องฟ้าที่เรามองเห็นได้กว่า 4 เท่าของดวงจันทร์เต็มดวง ทั้งยังมีมวลเท่ากับดวงอาทิตย์ 10 ล้านล้านดวง" นายมิลเลอร์กล่าว

A star field with many galaxies visible, both blue and white. They are somewhat clustered towards the centre of the image.

ที่มาของภาพ, Science Photo Library

คำบรรยายภาพ, กระจุกดาราจักร Coma Cluster ประกอบด้วยดาราจักรอย่างน้อย 1,000 กาแล็กซี